Van het voorspellen van crashes tot het aankondigen van oplossingen: een blik op de meest veelzeggende toespraken van Jackson Hole door de jaren heen

Vrijdag zijn alle ogen gericht op het Jackson Hole Symposium: de belangrijke jaarlijkse bijeenkomst van centrale bankiers, economen, beleidsmakers en academici van over de hele wereld. Deze bijeenkomst staat bekend om het vormgeven van economisch en monetair beleid.

Kwesties van groot economisch belang worden besproken tegen de achtergrond van het bergachtige landschap en de ruige schoonheid van Wyoming.

Het hoofdstuk van 2024 van het wereldwijde economische evenement dat jaarlijks wordt georganiseerd door de Federal Reserve Bank of Kansas City is bijzonder belangrijk omdat de beleidstoespraak van Federal Reserve-voorzitter Jerome Powell waarschijnlijk aanwijzingen zal geven over het monetaire beleid van de centrale bank tegen de achtergrond van hevige debatten over de vraag of de VS op het punt staat in een recessie te belanden of niet.

Eerder deze maand werd er door een dramatische uitverkoop meer dan $ 6 biljoen van de wereldwijde aandelenmarkten weggevaagd. Dit werd veroorzaakt door teleurstellende Amerikaanse banencijfers, die de angst voor een recessie aanwakkerden, en het afbouwen van de yen carry trade in Japan. Als gevolg hiervan verwacht de markt nu sterk dat de Federal Reserve vanaf september de rentetarieven gaat verlagen.

Toch heeft Jackson Hole in de loop der jaren een aantal baanbrekende en veelbelovende ontmoetingen opgeleverd, maar vaak bleek het ook een anticlimax vergeleken met de verwachtingen van de markt.

Invezz bekijkt de belangrijkste bijeenkomsten in Jackson Hole door de jaren heen:

1999: zorgen over dotcomzeepbel en het barsten van de glazen bol

In 1999 bereikte de dotcomzeepbel zijn hoogtepunt en stegen de waarderingen van internetbedrijven met '.com' in hun naam enorm, ongeacht hun financiële gezondheid of zakelijke vooruitzichten.

Tijdens de Jackson Hole-conferentie van dat jaar waarschuwde Alan Greenspan, voorzitter van de Federal Reserve, de centrale banken om bij het bepalen van de rentetarieven meer aandacht te besteden aan de ontwikkelingen op de aandelenmarkten.

Hoewel hij niet direct inging op de vraag of hij vond dat de Amerikaanse aandelenkoersen overgewaardeerd waren, sprak hij wel uitgebreid over hoe gebeurtenissen in een economische crisis zich ontvouwen. In zijn toespraak benadrukte hij het dilemma dat ontstaat als je weet dat er een zeepbel is, maar de toekomst ervan niet kunt voorspellen.

Zijn toespraak zat vol met uitspraken als:

"Genoeg investeerders hanteren doorgaans strategieën die rekening houden met tendensen op de lange termijn om de neiging tot convergentie naar evenwicht te bevorderen. Maar van tijd tot tijd is dit proces afgebroken omdat investeerders een abrupte ineenstorting van begrip van, en vertrouwen in, toekomstige economische gebeurtenissen meemaken. Het is bijna alsof, net als een dam onder toenemende waterdruk, vertrouwen normaal lijkt totdat het wordt doorbroken...."

"Als episodische terugkeer van een geschaad vertrouwen een integraal onderdeel is van de manier waarop onze economie en onze financiële markten nu en in de toekomst functioneren, heeft dat belangrijke gevolgen voor het risicomanagement en daarmee ook voor macro-economische modellen en het monetaire beleid", aldus hij.

Greenspans uitspraken werden als profetisch beschouwd en amper een jaar later barstte de zeepbel uiteen. Tussen maart 2000 en oktober 2002 daalde de Nasdaq van 5.048 naar 1.139, waardoor bijna alle winst die tijdens de dotcomzeepbel was behaald, verloren ging.

2005 - Het afscheid van Alan Greenspan en de profetie van Raghuram Rajan voor de crash van 2008

Het symposium van 2005 is gedenkwaardig omdat het de laatste keer was dat Alan Greenspan voorzitter was van de Fed, nadat hij 18 jaar lang de financiën van het land efficiënt had geleid.

Volgens de New York Times heeft Greenspan een bijna 'mythische' reputatie verworven als de machtigste en effectiefste centrale bankier van de moderne tijd.

Tijdens Greenspans ambtstermijn vonden er belangrijke economische gebeurtenissen plaats, waaronder de techbubbel en de aanloop naar de financiële crisis van 2008. Zijn laatste toespraak werd dan ook met spanning tegemoetgezien en was een reflectie.

De gebeurtenis in Jackson Hole in 2005 staat echter meer in de herinnering dan alleen vanwege Greenspan. Het was de vooruitziende waarschuwing van Raghuram Rajan, toenmalig hoofdeconoom van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), over de bankensector, voorafgaand aan de wereldwijde financiële crisis van 2008.

Terwijl Greenspan in het publiek zat, gaf Rajan een lezing gebaseerd op zijn paper “Heeft financiële ontwikkeling de wereld risicovoller gemaakt?”

Hij waarschuwde dat recente financiële innovaties (zoals credit default swaps, die als verzekering tegen wanbetalingen van obligaties fungeren) ‘een grotere (hoewel nog steeds kleine) kans op een catastrofale meltdown’ zouden kunnen creëren.

In een zin uit zijn toespraak die bekend is geworden, zei Rajan:

De boodschap viel in sommige kringen niet in goede aarde. De voormalige Amerikaanse minister van Financiën Lawrence Summers noemde Rajans premisse "een beetje Luddistisch" en "grotendeels misleidend", zo wees een IMF-artikel erop.

Het IMF-artikel zei:

2014- De "alles wat nodig is"-bankier - Draghi gaat gedurfd te werk in Jackson Hole

Het was 2014 en Europa worstelde met verschillende belangrijke economische uitdagingen. De wereldwijde financiële crisis van 2008 en de staatsschuldencrisis in de eurozone hadden een fragiel en ongelijkmatig herstel, hoge werkloosheid, vooral in de Zuid-Europese landen, en trage groei achtergelaten.

Landen als Griekenland, Italië en Spanje kampten met stagnatie of zeer lage groeicijfers en werkloosheid van wel boven de 20%. Het totale werkloosheidspercentage van de eurozone lag rond de 11-12%.

Economische tegenslagen zorgden voor politieke en sociale spanningen en het anti-EU-sentiment nam toe. Er werd steeds vaker gedebatteerd over de voor- en nadelen van het lidmaatschap van de muntunie. Dit leidde ook tot de opkomst van populistische en anti-EU-partijen.

De Europese Centrale Bank, onder leiding van Mario Draghi, had al verschillende onconventionele maatregelen geïmplementeerd, zoals negatieve rentetarieven en gerichte langetermijnherfinancieringstransacties (TLTRO's). Deze maatregelen waren echter niet voldoende om de inflatie aan te jagen en de groei te stimuleren, wat leidde tot discussies over agressievere acties zoals kwantitatieve versoepeling (QE).

Tegen deze achtergrond was Draghi's toespraak in 2014 op het Jackson Hole Symposium van belang omdat het een cruciaal moment markeerde in de aanpak van de ECB om de economische crisis te bestrijden. Volgens een IMF-werkdocument markeerde Draghi's toespraak in Jackson Hole "waarschijnlijk een nieuwe fase van onconventioneel monetair beleid (UMP's) in de eurozone."

Ten eerste erkende Draghi openlijk dat de eurozone voor serieuze uitdagingen stond, waaronder lage inflatie en trage economische groei. Deze erkenning was een verschuiving ten opzichte van het eerdere standpunt van de ECB, dat optimistischer was over de economische vooruitzichten van de regio.

Ten tweede hintte zijn toespraak op de mogelijkheid van volledige kwantitatieve versoepeling (QE). Dit was een cruciaal keerpunt, omdat het de basis legde voor het uiteindelijke besluit van de ECB om begin 2015 een enorm programma voor het opkopen van obligaties te lanceren.

"Draghi steelt de show in Jackson Hole" - kopte het Financial Times-artikel over de ontwikkelingen.

De toespraak van Draghi had een onmiddellijke impact op de financiële markten. Beleggers interpreteerden zijn opmerkingen als een duidelijk signaal dat de ECB klaar was om gedurfde maatregelen te nemen om deflatie te voorkomen en de economie te stimuleren. Dit leidde tot een rally op de Europese obligatiemarkten en een verzwakking van de euro, wat hielp om het exportconcurrentievermogen van de regio te verbeteren.

De toespraak van Jackson Hole in 2014 wordt vaak gezien als een bepalend moment in Draghi's ambtstermijn bij de ECB. Het versterkte zijn reputatie als centrale bankier die bereid is "alles te doen wat nodig is" om de euro te behouden en de economie van de eurozone te stabiliseren, een uitspraak die hij in 2012 beroemd maakte. De toespraak beïnvloedde ook de richting van het Europese monetaire beleid voor de komende jaren.