De dominantie van de VS is doorbroken: de nieuwe opkomst van neutrale reserveactiva

De Verenigde Staten zijn al tientallen jaren de ultieme veilige haven voor wereldwijde investeerders.

Treasuries waren onbetwist onderpand, de dollar was het anker van de wereld en het vertrouwen in de balans van Washington was zo dicht als de markten bij zekerheid kwamen.

Maar dingen beginnen te veranderen. Er wordt gesproken over een verpletterend vertrouwen in de VS. En er is bewijs om dit te staven.

Langlopende staatsobligaties worden verkocht, goud breekt records en beleggers cirkelen weer rond bitcoin. BRICS-landen spelen niet rond.

Dit alles bij elkaar zijn sterke tekenen dat de financiële architectuur van de wereld voor een herwaardering staat. Beleggers zijn op zoek naar wat sommigen 'neutrale reserves' noemen. Activa die geen enkele regering kan verwateren, bestraffen of bewapenen.

Waarom staan lange bindingen onder druk?

De Amerikaanse staatsobligatiemarkt is om de verkeerde redenen in het middelpunt van de belangstelling komen te staan. Het rendement op de 30-jarige obligatie schommelde in de buurt van 5 procent, het hoogste in jaren, in combinatie met uitverkoop in het VK, de eurozone, Japan en Australië.

De gemene deler is de stijgende termijnpremie, de extra vergoeding die beleggers nu eisen om longobligaties aan te houden.

Volgens het ACM-model van de New York Fed is de 10-jaars termijnpremie onlangs gestegen tot niveaus die meer dan tien jaar geleden voor het laatst werden gezien. Dat komt door de enorme uitgifte die botst met de groeiende onzekerheid.

De VS verwachten alleen al in het derde kwartaal van 2025 meer dan een biljoen dollar te lenen , met nog eens zeshonderd miljard in de laatste maanden van het jaar. Dit zijn duizelingwekkende bedragen, zelfs voor 's werelds reservevaluta.

En de huidige macro-achtergrond helpt niet. In augustus stegen de loonlijsten met slechts 22.000 banen, terwijl het werkloosheidspercentage opliep tot 4,3%. Uit benchmarkherzieningen bleek dat de economie het afgelopen jaar bijna een miljoen minder banen had gecreëerd dan eerder gemeld.

Wat erger is, is dat voor het eerst sinds de lockdown-schok van 2020-2021 het aantal werkloze Amerikanen nu groter is dan de beschikbare vacatures.

Een zwakkere arbeidsmarkt zou normaal gesproken de rente lager verankeren, maar de stortvloed van aanbod heeft beleggers gedwongen het risico van het aanhouden van duration opnieuw in te prijzen.

Buitenlandse kopers zijn niet weggelopen, maar de verandering is duidelijk. Het bezit van Japan steeg in juni tot ongeveer 1,15 biljoen dollar, terwijl dat van China bleef dalen tot 756 miljard.

Veilingen worden opgeruimd, maar alleen tegen rendementen die een hogere onzekerheid en zwaardere risicopremies weerspiegelen.

Waarom goud records breekt

Goud is naar opeenvolgende recordhoogtes gestegen en handelde deze maand boven de 3.640 dollar per ounce. De drijvende kracht is niet alleen de speculatieve stromen, maar ook de officiële sector.

De People's Bank of China verlengde haar koopreeks in augustus tot een tiende maand. Centrale banken voegen al drie jaar op rij meer dan duizend ton edelmetaal per jaar toe, een tempo dat voor het laatst werd gezien in de jaren zestig.

ETF-stromen bevestigen de private kant van het verhaal. In augustus zagen aan goud gekoppelde fondsen bijna vier miljard dollar aan instroom in één week, de grootste sinds april.

Goudmijnaandelen zijn een hefboomweddenschap geworden op deze trend. De GDX miners ETF is tot nu toe met bijna 100 procent gestegen, terwijl Newmont, de enige goudzoeker in de SandP 500, een van de best presterende aandelen van de index is.

De aantrekkingskracht is duidelijk. Goud biedt geen rendement, maar het biedt iets waardevoller in het huidige klimaat: het kan niet worden gedrukt, gesanctioneerd of verlaagd door beleid. Het is het enige universeel aanvaarde bezit buiten de controle van een enkele regering.

In een wereld van tekorten van biljoenen dollars, tarieven en bewapende financiën heeft die neutraliteit een premie.

Wat BRICS en de SCO aan het bouwen zijn

Geopolitiek voegt een extra laag toe aan het verhaal. Op de top van de Shanghai Cooperation Organisation in Tianjin deze maand riep president Xi Jinping op tot een "nieuw initiatief voor mondiaal bestuur" en bood hij hulp, leningen en technologieprojecten aan andere leden.

Hij stelde een nieuwe ontwikkelingsbank voor en een dieper gebruik van nationale valuta's bij handelsafwikkeling. De Russische president Poetin en de Indiase premier Modi stonden naast hem in een zorgvuldig geënsceneerde show van eenheid.

De intentie is onmiskenbaar. China en Rusland willen niet-dollarbetalingsrails bouwen. India is pragmatischer en dwingt het blok om zijn handelstekorten aan te pakken, vooral met China, maar neemt nog steeds deel aan de institutionele architectuur.

De bredere BRICS-groep, nu uitgebreid met nieuwe leden uit het Midden-Oosten en Afrika, dringt ook aan op manieren om de handel zonder de dollar af te wikkelen.

Het is echter onwaarschijnlijk dat dit morgen Treasuries of de dollar zal verdringen. Het Amerikaanse systeem blijft diep, vloeibaar en ongeëvenaard.

Maar elke nieuwe stap, zoals een oliehandel in lokale valuta hier, een regionale ontwikkelingsbank daar, breekt het monopolie af. En in de kloof tussen ambitie en uitvoering ligt goud.

Voor centrale banken die een door de yuan afgewikkeld systeem of een door de roebel gedekte stablecoin nog niet kunnen vertrouwen, is goud de overbruggingsactiva.

Waar bitcoin en crypto in passen

Bitcoin vindt zijn weg niet naar de officiële reserves, althans nog niet. Hoewel de voorzitter van de Zwitserse Nationale Bank, Martin Schlegel, ervoor pleit.

Centrale banken vinden het nog steeds te volatiel en illiquide. Maar in particuliere portefeuilles, en in toenemende mate in de betalingsinfrastructuur, wordt het een parallelle neutrale reserve.

Brian Armstrong, CEO van Coinbase, heeft gesuggereerd dat de fiscale stress in de VS bitcoin uiteindelijk in de richting van de wereldwijde reservestatus in particuliere handen zou kunnen duwen.

Het beleid evolueert snel. In juli heeft de VS de GENIUS Act aangenomen, waarmee een duidelijk kader voor stablecoins is gecreëerd.

Minister van Financiën Scott Bessent heeft betoogd dat gereguleerde stablecoins, gedekt door schatkistpapier, de suprematie van de dollar juist zouden kunnen versterken. Met andere woorden, crypto-rails kunnen uiteindelijk het bereik van de dollar vergroten in plaats van het te ondermijnen.

Rusland heeft de tegenovergestelde retorische lijn gevolgd. Een senior adviseur van president Poetin beschuldigde Washington ervan te proberen "de regels van de goud- en cryptomarkten te herschrijven" om te ontsnappen aan zijn schuld van vijfendertig biljoen dollar.

De bewering was dat de VS zijn schuld in stablecoins zou verplaatsen, deze zou devalueren en opnieuw zou beginnen. De ironie is dat Rusland zelf werkt aan een door roebels gedekte stablecoin voor grensoverschrijdende betalingen.

Hier is het echte onderscheid. Voor staten is goud de neutrale reserve bij uitstek. Voor private actoren, van family offices tot hedgefondsen, is bitcoin de digitale tegenhanger.

En voor overheden kunnen stablecoins dienen als de pijpen waardoor handel en financiën stromen, al dan niet op basis van dollars.

Wat beleggers moeten meenemen

De stijging van neutrale reserves is voorlopig geen ineenstorting van het vertrouwen in Treasuries. Maar het is een herprijzing.

Beleggers eisen een hogere termijnpremie om lange obligaties aan te houden wanneer de tekorten toenemen en het beleid onzeker is. Het punt is dat deze herprijzing structureel is; Het is hier om te blijven.

In de tussentijd is de recordrun van goud geen modegril. Het wordt bevestigd door stromen, door de prestaties van mijnbouwers en door gestage aankopen door centrale banken, zelfs tegen hoge prijzen.

Voor reservebeheerders en voor beleggers functioneert goud weer als een hedge tegen beleids- en institutionele risico's.

De rol van Bitcoin is beperkter, maar niet triviaal. Het is onwaarschijnlijk dat het een officiële reserve wordt, maar in particuliere portefeuilles speelt het dezelfde rol als goud voor centrale banken: een actief buiten het bereik van overheden, zonder tegenpartijrisico. In tijden van politieke spanningen of fiscale druk trekt het kapitaal aan.

Misschien wel het meest opvallende inzicht is dat de VS zelf deze evolutie aanjaagt. Door stablecoins te normaliseren, wordt schatkistpapier effectief ingebed in digitale financiële rails.

Dat zou een nieuwe vraag naar biljetten kunnen creëren en tegelijkertijd de zoektocht naar neutrale reserves op de lange termijn kunnen versterken.

De obligatiemarkt, goud en bitcoin vertellen één verhaal in verschillende talen. De wereld is nog steeds verankerd in het dollarsysteem, maar de premie die ooit op dat anker was geplaatst, wordt afgeprijsd.

In plaats daarvan wordt hoger geboden op activa met neutraliteit, gewelfbaar, digitaal of beide. Je kunt alleen maar raden wat er over 5 of 10 jaar zal gebeuren.