Waarom de AI-gedreven Kospi-rally de Zuid-Koreaanse won achterlaat

De Zuid-Koreaanse aandelenmarkt is een van de grootste begunstigden geworden van de wereldwijde kunstmatige-intelligentieboom, gevoed door de sterk aangetrokken vraag naar halfgeleiders van technologiereuzen zoals SK Hynix en Samsung Electronics.

Terwijl de Kospi-index het afgelopen jaar alle andere grote aandelenmarkten heeft overtroffen, blijft de Zuid-Koreaanse won echter rond niveaus uit crisistijd liggen.

Die discrepantie roept nieuwe vragen op of de traditionele verbanden tussen economische groei, aandelenprestaties en valutakracht beginnen te vervagen in een van Azië’s meest exportgerichte economieën.

De Kospi is het afgelopen jaar met meer dan 200% gestegen terwijl beleggers instroomden in Koreaanse chipmakers die de infrastructuur achter de AI-race leveren.

Maar de won is een van de zwakste valuta's van Azië gebleven en noteert al geruime tijd boven het psychologisch belangrijke niveau van 1,500 per dollar — een zone die eerder geassocieerd werd met de Aziatische financiële crisis en de wereldwijde financiële crisis van 2008.

De munt is ongeveer 4% zwakker dan begin 2026, zelfs nu de Kospi voor het eerst de grens van 8,000 punten overschreed.

Reële waarde daalt naar laagste niveau in 17 jaar

De zwakte strekt zich verder uit dan de prestatie van de won ten opzichte van de dollar.

Volgens de Bank for International Settlements daalde de reëel effectieve wisselkoersindex van Zuid-Korea — een bredere maatstaf voor de koopkracht van een valuta ten opzichte van handelspartners — vorige maand naar 85.06, het laagste niveau sinds maart 2009.

De reële waarde van de won ligt nu al zes aaneengesloten maanden onder die van de Chinese yuan sinds oktober vorig jaar.

Conventionele economische opvattingen suggereren dat snelle groei en sterke export de valuta van een land zouden moeten versterken.

De door halfgeleiders aangedreven expansie van Zuid-Korea zou normaal gesproken in dat patroon passen.

Economisten zeggen dat een mix van geopolitieke spanningen, structurele kapitaaluitstroom en veranderend beleggingsgedrag de traditionele ondersteuningsmechanismen van de won heeft verzwakt.

De neergang van de munt versnelde eind maart te midden van escalerende spanningen in verband met het VS-Iran-conflict.

Beleggers zochten veiliger havens terwijl buitenlandse fondsen Zuid-Koreaanse effecten verkochten, waardoor de won zijn zwakste niveau bereikte sinds de nasleep van de wereldwijde financiële crisis.

De druk nam medio mei opnieuw toe toen spanningen in het Midden-Oosten de olieprijs boven $100 per vat duwden.

Zuid-Korea importeert vrijwel al zijn energiebehoefte, wat betekent dat hogere olieprijzen de vraag naar dollars voor de betaling van importen vergroten.

“Op korte termijn heeft het oorlogsrisico in het Midden-Oosten op de won gedrukt,” zeiden analisten, daarbij opmerkend dat de Koreaanse munteenheid vaak wordt gezien als een proxy voor het wereldhandels- en groeisentiment.

Zorgen over handelsovereenkomst vergroten de druk

Markten richten zich ook op Zuid-Korea's toezegging om $350 miljard in de Verenigde Staten te investeren als onderdeel van een bredere handelsovereenkomst met Washington.

Beleggers vrezen dat het initiatief extra verkoopdruk op de won kan veroorzaken omdat Koreaanse partijen lokale valuta in dollars moeten omzetten om die investeringen te financieren.

Buitenlandse verkoop van lokale aandelen heeft de druk versterkt.

Volgens Seoul Economic Daily, is de marktkapitalisatie van de Kospi sinds de aantreden van president Lee Jae-myung gegroeid tot 6,300 trillion won, tegenover 2,300 trillion won.

Toch verkochten buitenlandse beleggers netto voor 110 trillion won aan Zuid-Koreaanse aandelen in de eerste helft van het jaar.

Het Ministerie van Financiën en Economie zei, “Dergelijke herbalanceringsverkopen door buitenlanders hebben de vraag naar dollarconversie aangewakkerd en de wisselkoers op korte termijn opgedreven.”

Structurele veranderingen hertekenen valutadynamiek

De Bank of Korea zegt dat de samenstelling van Zuid-Korea's overzeese activa sinds het midden van de jaren 2010 fundamenteel is veranderd.

Historisch stroomde een groot deel van het lopende-rekeningoverschot van het land naar de reserves van de centrale bank, wat de won ondersteunde.

Steeds vaker worden die overschotten echter gerecycled in buitenlandse investeringen door pensioenfondsen, instellingen en particuliere beleggers die hogere rendementen in het buitenland zoeken.

Die verschuiving valt samen met de vergrijzing van de Zuid-Koreaanse bevolking en een groeiende vraag naar buitenlandse activa.

Naarmate de stromen van buitenlandse portefeuille-investeringen groter werden, begonnen ze meer invloed uit te oefenen op de won dan traditionele handelsstromen.

De BOK zei dat de historische relatie tussen lopende-rekeningoverschotten en appreciatie van de won rond 2015 begon te verzwakken.

De cijfers onderstrepen de verschuiving.

Zuid-Korea noteerde in het eerste kwartaal een seizoensgecorrigeerd lopende-rekeningoverschot van $85 billion, een toename van 133% ten opzichte van het voorgaande kwartaal en het hoogste kwartaalniveau ooit.

Toch vloeien vrijwel vergelijkbare bedragen gelijktijdig naar het buitenland via investeringen.

Netto financiële rekeningactiva, die directe buitenlandse investeringen en portefeuille-investeringen omvatten, bereikten $65.42 billion in dezelfde periode.

Particuliere beleggers die lokaal bekendstaan als “Seohak Ants”, samen met pensioenfondsen en bedrijven, hebben steeds meer geld naar buitenlandse markten verplaatst.

Exporteurs gedragen zich ook anders.

Met groeiende verwachtingen dat de won structureel zwak kan blijven, houden veel bedrijven exportopbrengsten in dollars aan in plaats van ze om te zetten in won of zich af te dekken via termijncontracten.

Zwakke obligatievraag vergroot uitstroom

Economisten zeggen dat een van de grootste structurele problemen de zwakke buitenlandse vraag naar Koreaanse obligaties is.

Choi Jae-won, hoogleraar economie aan de Seoul National University, zei in het rapport van Seoul Economic Daily, “Het grootste probleem is dat buitenlanders in de eerste plaats geen in won luidende activa kopen.”

“De impact van zwakke instromen in de obligatiemarkt, die veel groter is dan de aandelenmarkt, is veel groter,” voegde hij toe.

Volgens Choi hebben zwakke obligatie-instroom niet kunnen compenseren voor de dollarvraag die ontstaat door aandelenuitstroom en buitenlandse investeringen, waardoor de opwaartse druk op de wisselkoers gestaag kon toenemen.

Een andere grote zorg is het langzamere langetermijngroeiprofiel van Zuid-Korea ten opzichte van de Verenigde Staten.

Economisten merken op dat de recente kracht van Korea grotendeels wordt gedreven door de halfgeleider-supercyclus en niet door breed gedragen binnenlands economisch momentum.

Sinds 2023 is het potentiële groeitempo van Zuid-Korea onder dat van de Verenigde Staten gevallen.

Lee Nam-kang, econoom bij Korea Investment Holdings, zei, “Begin jaren 2000 lag het potentiële groeitempo van Korea op 5-6%, hoger dan de 3-4% van de VS, maar de kloof is geleidelijk kleiner geworden en de VS lopen nu voorop.”

“Naarmate de verwachte rendementen op Koreaanse activa onder die van de VS zakken, blijven dollars wegstromen — dat is de structuur,” voegde Lee toe.

Economisten stellen dat het stabiliseren van de won diepere structurele hervormingen vereist in plaats van kortetermijnmarktinmenging.

Een econoom die anoniem wilde blijven zei, “Afzien van populistische fiscale uitbreiding en het handhaven van gezonde begrotingsdiscipline zendt op zich al een signaal van fiscale geloofwaardigheid naar buitenlanders.”

“Dit behoudt externe geloofwaardigheid en vormt de onderliggende kracht om de waarde van de won op lange termijn te herstellen,” voegde de professor toe.