Wat is het einddoel van China's stimuleringsplan?

China heeft de afgelopen maanden belangrijke stappen gezet om de economie te stimuleren, vooral als reactie op de toenemende economische druk.

De People's Bank of China (PBoC) heeft onlangs een van de meest agressieve renteverlagingen in jaren doorgevoerd. De basisrente voor leningen met een looptijd van één jaar (LPR) werd verlaagd van 3,35% naar 3,1% en de basisrente voor leningen met een looptijd van vijf jaar van 3,85% naar 3,6%.

Deze beslissing, hoewel verwacht, onderstreept de urgentie waarmee Chinese beleidsmakers proberen de groei weer aan te wakkeren. Maar is deze monetaire versoepeling genoeg om de op één na grootste economie ter wereld uit haar dip te trekken?

De worstelende economie van China

Het economische landschap van China is steeds uitdagender geworden. Het land worstelt met een vertraging van de vastgoedmarkt, zwakke consumentenvraag en deflatoire druk.

Uit recente gegevens blijkt dat de bbp-groei in het derde kwartaal van 2024 slechts 4,6% bedroeg. Dat is aanzienlijk minder dan de doelstelling van de overheid van ongeveer 5% voor het einde van het jaar.

De recente renteverlagingen zijn bedoeld om deze problemen aan te pakken door de leenkosten te verlagen en de liquiditeit voor bedrijven en huishoudens te vergroten.

De timing van deze bezuinigingen is cruciaal. Na een breder versoepelingspakket in september, dat verlagingen van hypotheekrentes en maatregelen om de aandelenmarkt te stabiliseren omvatte, onderstreept deze stap de toewijding van de overheid om haar groeidoelstelling te halen.

Lagere rentetarieven zijn bedoeld om de bestedingen en investeringen te stimuleren, met name in de vastgoedsector. Deze sector is nog steeds een cruciaal onderdeel van de Chinese economie en is goed voor bijna 30% van het BBP.

Voor investeerders wereldwijd zijn deze inspanningen een opluchting en een hernieuwd gevoel van optimisme.

Na de renteverlagingen zagen de Chinese aandelenindices, zoals de CSI 300, bescheiden winsten. Small-cap aandelen presteerden beter, terwijl de vastgoedmarkt enige tekenen van stabilisatie liet zien.

Ondanks deze positieve signalen blijven er vragen bestaan over de diepgang en duurzaamheid van het herstel.

Waarom de monetaire versoepeling van China wellicht niet voldoende is

De laatste monetaire maatregelen van China hebben ongetwijfeld de directe druk verlicht, maar ze hebben ook hun beperkingen.

Renteverlagingen alleen zijn geen oplossing voor de diepere structurele uitdagingen waarmee de Chinese economie kampt.

Het consumentenvertrouwen blijft laag, vooral vanwege de problemen in de vastgoedsector en de angst voor deflatie.

Hoewel huishoudens en bedrijven nu goedkoper kunnen lenen, aarzelen ze nog steeds om geld uit te geven of te investeren.

Deze terughoudendheid wijst op een kritiek probleem: zwakheden aan de vraagzijde. Zelfs met lagere leenkosten zijn veel Chinese consumenten op hun hoede en geven ze er de voorkeur aan om te sparen in plaats van uit te geven te midden van economische onzekerheid.

De recente recessie op de huizenmarkt heeft hun voorzichtigheid alleen maar vergroot, waardoor het vermogen van huishoudens afneemt en de vraag naar nieuwe aankopen afneemt.

In een dergelijke omgeving bestaat het risico dat de liquiditeit die vrijkomt door renteverlagingen, gevangen blijft in het banksysteem, in plaats van dat deze naar de reële economie stroomt, waar het de groei zou kunnen stimuleren.

Analisten beweren dat China echt een robuuster fiscaal antwoord nodig heeft. Een grootschalige fiscale stimulans zou geld direct in de handen van huishoudens kunnen brengen, wat de consumptie zou stimuleren.

Een dergelijke strategie kan bestaan uit gerichte maatregelen, zoals belastingverlagingen, subsidies of directe geldtransfers.

Deze maatregelen zouden de impact van de stijgende kosten van levensonderhoud en de stagnerende lonen helpen compenseren en zo de kern van het vraagprobleem in China aanpakken.

Verandering in Xi's strategie?

De huidige golf van renteverlagingen wijst ook op een mogelijke strategiewijziging vanuit Beijing.

Sinds 2021 richt president Xi Jinping zich op het hervormen van de economische structuur van China.

Zijn visie geeft prioriteit aan investeringen in technologie-intensieve productie boven sectoren als onroerend goed en consumentgerichte technologie, die hij als minder cruciaal voor de nationale macht beschouwt.

Door kapitaal uit deze sectoren te halen, wil Xi een zelfvoorzienende economie opbouwen die bestand is tegen geopolitieke druk, met name vanuit de VS.

Recente economische gegevens suggereren echter dat deze strategie haar grenzen heeft bereikt. De vastgoedsector verkeert nog steeds in nood, de consumentenbestedingen zijn ingetogen en het vertrouwen in de markt is fragiel.

Om de economie stabiel te houden, beseffen Xi en zijn beleidsmakers dat ze meer directe steun moeten bieden om verdere economische achteruitgang te voorkomen.

Daarom gaan recente monetaire verruimingsmaatregelen gepaard met oproepen tot meer fiscale interventie. Daarmee wordt erkend dat het niet voldoende is om ons alleen te richten op structurele veranderingen op de lange termijn, gezien de economische druk op de korte termijn.

De vraag is nu of Peking bereid is om nog verder te gaan en een agressievere begrotingsaanpak te omarmen die zich rechtstreeks richt op de consumentenbestedingen.

Hoewel recente uitspraken van Chinese leiders wijzen op de mogelijkheid van extra stimuleringsmaatregelen, aarzelen ze nog steeds om fouten uit het verleden te herhalen, zoals die van 2008-2009, die leidden tot een enorme toename van de schulden van lokale overheden.

De uitdaging voor Peking zal zijn om de balans te vinden tussen het stimuleren van de groei op dit moment en het handhaven van de stabiliteit van het economische systeem op de lange termijn.

Kan een begrotingsimpuls de kloof eindelijk dichten?

Veel deskundigen zijn van mening dat het ontbrekende puzzelstuk voor het herstel van China ligt in een gericht begrotingspakket.

Hoewel de renteverlagingen van de PBoC een stap in de goede richting zijn geweest, is het onwaarschijnlijk dat ze het gebrek aan vraag dat nog steeds op de Chinese economie drukt, volledig zullen aanpakken. Fiscale maatregelen gericht op huishoudens zouden de sleutel kunnen zijn tot een breder herstel.

Een gericht fiscaal pakket zou onder meer directe geldtransfers aan huishoudens kunnen omvatten, of subsidies voor belangrijke consumptiegebieden zoals huisvesting of duurzame goederen.

Dergelijke maatregelen zouden niet alleen de uitgaven stimuleren, maar ook de kwakkelende huizenmarkt ondersteunen. Dat is van cruciaal belang voor het herstel van het algemene economische vertrouwen.

Een stijging van het huishoudinkomen zou ook de deflatoire druk kunnen verlichten, omdat hogere uitgaven een gezonder evenwicht tussen vraag en aanbod zouden creëren.

Beleggers houden nauwlettend de signalen van deze verschuiving in de gaten. Wereldwijde markten reageren doorgaans positief wanneer China een krachtig beleidsinterventie signaleert, omdat dit het vertrouwen in de bredere Aziatische en wereldwijde economische vooruitzichten vergroot.

Als Beijing doorgaat met een begrotingsplan, kan dat bijdragen aan het stabiliseren van de Chinese groei en zorgen over een verdere vertraging wegnemen.

Het kwetsbare herstel van China met belangrijke beslissingen in het verschiet

De recente renteverlagingen in China hebben de weg vrijgemaakt voor een mogelijk economisch herstel, maar de weg vooruit blijft onzeker.

Hoewel deze monetaire maatregelen een gevoel van urgentie en optimisme in de markt hebben gebracht, is het onwaarschijnlijk dat ze op zichzelf voldoende zullen zijn.

De economische uitdagingen waar China voor staat, zijn complex en er zijn diepgewortelde problemen aan de vraagzijde. Om die problemen aan te pakken, is meer nodig dan alleen goedkopere leningen.

De vraag is of de Chinese leiders de volgende stap zullen zetten met een stevige fiscale stimulans, gericht op de huishoudens en sectoren die de steun het hardst nodig hebben.

Dit zou de noodzakelijke impuls kunnen geven aan aanhoudende groei, waardoor China zijn eindejaarsdoelstelling kan behalen en de wereldwijde markten kunnen vertrouwen op zijn veerkracht.

Toch brengt zo'n beslissing risico's met zich mee. Het in evenwicht brengen van onmiddellijke economische behoeften met langetermijndoelen van stabiliteit en zelfredzaamheid vereist zorgvuldig manoeuvreren.