Brazilië kampt met recordhoge risico's op staatsschulden, terwijl de regering oproept tot fiscale consolidatie te midden van stijgende rentevoeten.

De Braziliaanse regering heeft gewaarschuwd voor toenemende risico's verbonden aan de heronderhandeling van de staatsschuld, met een recordniveau dat voor 2025 wordt verwacht, aangezien een groter deel van de schuld blootstaat aan kortetermijnrentevoeten.

In een bijlage over fiscale risico's bij het wetsvoorstel voor de begrotingsrichtlijnen 2026, dat dinsdag aan het Congres werd voorgelegd, schatte het ministerie van Financiën dat 62,1% van de federale staatsschuld dit jaar gevoelig zal zijn voor veranderingen in de korte rente, het hoogste niveau sinds het begin van de gegevensreeks in 2008.

De regering benadrukte de noodzaak van fiscale consolidatie om de houdbaarheid van de schuld te verbeteren.

Ongekende gevoeligheid voor kortetermijnschulden

Het bovenstaande cijfer omvat schulden gekoppeld aan de Selic-beleidsrente en effecten met een looptijd van minder dan 12 maanden, die beide te maken hebben met herfinancieringskosten die rechtstreeks worden beïnvloed door de benchmarkrentes.

Het ministerie van Financiën verwacht nu dat dit aandeel hoog zal blijven en in 2028 58,9% zal bereiken, een sterke stijging ten opzichte van een eerdere schatting van 51,2%, wat de kwetsbaarheid van het land voor rentegedreven fiscale druk onderstreept.

De situatie is zorgwekkend omdat de herfinancieringsprijzen van deze schuld rechtstreeks worden bepaald door het monetaire beleid van de Braziliaanse centrale bank.

Historisch gezien heeft Brazilië een groot deel van zijn schuld gefinancierd met obligaties met variabele rente, die vooral aantrekkelijk zijn voor beleggers in tijden van marktvolatiliteit.

De huidige economische context, gekenmerkt door stijgende verplichte uitgaven, heeft de schatkist echter gedwongen om sterk op deze instrumenten te vertrouwen, wat heeft geleid tot de slechtste schuldstructuur van het land in 20 jaar.

Implicaties van het beleid van de centrale bank voor de fiscale stabiliteit

De Braziliaanse schuld wordt steeds gevoeliger naarmate de centrale bank de monetaire maatregelen aanscherpt om de aanhoudende inflatie te bestrijden.

De benchmarkrente is sinds september met 375 basispunten gestegen tot 14,25%, en er worden in mei verdere verhogingen verwacht.

Dergelijke maatregelen tonen de toewijding van de centrale bank aan prijsstabiliteit en dragen tegelijkertijd bij aan de fiscale problemen van de overheid.

Bovendien toont de erkenning door de overheid dat de toename van de schulden met variabele rente te wijten is aan onzekerheden over de begrotingsconsolidatie, de complexe relatie tussen monetair beleid en overheidsfinanciën aan.

Zonder een duidelijke strategie voor langetermijnstabiliteit kan het ministerie van Financiën moeite hebben met het uitgeven van langlopende obligaties met een vaste rente of inflatiegekoppelde obligaties, waardoor de schuldproblemen van Brazilië verergeren.

Oproepen tot begrotingsconsolidatie: een weg vooruit?

Als reactie op deze toenemende fiscale risico's heeft de Braziliaanse regering een primair overschot van 0,25% van het bbp voor het komende jaar voorgesteld – het eerste overschotdoel dat president Luiz Inácio Lula da Silva tijdens zijn huidige ambtstermijn heeft gesteld.

Dit voorstel beoogt een gunstiger klimaat te scheppen voor fiscale consolidatie, waardoor de uitgifte van schulden goedkoper wordt en de huidige trend van marktrisico's mogelijk kan worden omgekeerd.

Financiële specialisten, waaronder die van Itau Bank, blijven echter twijfelen aan de toereikendheid van het voorstel.

De bank stelt dat het huidige tempo van de fiscale aanpassing onvoldoende is om de staatsschuld te stabiliseren en voorspelt in plaats daarvan een waarschijnlijk tekort van 0,8% van het bbp.

De discrepantie tussen de begrotingsramingen van de overheid en de verwachtingen van de markt legt de wankele financiële situatie van Brazilië bloot.