Frankrijk eist strengere staaltarieven om de klimaatdoelstelling van de EU te ondersteunen

In een machtsspel met hoge inzetten dat klimaatambitie tegenover industrieel protectionisme stelt, heeft Frankrijk een stevige lijn in het zand getrokken.

De regering in Parijs eist dat de Europese Unie zich inzet voor een krachtig nieuw schild voor haar staalindustrie en een volledige herziening van haar koolstofheffing voordat ze het ambitieuze voorstel van het blok zal steunen om de uitstoot tegen 2040 met 90 procent te verminderen.

De stap, uiteengezet in een document dat met andere lidstaten is gedeeld, houdt het vlaggenschip van het groene beleid van de EU in feite gegijzeld door de industriële eisen van Frankrijk.

Het vormt de basis voor een gespannen en mogelijk verdeeldheid zaaiende top van de leiders van het blok volgende maand, waar de toekomst van de groene transitie van Europa op het spel staat.

Een industriebeleid voor een groene toekomst

Voor Frankrijk zijn de twee kwesties onlosmakelijk met elkaar verbonden. De regering stelt dat de immense uitdaging van decarbonisatie niet los kan worden gezien van de noodzaak om de industriële soevereiniteit van het continent te beschermen.

"Om zijn klimaatdoelstellingen te bereiken met behoud van zijn industriële en technologische soevereiniteit, moet Europa niet alleen zijn bestaande productiecapaciteit transformeren, maar ook nieuwe concurrerende industrieën ontwikkelen" in strategische sectoren, zei Frankrijk in het document, dat werd ingezien door Bloomberg News.

"Daarom kan de goedkeuring van een dergelijk doel niet worden gescheiden van de goedkeuring van de Europese industriële beleidsmaatregelen die nodig zijn om deze sectoren in stand te houden en te transformeren."

Een schild van staal en een redux van de koolstofheffing

De kern van de eisen van Frankrijk is een oproep tot de snelle goedkeuring "van beschermende handelsmaatregelen voor staal die al in juni 2026 moeten worden geïmplementeerd".

Dit is een directe reactie op het dreigende aflopen van de huidige voorlopige vrijwaringsmaatregelen van de EU, die voor het eerst werden ingevoerd in 2019 om de invoer van staal te beperken in het kielzog van de Amerikaanse tarieven.

Even cruciaal is de vraag naar een volledige herziening van het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM) voordat het begin volgend jaar volledig in werking treedt.

Het Franse document roept ook op tot een reeks andere "randvoorwaarden", waaronder effectieve financiering voor industriële decarbonisatie en het creëren van beschermde markten voor lokale producenten van koolstofarme goederen.

Een top met hoge inzetten, een verdeeld blok

Deze eisen zullen nu worden besproken door de regeringsleiders van de EU tijdens een tweedaagse top in Brussel die op 23 oktober begint. De uitdaging zal enorm zijn.

Elke belangrijke klimaatbeslissing vereist unanieme overeenstemming, een moeilijke prestatie in een blok met sterk uiteenlopende energiebronnen, rijkdom en industriële sterke punten, vooral in een tijd waarin regeringen ook worstelen met de noodzaak om de defensie-uitgaven op te voeren.

Het Franse ultimatum heeft de komende top getransformeerd van een routinematige beleidsdiscussie in een onderhandeling met hoge inzetten. De prijs van een groenere toekomst, zo lijkt het, is een meer beschermde prijs, en de twee doelen kunnen op ramkoers liggen.