Europa bulletin: Synagoge aanval in Manchester, markten stijgen, Poetin signaleert VS reset

Donderdag bracht een reeks belangrijke ontwikkelingen in heel Europa, op het gebied van veiligheid, handelsbeleid, markten en geopolitiek.

Bij een terroristische aanslag in Manchester kwamen twee mensen om het leven en nam de bezorgdheid over antisemitisme toe.

Tegelijkertijd leken het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie dicht bij een deal die de impact van aankomende koolstofgrensbelastingen op Britse bedrijven zou kunnen verlichten.

Ondertussen sloten de Europese markten meestal hoger, gesteund door arbeidsgegevens, en zette de Russische president Vladimir Poetin zijn visie op de betrekkingen met de Verenigde Staten en de NAVO uiteen.

Terroristische aanslag in de synagoge van Manchester

Bij een gewelddadige aanval buiten de Heaton Park Hebrew Congregation Synagoge in Manchester op donderdagochtend zijn twee mensen om het leven gekomen en zijn er verschillende gewond geraakt.

Volgens rapporten reed de aanvaller eerst met een auto in op gelovigen voordat hij een steekpartij lanceerde.

Het incident vond plaats tijdens Jom Kippoer, de heiligste dag op de Joodse kalender, wat de schok binnen de gemeenschap versterkte.

De politie bevestigde dat agenten de verdachte ter plaatse hebben doodgeschoten.

Hoewel de autoriteiten denken dat ze zijn identiteit kennen, is deze om veiligheidsredenen nog niet openbaar gemaakt.

Er zijn twee extra arrestaties verricht in verband met de aanval, die door functionarissen van terrorismebestrijding tot een "terroristisch incident" is verklaard.

De Britse premier Keir Starmer veroordeelde de aanval als "gruwelijk" en keerde vroeg terug van een Europese top om een spoedvergadering voor te zitten.

De beveiliging van synagogen in het hele land is aangescherpt.

Leiders in heel Europa, waaronder EU-buitenlandchef Kaja Kallas, veroordeelden de daad, terwijl de Israëlische ambassade in Londen het beschreef als "weerzinwekkend en zeer verontrustend".

VK en EU dicht bij overeenkomst over koolstofgrens

Los daarvan hebben de handelsbesprekingen tussen het VK en de EU tekenen van vooruitgang laten zien.

Volgens The Guardian naderen de twee partijen een deal die Britse exporteurs tijdelijk zou vrijstellen van de aanstaande koolstofgrensbelasting van de EU, onderdeel van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).

De maatregel, die in januari 2026 in werking moet treden, is bedoeld om "koolstoflekkage" te voorkomen door heffingen op te leggen op invoer uit regio's met lossere emissieregels.

Het VK is van plan om in 2027 zijn eigen koolstofbelasting in te voeren, en een deal met Brussel zou kunnen helpen de kloof te overbruggen en in de tussentijd de handelsfrictie te verminderen.

De gesprekken zijn aan de gang en een formele overeenkomst wordt binnen enkele weken verwacht. De volgende top tussen het VK en de EU kan plaatsvinden in mei of juni 2025, waar het kader kan worden afgerond.

Europese markten eindigen vooral hoger

Europese aandelen eindigden donderdag grotendeels positief, gesteund door arbeidsmarktgegevens.

Het werkloosheidspercentage in de eurozone bedroeg in augustus 6,3%, met stabiliteit in Italië en een daling van de cijfers in Spanje.

Zwitserland rapporteerde in september een inflatie op jaarbasis van 0,2%.

De Euro Stoxx 50 won 1,19%, aangevoerd door een stijging van 6,26% in het Nederlandse betalingsbedrijf Adyen.

De Duitse DAX steeg met 1,21%, gesteund door een winst van 4,34% in Siemens, terwijl de Franse CAC 40 1,2% steeg terwijl Stellantis met 8,33% steeg.

De Londense FTSE 100 daalde daarentegen met 0,2%, onder druk van een daling van 4,22% in Experian.

Op de valutamarkten verzwakte de euro 0,3% ten opzichte van de Amerikaanse dollar tot 1,1696, terwijl het pond 0,49% daalde tot 1,3412.

Poetin roept op tot herstel van de banden met de VS, bekritiseert de NAVO

In Rusland gebruikte president Vladimir Poetin zijn toespraak in de Valdai Discussion Club om op te roepen tot een "volledig herstel" van de betrekkingen met de Verenigde Staten.

Hij zei dat nationale belangen wederzijds respect en pragmatische betrokkenheid vereisen, zelfs te midden van meningsverschillen.

Tegelijkertijd beschuldigde Poetin de NAVO ervan effectief oorlog te voeren tegen Rusland door middel van inlichtingenondersteuning en militaire hulp aan Oekraïne.

Hij beschreef de Russische strijdkrachten als "de meest gevechtseffectieve" onder de huidige omstandigheden en verwierp externe kritiek.

De opmerkingen komen tegen de achtergrond van aanhoudende spanningen over het conflict in Oekraïne, maar geven ook aan dat Moskou bereid is diplomatiek te werken als de omstandigheden het toelaten.