ECB verhoogt rente nu conflict in het Midden-Oosten inflatiezorgen aanwakkert

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft donderdag de rente verhoogd, een stap die door de markten grotendeels was verwacht, nu beleidsmakers proberen te voorkomen dat stijgende energiekosten als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten bredere inflatiedruk in de eurozone veroorzaken.

De beslissing komt nu de inflatie in de 21 leden tellende eurozone vorige maand boven de 3% uitsteeg, en daarmee duidelijk boven het streefniveau van de ECB van 2% lag.

Hogere olie- en gasprijzen waren een belangrijke drijfveer achter de stijging, waarbij beleidsmakers waarschuwden dat inflatiedruk kan aanhouden als het conflict langer duurt dan verwacht.

In haar beleidsverklaring zei de ECB dat het aanhoudende conflict inflatierisico’s creëert die een strakkere monetaire politiek rechtvaardigen.

"De oorlog in het Midden-Oosten veroorzaakt inflatiedruk, en de beslissing om de rente te verhogen is robuust in een reeks scenario's die in kaart brengen hoe de schok zich kan ontwikkelen en het middellangetermijnvooruitzicht voor de eurozone kan beïnvloeden," zei de ECB in een verklaring.

Inflatieprognoses naar boven bijgesteld

Naast de renteverhoging heeft de ECB haar inflatieprognoses voor de komende jaren omhoog bijgesteld.

De centrale bank verwacht nu dat de inflatie in 2026 gemiddeld 3,0% zal bedragen, ten opzichte van de in maart gepubliceerde prognose van 2,6%.

De inflatieverwachting voor 2027 werd eveneens opwaarts bijgesteld naar 2,3% in plaats van 2,0%.

De stap weerspiegelt de groeiende zorg dat verhoogde energiekosten kunnen doorwerken in bredere prijsstijgingen in de economie en invloed kunnen hebben op de langetermijninflatieverwachtingen van bedrijven en huishoudens.

De ECB had de renteverhoging ruim van tevoren gesignaleerd, met als doel de markten gerust te stellen dat zij daadkrachtig zou optreden om de inflatieverwachtingen verankerd te houden ondanks externe schokken.

Afweging tussen inflatierisico's en economische groei

Hoewel de zorgen over inflatie zijn toegenomen, staan beleidsmakers nog steeds voor een lastige afweging nu de economische groei in de eurozone zwak blijft.

De ECB heeft haar groeiprognose voor 2026 verlaagd naar 0,8%, vergeleken met de 0,9% schatting die drie maanden eerder werd gepubliceerd. Voor 2027 wordt een groei van 1,2% verwacht, wat de zorgen over het economische momentum in de regio onderstreept.

In haar verklaring erkende de centrale bank de onzekerheid rond het vooruitzicht.

"De volledige implicaties van de oorlog voor de middellangetermijninflatie en groei zullen afhangen van de intensiteit en duur van de energieprijsschok, evenals de omvang van indirecte en tweede-ronde-effecten," zei de ECB.

Marktpartijen verwachten momenteel twee extra renteverhogingen in het komende jaar nu de inflatiedruk aanhoudt.

Beleidsmakers zullen echter waarschijnlijk voorzichtig te werk gaan gezien het risico dat aanzienlijk hogere leenkosten de economische activiteit verder kunnen verzwakken en het blok mogelijk dichter bij recessie brengen.

Na de beslissing van donderdag steeg de belangrijkste depositotarief van de ECB naar 2,25%, terwijl de herfinancieringsrente toenam tot 2,4%.

Focus op beoordeling van Lagarde

De aandacht verschuift later naar de opmerkingen van ECB-president Christine Lagarde en de net ingezworen vicevoorzitter Boris Vujcic tijdens de persconferentie na de vergadering.

Lagarde benadrukte het belang van het voortzetten van de plannen voor de digitale euro.

"Het is essentieel om snel de regelgeving voor de instelling van de digitale euro aan te nemen."

Ze gaf ook een inschatting van de huidige economische omstandigheden en merkte op dat de bedrijvigheid in de industrie relatief veerkrachtig was gebleven ondanks toenemende uitdagingen.

Arbeidsmarkt blijft veerkrachtig

Lagarde zei dat de arbeidsmarkt ondanks tekenen van afkoeling van de vraag kracht bleef tonen.

"De arbeidsmarkt blijft veerkrachtig. Een werkloosheid van 6,3% in april blijft dicht bij historische laagtepunten. Het eerste kwartaal zag extra banen ontstaan, zij het in een lager tempo dan in het laatste kwartaal van 2025."

Ze erkende echter opkomende tekenen van verzwakking.

"De vraag naar arbeid is verder afgekoeld, en bedrijven en huishoudens verwachten dat de arbeidsmarkt zal verzwakken."

Met het oog op het bredere economische vooruitzicht zei Lagarde dat recente enquêtes wezen op teruglopende activiteit in de eurozone, met name in de dienstensector.

Ondertussen bleef de EUR/GBP-wisselkoers de afgelopen dagen grotendeels onveranderd terwijl beleggers de komende monetaire beleidsbeslissingen van zowel de ECB als de Bank of England afwogen.

Het valutapaar noteerde op 0.8627, onder de piek van vorig jaar van 0.8865, waarbij marktpartijen nauwlettend signalen van centrale bankiers volgden over het toekomstige verloop van de rentetarieven.

De recente beslissing van de ECB benadrukt de uitdaging voor beleidsmakers om de inflatie te beteugelen terwijl zij een economie ondersteunen die steeds duidelijkere tekenen van vertragende groei vertoont.