Co stoi za dwucyfrowym wzrostem dochodów gospodarstw domowych w Polsce?

W Polsce obserwuje się gwałtowny wzrost dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych, do czego przyczyniają się głównie działania rządu mające na celu podniesienie płacy minimalnej po tym, jak pandemia spowodowała gwałtowny wzrost kosztów utrzymania.

Jak wynika z najnowszych danych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), w pierwszym kwartale 2024 r. w kraju tym odnotowano największy wzrost realnych dochodów gospodarstw domowych na mieszkańca.

Według danych OECD pt. „Wzrost gospodarczy i dobrobyt gospodarczy” Polska odnotowała wzrost realnych dochodów gospodarstw domowych na mieszkańca o 10,2% w I kw. w porównaniu z poprzednim kwartałem. Przyczyną tego wzrostu był przede wszystkim wzrost wynagrodzeń pracowników, świadczeń socjalnych innych niż transfery socjalne w naturze oraz dochodów z tytułu własności.

Dochody z nieruchomości wzrosły ponad trzykrotnie od końca 2021 r. na skutek wyższych wpływów odsetkowych spowodowanych wyższymi stopami procentowymi.

Kraj ten do tej pory wyprzedził resztę grupy, osiągając wzrost o 0,9% w tym wskaźniku, co oznacza znaczącą poprawę siły nabywczej kraju oraz poprawę standardu życia.

Był to również wynik znacznie przekraczający wzrosty odnotowane w gospodarkach G7 w tym kwartale.

Wśród państw G7, podczas gdy Włochy odnotowały największy wzrost na poziomie 3,4%, w innych krajach, takich jak Kanada, Francja, Wielka Brytania i USA, wzrost tego wskaźnika był znacznie stłumiony i wyniósł poniżej 1%.

W Wielkiej Brytanii i USA odnotowano niewielki wzrost, odpowiednio o 0,3% i 0,2%.

Większość pozostałych krajów OECD również odnotowała wzrost realnych dochodów gospodarstw domowych na mieszkańca w I kw. 2024 r. W Grecji jednak dochód na mieszkańca spadł o 1,9%, podczas gdy realny PKB na mieszkańca wzrósł o 0,9%.

Plan rządu Polski dotyczący podniesienia płacy minimalnej wspomaga wzrost gospodarczy

W czerwcu ubiegłego roku polski rząd, kierowany przez rządzącą wówczas partię Prawo i Sprawiedliwość (PiS), ogłosił plan podwyższenia krajowej płacy minimalnej o ponad 23%.

Plan pojawił się na kilka miesięcy przed wyborami krajowymi w kraju, w którym partia ubiegała się o trzecią kadencję.

Celem tej decyzji było złagodzenie obaw pracowników o niższych dochodach, którzy odczuwają skutki rosnącego kosztu utrzymania (dwucyfrowa inflacja w Polsce należała wówczas do najwyższych w UE).

Zgodnie z planem miesięczna płaca minimalna miała wzrosnąć do 4242 zł w styczniu 2024 r. i 4300 zł w lipcu 2024 r.

Co więcej, wkrótce po dojściu do władzy w październiku, nowy rząd pod przywództwem centrowego lidera partii Donalda Tuska ogłosił, że od początku 2024 r. pensje nauczycieli zostaną podniesione o 30%, a pracownicy sektora publicznego otrzymają podwyżkę w wysokości 20%.

Minimalne miesięczne wynagrodzenie brutto w Polsce (w złotych), Źródło: Statista

Jak wynika z nowych danych GUS, przeciętne wynagrodzenie w Polsce wzrosło w drugim kwartale 2024 r. w ujęciu rok do roku o 14,7% – co jest największym wzrostem od co najmniej dwóch dekad – i wyniosło 8038,41 zł (1864,63 euro) miesięcznie przed opodatkowaniem.

W marcu tego roku ING Think podało, że realny wzrost płac w lutym był najwyższy od końca lat 90.

Wpływ na inflację i prognozy gospodarcze

Polska, podobnie jak inne kraje europejskie, odnotowała znaczące wzrosty inflacji na początku 2021 r. Eksperci przypisują te wzrosty wzrostowi popytu po lockdownie związanym z pandemią, ograniczeniom podaży, pandemicznym bodźcom fiskalnym i monetarnym oraz rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

Według danych serwisu Statista miesięczny wskaźnik cen konsumpcyjnych (CPI) w Polsce osiągnął szczyt na poziomie 18,4% w lutym 2023 r. po wzroście od początku 2021 r.

Roczna inflacja w Polsce w 2022 r. wyniosła 14,4%. W czerwcu ubiegłego roku, gdy ogłaszano ambitny plan poprzedniego rządu, inflacja wynosiła 11,5%.

Wówczas ekonomiści obawiali się, że decyzja rządu doprowadzi do wzrostu dwucyfrowej inflacji.

Jednak późniejsze dane dotyczące inflacji zdają się przeczyć tym obawom.

Wskaźnik inflacji CPI w Polsce w czerwcu wyniósł 2,6%, co jest wartością zbliżoną do celu Narodowego Banku Polskiego (NBP) wynoszącego 2,5%.

Miesięczna zmiana wskaźnika CPI w Polsce, Źródło: Statista

Analitycy spodziewają się, że inflacja wzrośnie od lipca, choć nieznacznie.

Adam Antoniak, starszy ekonomista w ING Polska, powiedział:

Polski Instytut Ekonomiczny prognozuje, że inflacja w drugiej połowie 2024 r. będzie oscylować w granicach 4,0-4,5% ze względu na presję płacową i wzrost cen energii.

Jednakże ogólnie rzecz biorąc Polska wydaje się być na ścieżce ożywienia gospodarczego, przy czym szybki wzrost płac może odegrać znaczącą rolę.

Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej dla Polski z maja, realny wzrost PKB ma wzrosnąć do 2,8% w 2024 r.