Wyjaśnienie: dlaczego ceny kawy na świecie rosną?

Ceny kawy gwałtownie rosną i w piątek osiągnęły najwyższy poziom od 47 lat z powodu obaw o zakłócenia w dostawach.

Ceny kontraktów terminowych na kawę Arabica wzrosły w piątek do 335 centów za funt, co oznacza wzrost o 75% w tym roku.

„To sprawia, że kawa jest drugim najdroższym towarem wśród tych, które monitorujemy w tym roku, po kakao” – powiedział Carsten Fritsch, analityk ds. towarów w Commerzbank AG.

Gwałtowny wzrost cen wpłynął na globalny łańcuch dostaw, podnosząc koszty dla palaczy, sprzedawców detalicznych i konsumentów.

„W ciągu zaledwie trzech tygodni ceny kawy gwałtownie wzrosły, co stworzyło poważne wyzwania dla łańcucha dostaw” – powiedział Albert Scalla, starszy wiceprezes ds. handlu w StoneX, w wywiadzie dla Coffee Intelligence.

Ceny wzrosły tak drastycznie ze względu na obawy o możliwość ostrego niedoboru podaży na rynku.

Kłopoty pogodowe

Największy producent kawy na świecie, Brazylia, zmagał się z przedłużającą się suszą i falą upałów, które poważnie wpłynęły na plantacje kawy w kraju. Spowodowało to zmniejszenie produkcji w nadchodzącym sezonie.

Na początku tego miesiąca firma StoneX oszacowała, że produkcja kawy w Brazylii spadnie o 0,5% do 65,6 mln worków w sezonie 2025–2026.

Według amerykańskiej agencji produkcja kawy Arabica prawdopodobnie spadnie o 10,5% do 40 milionów worków.

Ostatnie opady deszczu w Brazylii wpłynęły na poprawę procesu kwitnienia.

Pozostają jednak obawy, czy kwiaty z czasem przekształcą się w wiśnie.

Tymczasem Wietnam, kolejny czołowy producent kawy, również zmagał się w tym roku z trudnymi warunkami pogodowymi.

Według Finimize, zbiory w Wietnamie zostały ukończone zaledwie w 30% ze względu na drobiazgowe procesy suszenia, co przyczyniło się do ograniczenia podaży i wyższych cen krajowych.

„Handlowcy przewidują, że ta tendencja utrzyma się ze względu na trwające zbiory i ograniczoną dostępność” – podała w raporcie brytyjska firma.

Rozporządzenie UE w sprawie wylesiania i kryzys podaży

Według raportu Coffee Intelligence europejscy palacze kawy spieszą się z powiększaniem zapasów na przyszły rok ze względu na niepewność związaną z rozporządzeniem UE w sprawie wylesiania (EUDR).

EUDR to ustawa, której celem jest zapobieganie importowi i sprzedaży na terenie Unii Europejskiej produktów związanych z wylesianiem.

Według danych Komisji Europejskiej na Unię Europejską przypada prawie jedna trzecia światowego popytu na kawę.

W 2023 roku UE importowała około 2,7 mln ton kawy z krajów spoza UE.

Według raportu portalu Allegra World Coffee Portal przedsiębiorstwa, które nie zastosują się do rozporządzenia EUDR, mogą zostać obciążone grzywną w wysokości do 4% obrotu kawą, a niektórzy producenci mogą zostać wykluczeni z rynku UE.

Potencjalny kryzys podaży na rynkach UE może być poważny z powodu tej ustawy i mieć również poważne konsekwencje dla najuboższych rolników na świecie.

Według Financial Times amerykańscy palacze kawy również weszli na światowy rynek kawy, aby upewnić się, że nie zostaną wykluczeni cenowo.

Ponadto, jak twierdzą doniesienia, producenci kawy w Brazylii wstrzymują się ze sprzedażą przyszłych zbiorów w oczekiwaniu na wyższe ceny – powiedział Fritsch.

„Mówi się, że dwóch brazylijskich handlowców kawą miało problemy z płynnością finansową z powodu wzrostu cen i niemożności dostarczenia towaru, co wywołało dodatkową nerwowość” – dodał.

Niedobór kawy Robusta

Ponadto niedobór konkurencyjnej odmiany kawy Robusta również doprowadził do gwałtownego wzrostu cen.

We wrześniu ceny tej odmiany osiągnęły 50-letni szczyt, który został ponownie przekroczony w zeszłym tygodniu.

Obawy o zbiory w Wietnamie napędzają obecny wzrost cen.

„Istnieją obawy, że zbiory w Wietnamie, najważniejszym kraju produkującym Robustę, które rozpoczęły się w październiku, mogą być mniejsze z powodu suszy w poprzednich miesiącach i obfitych opadów deszczu na początku zbiorów” – podaje Commerzbank.

Dlatego też niemiecki bank twierdzi, że zastąpienie kawy Arabica kawą Robusta w nadchodzącym sezonie będzie możliwe tylko w ograniczonym zakresie.

Fritsch z Commerzbanku stwierdził, że stosunek cen między tymi dwoma odmianami znacznie się zmniejszył, co utrudnia ich zastąpienie.

Fritsch zauważył dalej: