Hampir 10 juta rakyat Indonesia terkeluar daripada kelas pertengahan sejak 2019

Kelas pertengahan Indonesia, yang pernah menjadi simbol ketahanan ekonomi negara, mengalami penguncupan teruk sejak 2019.

Menurut Biro Perangkaan Pusat, hampir 10 juta orang telah tergelincir daripada kumpulan pendapatan ini, mengurangkan jumlah mereka daripada 57.3 juta pada 2019 kepada 47.8 juta pada 2023.

Pada masa yang sama, kelas pertengahan yang bercita-cita tinggi, demografi satu langkah di bawah, meningkat daripada 128.85 juta kepada 137.5 juta.

Bersama-sama, kumpulan ini mewakili kira-kira dua pertiga daripada penduduk Indonesia yang berjumlah 277 juta.

Peralihan ini mendedahkan kelemahan mendalam dalam fabrik sosio-ekonomi negara, diburukkan lagi oleh wabak, cabaran ekonomi struktur, dan kekurangan jaringan keselamatan sosial yang komprehensif.

Bagaimana Covid-19 mendedahkan kelemahan ekonomi

Pandemik Covid-19 memberi kesan buruk kepada kelas menengah Indonesia.

Sekatan berpanjangan, pembatalan acara dan sekatan mengganggu mata pencarian, terutamanya bagi usahawan dan pemilik perniagaan kecil.

Penurunan pendapatan boleh guna menyaksikan banyak keluarga jatuh di bawah ambang kelas pertengahan, yang ditakrifkan sebagai mereka yang membelanjakan antara dua juta rupiah ($127) dan 9.9 juta rupiah ($638) setiap bulan.

Isu penting ialah akses terhad kepada sokongan kerajaan untuk kumpulan ini.

Mekanisme bantuan sosial, seperti pemindahan tunai dan subsidi tenaga, dibelenggu oleh kesilapan kemasukan, sering memintas isi rumah kelas pertengahan.

Mereka yang bergantung kepada pekerjaan tidak formal atau perniagaan kecil menghadapi halangan tambahan, kerana kebanyakan faedah diagihkan melalui saluran pekerjaan formal.

Kelemahan ekonomi struktur menyumbang kepada kemerosotan kelas pertengahan

Di sebalik wabak itu, cabaran ekonomi yang lebih luas telah membebankan lagi kelas menengah Indonesia.

Kebergantungan negara kepada perdagangan menyebabkan negara terdedah kepada kelembapan ekonomi global.

Rakan kongsi perdagangan utama seperti AS, China dan Jepun telah melaporkan penguncupan, memberi kesan kepada permintaan untuk eksport Indonesia.

Harga komoditi yang lemah dan volum perdagangan yang berkurangan telah menambah tekanan ke atas pendapatan.

Deindustrialisasi telah membentuk semula pasaran buruh Indonesia.

Pembuatan, yang mengikut sejarah menyerap sebahagian besar tenaga kerja, telah kehilangan tempat kepada sektor perkhidmatan.

Kebanyakan sektor ini kekal tidak formal, menawarkan gaji yang lebih rendah dan jaminan pekerjaan yang minimum.

Perubahan ini telah mengakibatkan pertumbuhan pendapatan yang tidak stabil dan mobiliti menaik berkurangan, menjadikannya lebih sukar bagi keluarga untuk memasuki semula kelas pertengahan.

Inisiatif dan janji kerajaan untuk pemulihan

Pelantikan Presiden Prabowo Subianto telah menimbulkan harapan untuk pemulihan ekonomi.

Semasa kempennya, Prabowo menjanjikan matlamat yang bercita-cita tinggi, termasuk mencapai pertumbuhan KDNK sebanyak 8% dan membasmi kemiskinan.

Inisiatif seperti program makan tengah hari sekolah percuma di seluruh negara bertujuan untuk menangani masalah terbantut pada zaman kanak-kanak dan meningkatkan hasil pendidikan, yang boleh memberi manfaat jangka panjang untuk mobiliti ekonomi.

Pengkritik berpendapat bahawa menangani isu struktur, seperti produktiviti yang lemah dan standard buruh, adalah sama kritikal.

Indonesia ketinggalan di belakang pesaing seperti Vietnam dan Bangladesh dalam bidang ini, mengehadkan keupayaannya untuk menarik industri bernilai lebih tinggi.

Ahli ekonomi telah menekankan keperluan untuk pelaburan dalam penyelidikan, pembangunan dan inovasi untuk meningkatkan produktiviti dan mewujudkan peluang yang mampan untuk kelas pertengahan.

Cabaran yang dihadapi pemulihan ekonomi Indonesia

Walaupun ekonomi Indonesia telah berkembang dengan stabil pada kira-kira 5% setiap tahun sejak pandemik, kadar ini kurang daripada apa yang diperlukan untuk membina semula kelas pertengahan.

Inflasi yang berterusan, kenaikan kadar faedah dan ekonomi global yang lembap telah mengekang penggunaan domestik.

Keluarga yang dahulunya tergolong dalam kelas pertengahan kini berbelanja dengan berhati-hati, menumpukan pada barangan keperluan dan bukannya barangan mengikut budi bicara, memperlahankan pemulihan ekonomi.

Ketiadaan jaringan keselamatan sosial yang teguh terus menjadi penghalang utama.

Tanpa campur tangan yang disasarkan, keluarga kelas pertengahan berisiko terjerumus ke dalam kitaran kemiskinan, seterusnya melebarkan jurang pendapatan.

Pakar ekonomi mengesyorkan pembaharuan untuk mengukuhkan pekerjaan formal, menambah baik program bantuan sosial dan menggalakkan akses yang saksama kepada peluang.

Jalan yang panjang untuk membina semula kelas pertengahan

Penguncupan kelas menengah Indonesia adalah peringatan yang jelas tentang kerapuhan kemajuan ekonomi.

Pandemik mendedahkan jurang dalam sistem sosial dan ekonomi negara, dan menanganinya memerlukan usaha berterusan dan pembaharuan dasar.

Dengan langkah yang disasarkan, termasuk peraturan buruh yang dipertingkatkan, pelaburan dalam produktiviti, dan tumpuan pada mobiliti sosial, terdapat harapan untuk membina semula kelas pertengahan.

Walau bagaimanapun, kemajuan akan bergantung kepada keupayaan kerajaan untuk mengimbangi pelepasan jangka pendek dengan perubahan struktur jangka panjang.