Manmohan Singh, bekas PM India, meninggal dunia pada usia 92 tahun: perjalanannya daripada seorang teknokrat kepada pemimpin transformatif

Dr Manmohan Singh, Perdana Menteri India ke-14, meninggal dunia pada Khamis, 26 Disember 2024, di Institut Sains Perubatan All India (AIIMS) di Delhi. Dia berumur 92 tahun.

Seorang tokoh yang menjulang tinggi dalam sejarah politik dan ekonomi India, perjalanan hidup Singh adalah salah satu daripada intelek, dedikasi, dan perkhidmatan yang luar biasa.

Dilahirkan pada 26 September 1932, di Gah, sebuah perkampungan di wilayah Punjab di India yang tidak berbelah bahagi (kini di Pakistan), Singh bangkit dari permulaan yang sederhana untuk meninggalkan tanda yang tidak dapat dihapuskan di pentas dunia.

Selepas menamatkan matrikulasi di Universiti Punjab pada tahun 1948, beliau memperoleh ijazah sarjana muda dalam bidang ekonomi pada tahun 1952 dan ijazah sarjana pada tahun 1954, kedua-duanya dari Universiti Panjab.

Kecemerlangan akademiknya memenanginya biasiswa ke Universiti Cambridge, di mana dia lulus dengan kepujian kelas pertama dalam Tripos Ekonomi pada tahun 1957.

Beliau kemudiannya memperoleh DPhil dalam bidang ekonomi dari Kolej Nuffield, Oxford, pada tahun 1962, dengan disertasi yang mengkaji secara kritis dasar perdagangan India.

Dalam artikel ini, kami memperincikan cara ahli politik yang tidak tipikal seperti Singh menjadi salah seorang pemimpin India yang paling penting.

Penghormatan mencurah-curah dari seluruh dunia

Daripada ahli politik kepada bintang filem, orang dari seluruh dunia memberi penghormatan kepada Singh.

Perdana Menteri India Narendra Modi merakamkan ucapan takziah, menonjolkan perjalanan Singh dari awal yang sederhana hingga menjadi ahli ekonomi, Menteri Kewangan dan Perdana Menteri yang disegani.

Beliau memuji sumbangan Dr. Singh kepada dasar ekonomi, campur tangan parlimennya yang berwawasan, dan usaha beliau untuk memperbaiki kehidupan.

Bekas Presiden Maldives Abdulla Shahid dan Bekas Presiden Afghanistan Hamid Karzai turut mengucapkan takziah.

Gautam Adani, salah seorang lelaki terkaya di India turut memberi penghormatan kepada bekas perdana menteri itu.

Bintang filem India Kapil Sharma dan Anupam Kher memberi penghormatan kepada pemimpin itu. Kher memainkan watak Singh dalam filem cereka tentang kehidupan bekas perdana menteri itu.

Manmohan Singh: penasihat untuk semua musim

Tahun-tahun awal Manmohan Singh sebagai penasihat dalam politik meletakkan asas untuk kebangkitannya sebagai salah seorang pemimpin paling penting di India.

Peralihan beliau daripada akademik kepada kerajaan pada tahun 1971 didorong oleh pelantikan beliau sebagai penasihat ekonomi kepada kementerian perdagangan.

Langkah ini menandakan permulaan kerjaya yang luar biasa sebagai teknokrat yang dipercayai.

Walaupun tugasnya di kementerian perdagangan adalah singkat, ia sangat penting—Singh malah mengancam untuk meletak jawatan apabila prinsipnya bercanggah dengan Menteri Perdagangan LN Mishra.

Campur tangan oleh PN Haksar, ketika itu merupakan pembantu utama kepada Indira Gandhi, membawa kepada kenaikan pangkat Singh kepada ketua penasihat ekonomi di kementerian kewangan.

Dari 1972 hingga 1980, Singh bekerja di bawah empat menteri kewangan—YB Chavan, C Subramaniam, HM Patel, dan Charan Singh—melalui tempoh pergolakan ekonomi dan politik.

Sebagai penasihat ekonomi dan kemudiannya setiausaha hal ehwal ekonomi, beliau adalah penting dalam mengemudi dasar semasa peralihan Indira Gandhi ke arah sosialisme, termasuk nasionalisasi banknya yang kontroversi.

Integriti dan kebijaksanaan Singh menyebabkan beliau dihormati secara dwipartisan, membantu beliau mengharungi zaman politik seperti Darurat dan tempoh kerajaan Janata.

Walaupun rapat dengan Indira Gandhi, dia terselamat daripada perubahan rejim, sebahagiannya berkat persahabatannya dengan pemimpin utama seperti HM Patel.

Singh berdiri teguh menentang tekanan luar, menentang keputusan yang boleh dipersoalkan seperti membenarkan Bank of Credit and Commerce International (BCCI) membuka cawangan di India.

Permulaan kebangkitan

Dalam arus politik lewat 1980-an, Singh berkhidmat secara ringkas sebagai penasihat ekonomi di Pejabat Perdana Menteri (PMO) semasa memegang jawatan Chandra Shekhar.

Walaupun tawaran daripada institusi akademik berprestij, termasuk Universiti Delhi dan Universiti Panjab, Singh memilih perkhidmatan awam.

Walau bagaimanapun, apabila kerajaan Chandra Shekhar hampir runtuh, Singh beralih kepada peranan yang lebih selamat sebagai Pengerusi Suruhanjaya Geran Universiti (UGC) pada tahun 1991.

Bulan-bulan berikutnya ditandai dengan kegawatan ekonomi dan ketidakstabilan politik.

Selepas Kongres muncul sebagai pemenang dalam pilihan raya umum 1991, PV Narasimha Rao menjadi Perdana Menteri.

Tidak ramai yang menjangkakan bahawa Singh, seorang teknokrat tanpa asas politik, akan diamanahkan dengan portfolio Kementerian Kewangan yang penting.

Malah Singh sendiri pada mulanya tidak mengambil serius tawaran itu, dengan mengandaikan ia adalah satu kesilapan.

Dia terkenal menggelar dirinya sebagai menteri kewangan yang tidak disengajakan.

Arkitek di sebalik pembaharuan ekonomi India

Tempoh Singh sebagai Menteri Kewangan bertepatan dengan salah satu tempoh paling mencabar dalam sejarah ekonomi India.

Di tengah-tengah krisis imbangan pembayaran, beliau memperkenalkan pembaharuan menyeluruh yang merungkai Lesen Raj dan membuka ekonomi India kepada pasaran global.

Langkah utama termasuk menurunkan nilai mata wang India, meliberalisasikan perdagangan dan mengurangkan sekatan pelesenan industri.

Singh juga memperbaharui cukai, memotong kadar cukai pendapatan peribadi, mengurangkan cukai korporat, dan mengurangkan duti kastam.

Dasar inovatif beliau termasuk memperkenalkan cukai anggapan untuk perniagaan kecil dan meletakkan asas untuk rejim cukai perkhidmatan.

Mengenai disiplin fiskal, beliau memansuhkan bil perbendaharaan ad hoc, memastikan kerajaan tidak lagi dapat mengewangkan defisit melalui pembiayaan RBI.

Di sebalik kejayaan ini, tempoh perkhidmatan beliau bukan tanpa cabaran. Penipuan sekuriti 1992 secara ringkas merosakkan reputasinya, mendorongnya untuk menawarkan peletakan jawatannya—tema yang berulang dalam kerjayanya apabila berhadapan dengan tekanan atau kemunduran politik.

Setiap kali, Perdana Menteri Rao meyakinkannya untuk kekal, menyedari kepentingan kepimpinan Singh semasa zaman bergelora.

Tempoh Singh sebagai Menteri Kewangan adalah penting dalam membentuk trajektori ekonomi India.

Selama lima tahun transformatif, beliau melaksanakan pembaharuan liberalisasi yang menstabilkan ekonomi dan meletakkan asas untuk pertumbuhan yang mampan.

Langkah-langkah ini mengukuhkan legasinya sebagai pemimpin berwawasan dalam sejarah ekonomi dan politik moden India.

Manmohan Singh: perdana menteri ke-14 India

Pada Mei 2004, kemenangan parti Kongres dalam pilihan raya umum menetapkan pentas untuk keputusan bersejarah.

Walaupun presiden Kongres Sonia Gandhi secara meluas dijangka memegang peranan sebagai perdana menteri, beliau memilih untuk mencalonkan Manmohan Singh untuk mengetuai kerajaan United Progressive Alliance (UPA) pimpinan Kongres.

Singh menjadi perdana menteri ke-14 India, jawatan yang dipegangnya selama sedekad, menjadi pemimpin pertama sejak Jawaharlal Nehru yang berkhidmat dua penggal penuh berturut-turut.

Tempoh Singh sebagai perdana menteri diteliti dengan teliti, terutamanya disebabkan oleh pengaturan perkongsian kuasa yang unik dalam UPA, dengan Sonia Gandhi mengetuai gabungan itu dan Singh mengetuai kerajaan.

Struktur dwi ini sering menimbulkan persoalan tentang kuasa membuat keputusan, walaupun Singh sendiri berpendapat bahawa tadbir urus memerlukan pusat kuasa tunggal.

Pada mulanya, Singh menyatakan minat untuk mengekalkan kementerian kewangan—sebuah portfolio yang telah diuruskannya dengan kejayaan yang tiada tandingan semasa krisis ekonomi India. Walau bagaimanapun, beliau akhirnya melantik P. Chidambaram untuk peranan itu, menumpukan usahanya pada tadbir urus yang lebih luas.

Jawatan perdana menteri Singh ditandai dengan pelancaran dasar berasaskan hak, termasuk Hak untuk Maklumat (RTI), Hak untuk Pendidikan (RTE), dan Akta Jaminan Pekerjaan Luar Bandar Kebangsaan (NREGA).

Inisiatif ini menekankan komitmen beliau terhadap pemerkasaan sosial dan pembangunan inklusif.

Pertumbuhan ekonomi semasa penggal pertamanya mendapat manfaat daripada pembaharuan dua dekad yang lalu, tetapi krisis kewangan global pada 2008 memberikan cabaran yang ketara.

Singh bertindak balas dengan tegas, mendedahkan pakej rangsangan untuk memulihkan ekonomi dan meluluskan penepian pinjaman ₹60,000 crore yang besar untuk petani. Walaupun langkah ini mendapat kritikan daripada ahli ekonomi, ia mencerminkan penekanan beliau dalam menangani kesusahan luar bandar.

Sorotan penggal pertama Singh ialah Perjanjian Nuklear Awam Indo-AS, perjanjian penting yang menamatkan pengasingan nuklear India dan mentakrifkan semula perkongsian strategiknya dengan Amerika Syarikat.

Walaupun mendapat tentangan politik yang sengit, komitmen teguh Singh memastikan kejayaan perjanjian itu, mengukuhkan reputasinya sebagai pemimpin yang mampu mengambil risiko politik yang berani.

Penggal kedua Singh ditandai dengan cabaran ekonomi dan kontroversi politik.

Cukai retrospektif ke atas urus niaga syarikat asing, yang dikenali sebagai cukai Vodafone, mendapat kritikan daripada industri dan pelabur antarabangsa.

Sementara itu, dakwaan rasuah, khususnya dalam spektrum telekom dan peruntukan blok arang batu, menjejaskan reputasi kerajaan UPA.

Walaupun Singh sendiri tidak terlibat, kontroversi ini mencetuskan tuduhan lumpuh dasar dan melemahkan keyakinan orang ramai.

Di sebalik kemunduran ini, tempoh perkhidmatan Singh berakhir dengan pencapaian yang ketara di samping cabaran.

Legasi Manmohan Singh

Warisan Manmohan Singh berdiri sebagai bukti intelek, integriti dan visinya, mentakrifkan beliau sebagai salah seorang pemimpin paling transformatif di India.

Sebagai seorang ahli ekonomi, beliau mengemudi negara keluar daripada krisis kewangan yang paling teruk, meletakkan asas untuk liberalisasi yang mendorong pertumbuhan berdekad-dekad.

Sebagai seorang pembaharu, dasar beliau membentuk semula landskap ekonomi India, mengimbangi inisiatif berani dengan pemahaman akut tentang realiti politik.

Sebagai seorang pemimpin, beliau menjunjung nilai pragmatisme dan merendah diri, mengharungi cabaran dengan keazaman yang tenang dan komitmen yang teguh terhadap kemajuan negara.