Media-repressie in Venezuela: meer dan 400 mediakanalen gesloten in tien jaar

In de afgelopen tien jaar zijn in Venezuela meer dan 400 media gesloten. Dit is een teken van ernstige inperking van de persvrijheid onder het regime van president Nicolás Maduro.

Naarmate de politieke onrust toeneemt, heeft de onderdrukking van onafhankelijke journalistiek verstrekkende gevolgen voor de economie en de vrijheid van meningsuiting van het land.

De laatste klap kwam na de omstreden presidentsverkiezingen van 28 juli, waarbij de overheid haar controle op de informatiestroom verder aanscherpte door de toegang tot socialemediaplatformen zoals X (voorheen Twitter) te beperken en gebruikers te dwingen VPN's te gebruiken om beperkingen te omzeilen.

De beperkingen op sociale media, met name de blokkade van X, zijn een uiting van een bredere trend van digitale repressie die erop gericht is kritiek op de overheid het zwijgen op te leggen.

De Venezolaanse regering, onder leiding van Maduro, wordt ervan beschuldigd het publieke debat te manipuleren en de stemmen van de oppositie te onderdrukken.

Voor miljoenen Venezolanen waren sociale media niet alleen een platform voor vrije meningsuiting, maar ook een cruciaal hulpmiddel voor economische activiteit, communicatie en wereldwijde verbondenheid.

Een decennium van media-onderdrukking

De afgelopen tien jaar heeft Venezuela te maken gehad met een ongekende mate van mediaonderdrukking.

Volgens lokale NGO's zoals Espacio Público zijn meer dan 400 mediakanalen gesloten, waardoor de ruimte voor vrije meningsuiting aanzienlijk wordt beperkt.

Deze censuur vindt plaats in een land met ongeveer 17,94 miljoen internetgebruikers, wat neerkomt op 61,6% van de bevolking, en 14,05 miljoen gebruikers van sociale media.

Desondanks worden veel platforms steeds meer beperkt, waardoor Venezolanen worden afgesloten van de wereldwijde digitale communicatie.

De blokkade van X en andere platformen heeft niet alleen de vrijheid van meningsuiting verstoord, maar heeft ook ernstige economische gevolgen gehad.

Naarmate de economische problemen in het land toenemen, heeft de beperking van de informatiestroom gevolgen voor bedrijven, ondernemers en consumenten die afhankelijk zijn van deze platforms voor reclame, marktonderzoek en economische besluitvorming.

Sociale media als instrument voor economische groei

Sociale media spelen in Venezuela een cruciale rol naast communicatie: ze fungeren als motor van economische activiteit.

Platformen zoals X en Instagram stellen bedrijven in staat om in contact te komen met klanten, producten te promoten en nieuwe doelgroepen te bereiken.

Door de door de overheid opgelegde beperkingen is de mogelijkheid om vrij op deze platforms te opereren echter ernstig beperkt.

Econoom Aldo Contreras legde de ernst van de situatie uit in een recent interview met Invezz , waarin hij zei:

Contreras benadrukte ook hoe overheidscensuur de economische vrijheid ondermijnt door bedrijven te verhinderen om op belangrijke platforms met hun publiek in contact te komen.

Voor zowel ondernemers als consumenten beperkt het gebrek aan toegang tot ongecensureerde informatie de mogelijkheden voor groei en het nemen van weloverwogen beslissingen.

Door de overheid gecontroleerd verhaal

De steeds strengere controle van de Venezolaanse regering op informatie gaat verder dan de sluiting van media.

Het staatstelecommunicatiebedrijf CANTV speelt een belangrijke rol bij de invoering van online beperkingen, waardoor het voor Venezolanen lastig is om toegang te krijgen tot platforms zonder VPN's.

De regering van Nicolás Maduro blokkeerde regelmatig sociale media tijdens politiek gevoelige gebeurtenissen om oppositiegeluiden te onderdrukken. Deze praktijk is na de verkiezingen van 28 juli alleen maar toegenomen.

Het restrictieve mediaklimaat in het land werd breed veroordeeld door organisaties als Reporters Without Borders (RSF). In de World Press Freedom Index van 2024 werd Venezuela zelfs uitgeroepen tot een van de meest repressieve landen op het gebied van persvrijheid.

Journalisten die de waarheid proberen te vertellen, worden vaak lastiggevallen, gevangengezet of bedreigd met strafrechtelijke aanklachten, zoals 'terrorisme' of 'aanzetten tot haat'.

Venezolaanse journalisten worden bij het uitvoeren van hun werk met grote uitdagingen geconfronteerd, variërend van het omzeilen van censuur tot het in gevaar brengen van hun veiligheid.

DelValle Canelón, secretaris van het Nationaal College voor Journalisten, vertelde Invezz dat de aanhoudende repressie nieuwe hoogten heeft bereikt, vooral na de laatste verkiezingen, die gekenmerkt werden door een gebrek aan transparantie en twijfelachtige resultaten.

Journalisten zijn nu gedwongen om VPN's te gebruiken om toegang te krijgen tot geblokkeerde platforms en censuur door de overheid te omzeilen.

Canelón benadrukte dat deze vijandige omgeving de journalistieke inspanningen ernstig belemmert, wat leidt tot zelfcensuur, een gebrek aan betrouwbare informatie en een beklemmende sfeer waarin afwijkende meningen het zwijgen worden opgelegd.

Ze wees er ook op dat veel journalisten met economische uitdagingen kampen, zoals lage salarissen en onvoldoende middelen om de benodigde hulpmiddelen aan te schaffen en zo de door de overheid opgelegde beperkingen te omzeilen.

Economische impact van mediacensuur

De gevolgen van censuur in de media en op sociale media beperken zich niet alleen tot de vrijheid van meningsuiting; ze hebben ook grote economische gevolgen.

Terwijl sociale-mediaplatformen essentiële hulpmiddelen voor bedrijven zijn, belemmeren de beperkingen de economische groei van Venezuela.

Doordat ze geen toegang hebben tot platforms als X en Instagram en er ook niet op kunnen adverteren, hebben bedrijven beperkte mogelijkheden om klanten te bereiken. Dit leidt tot minder betrokkenheid van de consument en minder zakelijke kansen.

Zoals Aldo Contreras opmerkte, verhindert het gebrek aan open toegang tot informatie dat burgers weloverwogen economische beslissingen kunnen nemen, waardoor de economische crisis in het land verder verergert.

Deze vorm van informatiecontrole dient het belang van de overheid om de macht te behouden, maar gaat ten koste van de bredere economie en het financiële welzijn van de burgers.

Om vooruitgang te boeken, heeft Venezuela niet alleen politieke hervormingen nodig, maar ook het herstel van de persvrijheid en toegang tot objectieve, ongecensureerde informatie.

Alleen dan kan het land herstellen van de politieke en economische crisis en kan de bevolking weloverwogen keuzes maken die zowel de democratie als de economie ten goede komen.