Russische roebel bereikt laagste niveau sinds eerste weken van Oekraïense invasie

De Russische roebel is gedaald tot het laagste niveau ten opzichte van de dollar sinds de eerste weken van de grootschalige invasie van Oekraïne. Dit onderstreept de toenemende druk op de economie van het land.

De munt bereikte woensdag 110 ten opzichte van de dollar, een niveau dat we sinds 16 maart 2022 niet meer hebben gezien.

Dit is een scherpe daling ten opzichte van de handelsbandbreedte van 75-80 ten opzichte van de dollar begin 2022, die gold vóór de oorlog.

De daling van de roebel komt nadat de VS nieuwe sancties heeft afgekondigd, waaronder maatregelen tegen Gazprombank, de op twee na grootste kredietverstrekker van Rusland.

Gazprombank speelde een cruciale rol bij het verwerken van betalingen voor de afnemende export van aardgas naar Europa, wat de toenemende beperkingen op de instroom van vreemde valuta vanuit Moskou onderstreept.

Analisten van BCS-makelaars omschreven de recente activiteit op de forexmarkt als "een paniekreactie" te midden van onzekerheid. Veel beleggers wachten op overheidsmaatregelen om de situatie te stabiliseren.

Analisten voorspellen dat de roebel tegen het einde van het jaar verder kan verzwakken tot 115-120 per dollar.

Er klinken steeds meer oproepen om in te grijpen, waaronder maatregelen om exporteurs te dwingen meer buitenlandse valuta te verkopen en om de staatsdeviezenverkoop te verhogen.

Sofya Donets, analist bij T-Bank, stelde voor dat de overheid de begrotingsregels zou kunnen aanpassen of extra kapitaalcontroles zou kunnen opleggen om de munteenheid te ondersteunen.

Sancties tegen Gazprombank en daling van de aandelenmarkt

De sancties tegen Gazprombank volgen op eerdere rondes van sancties die ervoor zorgden dat de Russische gasexport grotendeels werd bespaard vanwege de afhankelijkheid van Europa.

Nu Europa haar afhankelijkheid van Russische energie aanzienlijk vermindert, roepen de sancties zorgen op over dalende gasinkomsten, die van cruciaal belang zijn voor de begroting en oorlogsinspanningen van Moskou.

De impact van deze sancties reikt verder dan de valutamarkten.

De Russische aandelenmarkt is dit jaar met ruim 20% in waarde gedaald, omdat beleggers overstappen op bankdeposito's, die hogere rendementen opleveren dan aandelen.

De rentetarieven van de centrale bank, die onlangs zijn verhoogd naar 21%, versterken deze trend nog verder en verscherpen tegelijkertijd de leenvoorwaarden in de hele economie.

Analisten van BCS-makelaars omschreven de recente activiteit op de forexmarkt als "een paniekreactie" te midden van onzekerheid. Veel beleggers wachten op overheidsmaatregelen om de situatie te stabiliseren.

Zwakke roebel tast koopkracht aan, stimuleert inflatie

Een zwakkere roebel brengt directe risico's met zich mee voor gewone Russen, vooral vanwege de stijgende prijzen voor geïmporteerde goederen.

De inflatie, die dit jaar naar verwachting al 8,5% zal bedragen (het dubbele van de doelstelling van de centrale bank), blijft de koopkracht ondermijnen.

Deze inflatiegolf wordt weerspiegeld in het dagelijks leven. De "borschtindex", een kosten-van-levensonderhoudsmaatstaf die belangrijke soepingrediënten bijhoudt, heeft een stijging van 20% op jaarbasis geregistreerd.

De interventies van de centrale bank, waaronder de renteverhoging van vorige maand, hebben weinig gedaan om deze druk te verminderen. Analisten verwachten dan ook een nieuwe renteverhoging in december.

Kremlin brengt economische pijn in evenwicht met begrotingswinst

Ondanks de economische nadelen is een zwakke roebel gunstig voor het Kremlin, omdat het de inkomsten uit energie-export verhoogt.

Minister van Financiën Anton Siluanov heeft de impact van de devaluatie gebagatelliseerd. Volgens hem bevoordeelt de devaluatie exporteurs en compenseert deze gedeeltelijk de hoge rentetarieven die de Centrale Bank hanteert.

Rusland heeft een groot deel van zijn olie-export naar China en India verlegd, waardoor het verlies van de Europese energiemarkt wordt beperkt.

Het Kremlin kampt echter met toenemende financiële uitdagingen: militaire uitgaven nemen bijna een derde van de begroting voor 2024 in beslag. Dat is het hoogste percentage sinds de Koude Oorlog.

Militaire uitgaven belasten de economie

De oorlog in Oekraïne heeft de economische prioriteiten van Rusland op zijn kop gezet. De stijgende militaire uitgaven en het tekort aan arbeidskrachten zetten de groei op de lange termijn onder druk.

Omdat mannen in de werkende leeftijd worden gemobiliseerd of het land ontvluchten, krijgen belangrijke industrieën te maken met een tekort aan arbeidskrachten, wat de economische productie verder dempt.

Economen waarschuwen dat het land in een stagflatie terechtkomt, gekenmerkt door hoge inflatie en stagnerende groei.

Analisten van het Institute of Economic Forecasting wijzen op een afnemende activiteit in belangrijke sectoren. Ze merken op dat alleen sectoren die verband houden met het leger een significante groei laten zien.

“De militarisering van de economie verstikt de ontwikkeling in andere sectoren”, schreven de Russische economen Alexander Koljandr en Alexandra Prokopenko in een recent rapport.

Zij benadrukten dat de groei buiten de aan het leger gerelateerde sectoren verwaarloosbaar of zelfs helemaal niet bestaat.