Stijgende obligatiekoersen uitgelegd: verliest de Federal Reserve de controle over de rente?

De Federal Reserve heeft sinds september 2024 de rente met 1% verlaagd. Hiermee wil de centrale bank de Amerikaanse economie wat lucht geven na de eerdere agressieve renteverhogingen.

Toch is het rendement op de tienjarige Amerikaanse staatsobligatie, een belangrijke factor voor de leenkosten, gestegen tot 4,80%, het hoogste niveau sinds 2023.

Deze schijnbare discrepantie laat zien hoe marktkrachten, economische verwachtingen en fiscale beleidsmaatregelen de lange-termijnrente bepalen, die buiten de directe controle van de Fed valt.

Een momentopname van inflatie en rentes

Recente gegevens uit de VS zijn gemengd. De consumentenprijsindex (CPI) van december liet zien dat de kerninflatie, exclusief de wisselvallige prijzen van voedsel en energie, met slechts 0,2% per maand is gestegen.

Dat is een daling van 0,3% ten opzichte van de cijfers van november. Op jaarbasis daalde de kerninflatie naar 3,2%, wat de eerste significante daling in zes maanden is en de hoop doet rijzen op vooruitgang richting het doel van 2% van de Fed.

De Federal Reserve is echter nog niet tevreden. Uit de notulen van de vergadering van december blijkt dat beleidsmakers zich zorgen maken over de hardnekkige inflatie en de onzekerheden rondom fiscale, handels- en regelgevende beleidsmaatregelen.

Ambtenaren van de Fed hebben hun voorspellingen voor renteverlagingen in 2025 verlaagd. De verwachtingen zijn teruggebracht van vier naar twee renteverlagingen, omdat de kans groot is dat de inflatie langer hoog blijft dan verwacht.

Waarom stijgen de rentes op staatsleningen?

De stijging van het tienjarige Amerikaanse staatsrentmeesterschap is het gevolg van een vooruitstrevend marktdrag.

Beleggers bepalen de opbrengsten op basis van hun verwachtingen van inflatie, economische groei en risico's in het fiscale beleid.

Hoewel de Fed de kortetermijnrentes controleert, zijn langetermijnrentes zoals de 10-jarige staatsrente een maat voor het sentiment op de bredere markt.

Een belangrijke factor is de verrassende veerkracht van de Amerikaanse economie. De werkgelegenheidscijfers van december waren sterk, met 256.000 nieuwe banen en een daling van het werkloosheidspercentage naar 4,1%.

Deze kracht vermindert de behoefte aan agressieve monetaire versoepeling, waardoor beleggers hun inflatie- en groeivooruitzichten voor de lange termijn naar boven bijstellen.

Ook het fiscale beleid van president Donald Trump heeft invloed op de opbrengsten. Zijn voorgestelde belastingverlagingen en hogere tarieven kunnen de inflatie opdrijven en de overheidsschuld doen toenemen.

Dit roept zorgen op over de financiële houdbaarheid, waardoor beleggers hogere rendementen eisen voor het aanhouden van langlopende obligaties.

Bovendien heeft de recente verschuiving van de Amerikaanse schatkist naar kortere termijnleningen het aanbod van langlopende obligaties verminderd, wat de opwaartse druk op de rendementen verder heeft vergroot.

Een andere factor is de termijnpremie: de extra opbrengst die beleggers eisen om langetermijnrisico's te nemen. Na jaren van negatieve waarden is de termijnpremie nu op het hoogste punt in tien jaar, wat een weerspiegeling is van de groeiende onzekerheid over de economische vooruitzichten.

De stijging van de rentecurve is een teken dat de obligatiemarkt hogere langetermijnrisico's inprijst, terwijl de inflatieverwachtingen op korte termijn relatief stabiel blijven.

Wereldwijd is dit fenomeen niet beperkt tot de VS. Ook Europese obligaties naderen hun piekrendementen van eind 2023 en de Japanse staatsobligaties zijn gestegen tot niveaus die niet meer zijn gezien sinds 2011.

Deze wereldwijde herwaardering van langetermijnrisico's kan duiden op een diepere bezorgdheid op de obligatiemarkten. Misschien is dit een teken dat het tijdperk van stabiele, dalende rendementen na Volcker ten einde is.

Wat vinden de Fed-functionarissen?

De functionarissen van de Fed zijn het nog steeds oneens over het moment en de omvang van toekomstige renteverlagingen.

Christopher Waller, gouverneur van de Federal Reserve, blijft 'duivenachtig' en suggereert dat gunstige inflatiecijfers kunnen leiden tot verdere renteverlagingen in de eerste helft van 2025.

Hij merkte op dat er in maart een renteverlaging kan plaatsvinden als de recente deflatie-trends aanhouden. Hij waarschuwde echter ook dat als de inflatie hardnekkig blijft, de renteverlagingen beperkt kunnen blijven tot één of twee per jaar.

John Williams, voorzitter van de Federal Reserve van New York, neigt meer naar de 'hawkish'-kant en stelt dat hoewel de desinflatie vordert, het bereiken van het inflatiepercentage van 2% van de Fed nog tijd zal kosten.

Hij benadrukte dat de onzekerheid rondom fiscale en handelspolitiek een groot risico vormt voor de economische vooruitzichten.

Ook Richmond Fed-president Tom Barkin benadrukte de noodzaak van restrictieve beleidsmaatregelen om de inflatie volledig onder controle te krijgen, ook al lieten recente gegevens een vooruitgang zien.

Beleggersentiment en marktconsequenties

De kloof tussen de renteverlagingen van de Fed en de stijgende langetermijnrentes heeft een debat onder beleggers en economen op gang gebracht.

Handelaren verwachten nu dat de eerste volledige renteverlaging in juli zal plaatsvinden, met een verwachte verlaging van ongeveer 40 basispunten voor het hele jaar.

Veel analisten waarschuwen echter dat dit optimisme te vroeg is. De meesten denken dat de Fed pas zal overwegen het tempo van de renteverlagingen te versnellen als de inflatie een aantal maanden aaneengesloten is gedaald.

Ondertussen hebben sterke arbeidsmarktcijfers de angst voor een scherpe economische vertraging weggenomen. Loonontwikkeling, aantallen nieuwe werknemers en andere werkgelegenheidscijfers suggereren dat het beleid van de Fed de economie remt zonder dat er sprake is van oververhitting.

De kloof tussen het Fed-beleid en het gedrag van de markt benadrukt het belang van flexibiliteit in de huidige omgeving.

Aanhoudende inflatie of onverwachte fiscale verschuivingen kunnen de onzekerheid verlengen, waardoor diversificatie over verschillende activa en regio's essentieel wordt.

Voor obligatiebeleggers is dit een zeldzame kans om hun duurtestrategieën opnieuw te beoordelen.

Nu de rente op 10-jarige staatsleningen op een meerjarig hoogtepunt staat, kunt u met hogere rendementen op langlopende obligaties stabiliteit en aantrekkelijke opbrengsten garanderen.

Kortere obligaties kunnen echter een veiliger optie zijn voor mensen die zich zorgen maken over inflatie of begrotingstekorten op de middellange termijn.