Trump pauzeert met invoertarieven op Mexico en Canada: een overwinning of een terugtrekking?

Het presidentschap van Donald Trump is altijd gebaseerd op twee belangrijke principes: een hard imago uitstralen en de tegenstanders in de war brengen.

Die dynamiek werd maandag duidelijk toen Trump plotseling zijn plannen voor hoge tarieven op Canada en Mexico opzij zette, net zoals hij vorige week deed met Colombia.

De invoertarieven van 25% op de noordelijke en zuidelijke buren van Amerika zouden vannacht om middernacht ingaan, maar Trump heeft ze uitgesteld. Hij beweert cruciale concessies te hebben bereikt op het gebied van grensbeveiliging en drugsbestrijding.

Zowel Canada als Mexico kondigden maatregelen aan om hun grenzen te versterken. De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum stemde in met het sturen van 10.000 troepen om de migratie te beperken, en de Canadese premier Justin Trudeau kondigde een nieuwe fentanyl-coördinator en 1,3 miljard dollar aan voor de grensbeveiliging.

Trump presenteerde de uitstel als een overwinning en schreef op Truth Social:

Een analyse van de gebeurtenissen van maandag levert twee inzichten op.

Ten eerste heeft Trump laten zien dat zijn dreigementen met tarieven geen holle campagnepraat waren, en heeft hij hun rol als instrument voor het onderhandelen over niet-handelstermen versterkt.

Het suggereert echter ook dat de president afstand heeft genomen van een handelsoorlog die ernstige economische schade had kunnen veroorzaken.

Trump-tarieven zijn geen retoriek, maar een reactie van de markt die een realiteitscheck oplevert

Hoewel hij de invoering van tarieven voor Canada en Mexico met een maand heeft uitgesteld, om de concessies te krijgen die hij zocht, zeggen experts dat hij met deze stap toch heeft laten zien hoe serieus hij is over het gebruik van tarieven als instrument.

"Leiders moeten begrijpen dat Trump het meent", zei EJ Antoni, onderzoeker bij de Heritage Foundation, in een rapport van NBC.

Er is echter een paradox.

Vorige week vrijdag, een dag voordat hij een bevel ondertekende om tarieven te heffen, had Trump beloofd dat Canada en Mexico niets konden doen om de economische sancties te voorkomen.

"Nee, nee. Niet nu, nee," zei Trump toen hem werd gevraagd of er op dit moment nog een kans was dat de drie belangrijkste handelspartners van de VS een uitstel zouden krijgen.

Maar zijn ommekeer volgde op een scherpe daling van de beurs op maandagochtend, toen beleggers de mogelijke gevolgen van een volledige Noord-Amerikaanse handelsoorlog afwogen.

Analisten waarschuwden dat de prijs van nieuwe auto's met $ 3.000 zou kunnen stijgen als gevolg van verstoringen in de toeleveringsketen. De prijzen van levensmiddelen, een belangrijk aandachtspunt voor kiezers, zouden naar verwachting sterk stijgen.

Deze zorgen werden des te belangrijker omdat Trump tijdens zijn campagne beloofde de kosten te verlagen en de inflatie te beteugelen.

Als zijn voorgestelde tarieven volledig worden doorgevoerd, zou de koopkracht van Amerikaanse huishoudens met $ 1.000 tot $ 1.200 per jaar kunnen dalen, aldus het Budget Lab van de Yale University.

Deze economische realiteiten leken Trump te dwingen zijn standpunt te veranderen, ondanks zijn eerdere harde houding.

Hebben Canada en Mexico daadwerkelijk veel toegegeven?

Bovendien waren de concessies die Canada en Mexico daadwerkelijk deden, relatief bescheiden, terwijl Trump de overeenkomsten als een triomf presenteerde.

Mexico heeft eerder al troepen naar de grens gestuurd, waaronder in april 2021 toen president Joe Biden een vergelijkbaar verzoek deed, zonder dat er dreigementen met tarieven nodig waren.

Het Canadese grensbeveiligingsplan ter waarde van 1,3 miljard dollar was al in december voorgesteld, waardoor het minder een grote concessie was dan Trump suggereerde.

Door terug te krabbelen versterkte Trump de indruk dat zijn handelsdreigementen meer een onderhandelingsstrategie zijn dan een vaststaand beleid.

Dit zou zijn onderhandelingspositie in de toekomst kunnen verzwakken.

De reactie van China op de tarieven en de reikwijdte van een soortgelijk akkoord

Hoewel Mexico en Canada tijdelijk zijn gespaard, heeft Trump nog niet gesproken met de Chinese president Xi Jinping, terwijl het land dinsdag al een reeks vergeldingstarieven tegen de VS heeft aangekondigd.

China kondigde tarieven aan van 10 tot 15% op Amerikaanse vloeibaar gemaakte aardgas, kolen, ruwe olie en landbouwmachines. Deze tarieven zouden op 10 februari ingaan.

Beijing kondigde ook aan dat het invoerrechten zou heffen op sommige auto-exporten uit de VS en dat het aanvullende exportcontroles zou invoeren op zeldzame metalen.

Enkele uren voordat Peking zijn maatregelen bekendmaakte, had Trump zijn besluit om een extra tarief van 10% op China te heffen omschreven als een 'openingsslag' in zijn hernieuwde handelsoorlog tegen de op één na grootste economie ter wereld.

Trump zal naar verwachting de komende dagen met de Chinese president Xi Jinping spreken. Dit wekt hoop dat de leiders een akkoord kunnen sluiten om een volledige handelsoorlog te voorkomen.

Economen blijven sceptisch.

"De kans op een overeenkomst om tarieven te vermijden lijkt beperkt", aldus Robin Xing, hoofdeconoom China bij Morgan Stanley, in een rapport van FT.

"De wegen naar de-escalatie zijn nog steeds smal en vereisen aanzienlijke concessies van beide partijen", aldus de VN-secretaris-generaal.

Wat gebeurt er daarna?

Trumps onvoorspelbare aanpak van het handelsbeleid heeft opnieuw de wispelturige aard van het Amerikaanse buitenlands beleid onder zijn leiderschap benadrukt.

Hoewel hij beweert dat harde taal betere deals oplevert, hebben de voortdurende dreigementen en last-minute wijzigingen twijfels doen rijzen over de betrouwbaarheid van Amerika als handelspartner.

Charu Chanana, hoofd beleggingsstrateeg bij Saxo Markets, vat de onzekerheid die voor ons ligt samen:

Voor bedrijven en markten kan die onzekerheid net zo schadelijk zijn als de tarieven zelf.