De groene doelen van de luchtvaartindustrie staan op het spel nu IATA brandstofproducenten de schuld geeft van het tekort aan SAF

De wereldwijde luchtvaartindustrie ondervindt een aanzienlijke tegenslag in haar milieudoelstellingen, waarbij de International Air Transport Association (IATA) dinsdag aankondigde dat de sector naar verwachting tekortschiet bij haar cruciale doelstellingen voor de invoering van duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) in de komende jaren.

Deze teleurstellende prognose komt volgens de grote luchtvaartorganisatie vooral voort uit een falen van brandstofproducenten om het aanbod op te schalen en wat zij ziet als onvoldoende of contraproductieve regelgevingskaders.

De verklaring van IATA onderstreept een groeiende bezorgdheid binnen de sector dat de overgang naar groenere bedrijfsvoering te traag verloopt.

De brede adoptie van SAF wordt beschouwd als het belangrijkste instrument voor de luchtvaartsector om haar ambitieuze doel van netto nul CO2-uitstoot tegen 2050 te bereiken.

Het huidige tempo van de vooruitgang wordt echter als "teleurstellend" beschouwd, waardoor de middellange termijn doelstellingen van de sector in gevaar komen.

Productiecapaciteit en economische obstakels

Het centrale probleem blijft het gebrek aan voldoende productiecapaciteit voor SAF.

Hoewel luchtvaartmaatschappijen steeds meer bereid zijn zich te committeren aan de aanschaf van milieuvriendelijkere brandstof, hebben producenten moeite gehad om de benodigde investeringen te verkrijgen om grootschalige raffinagefabrieken te bouwen en te exploiteren.

Bovendien bekritiseerde IATA de gefragmenteerde en vaak bestraffende reguleringsaanpak die door verschillende wereldregeringen wordt gehanteerd, volgens een rapport van Reuters.

SAF biedt een substantiële route naar het decarboniseren van de luchtvaartsector, voornamelijk door gebruik te maken van grondstoffen zoals afvalstoffen en gebruikte bakolie.

In vergelijking met conventionele vliegtuigbrandstof kan SAF de uitstoot van broeikasgassen gedurende de levenscyclus drastisch verminderen.

De brede adoptie ervan kent echter aanzienlijke economische obstakels. Momenteel is SAF twee tot vijf keer duurder dan traditionele brandstof, een kostenverschil dat vliegtuigexploitanten terughoudend zijn om te accepteren.

Deze hoge kosten vormen een grote belemmering voor het opschalen van productie en gebruik, waardoor beleidssteun, technologische vooruitgang en verhoogde investeringen nodig zijn om de SAF-kosten tot een concurrerend niveau te brengen.

Onvoldoende groei en frustratie in de industrie

IATA verwacht dat er in 2026 2,4 miljoen metrische ton SAF beschikbaar zullen zijn, waarmee slechts 0,8% van de totale brandstofbehoefte wordt gedekt.

De luchtvaartindustrie streeft naar netto-nul emissies tegen 2050, voornamelijk via de overstap naar SAF, een toezegging die in 2021 is gedaan.

"We zien SAF niet geproduceerd in de volumes waarop we hadden gehoopt en verwacht. Dat is teleurstellend," werd de directeur-generaal van de branchegroep, Willie Walsh, geciteerd in het Reuters-rapport.

Hij had eerder gewaarschuwd dat het netto-nuldoel van 2050 in gevaar kon zijn.

Om haar emissiedoelstellingen te halen, moet de luchtvaartsector dringend de productie van SAF verhogen.

Momenteel is SAF slechts ongeveer 0,3% van het wereldwijde vliegtuigbrandstofverbruik, een cijfer dat IATA-gegevens naar verwachting zullen stijgen tot slechts 0,7% in 2025.

Experts benadrukken dat deze groeisnelheid onvoldoende is.

Luchtvaartmaatschappijen hebben consequent aangegeven bereid te zijn alle beschikbare SAF aan te schaffen. Ze bekritiseren echter de fabrikanten van vliegtuigbrandstof en beweren dat zij de prijzen bewust hoog houden en niet voldoende hoeveelheden van de milieuvriendelijkere brandstof produceren.

Walsh zei:

Hij gaf ook aan dat hij gelooft dat tal van luchtvaartmaatschappijen in 2026 hun officiële duurzaamheidsverplichtingen zullen intrekken.

Hij wees op Air New Zealand als pionier in het vaststellen van haalbaardere doelen, waarmee hij een voorbeeld stelde voor de industrie.