Rio Tinto en Glencore bespreken mega-fusie terwijl koperboom mijnwerkers verleidt

Rio Tinto en Glencore hebben bevestigd dat ze in voorbereidende gesprekken zijn over een mogelijke deal die het grootste mijnbouwbedrijf ter wereld kan creëren, met een gezamenlijke marktwaarde van meer dan 200 miljard dollar.

De gesprekken markeren een hernieuwde poging tot consolidatie in een sector die wordt hervormd door de sterke vraag naar koper en andere kritieke metalen.

Beide bedrijven zeiden vrijdag dat ze in "voorlopige besprekingen" waren over een "mogelijke combinatie van enkele of al hun activiteiten, wat een fusie met alle aandelen kan omvatten".

"De huidige verwachting van de partijen is dat elke fusietransactie zal plaatsvinden via de overname van Glencore door Rio Tinto via een door de rechtbank goedgekeurde regeling van regeling," zei Rio Tinto in een verklaring.

"Er kan geen zekerheid zijn dat er een aanbod zal worden gedaan of over de voorwaarden van een dergelijk aanbod, mocht dat worden gedaan."

De aankondiging bracht de aandelen van Glencore bijna 9% een stijging, waarmee ze hun hoogste niveau sinds juli 2024 bereikten, terwijl het aandeel van Rio Tinto scherp daalde, wat de voorzichtigheid van beleggers over de omvang en complexiteit van een potentiële deal weerspiegelt.

Een terugkeer van megadeals na jaren van terughoudendheid

De hernieuwde gesprekken onderstrepen een verandering in denkwijze onder mijnbouwbestuurders, die het afgelopen decennium grote overnames vermeden nadat een golf van dure deals tijdens de door China gedreven grondstoffenboom investeerders met verliezen liet lijden.

Destijds drongen aandeelhouders erop aan dat mijnwerkers kapitaaldiscipline, dividenden en aandelenterugkoop belangrijker werden dan het opbouwen van een imperium.

Nu echter hebben de angsten dat bestaande projectpijpleidingen onvoldoende zijn om aan de toekomstige vraag te voldoen, het sluiten van deals weer in de gunst genomen.

Jefferies-analisten zeiden dat de gesprekken tussen Rio Tinto en Glencore aangeven dat mijnbouwmegafusies terugkeren, gedreven door structurele veranderingen in de wereldwijde metaalvraag in plaats van cyclische prijsstijgingen.

Recente precedenten ondersteunen die opvatting.

In september rondde het in Londen genoteerde Anglo American een fusie van 53 miljard dollar af met het Canadese Teck Resources, waarbij twee grote koperproducenten werden samengevoegd.

Eerder werden beide de £39 miljard kostende aanpak van BHP Group voor Anglo en Glencore's £16,6 miljard bod op Teck afgewezen, wat benadrukt hoe fel de strijd om kwaliteitsactiva is geworden.

Koper staat centraal in de gesprekken

Koper wordt algemeen gezien als de strategische prijs achter de Rio-Glencore-besprekingen.

De prijzen bereikten deze week een recordhoogte van meer dan $13.300 per ton, waarbij analisten waarschuwen voor een mogelijk leveringstekort tot wel 10 miljoen ton tegen 2040, nu de vraag versnelt van elektrische voertuigen, infrastructuur voor hernieuwbare energie, datacenters en kunstmatige intelligentie.

Rio Tinto verliet de kolenindustrie in 2018 en probeert zijn afhankelijkheid van ijzererts te verminderen, dat tot 2024 bijna 80% van de winst uitmaakte.

"Een gecombineerd bedrijf zonder steenkool zou het grootste deel van zijn geld verdienen aan koper, gevolgd door ijzererts en aluminium," zei Jefferies.

Berenberg-analisten Richard Hatch en Jasper Mainwaring merkten op dat Glencore al minder aantrekkelijke eenheden voorbereidt voor mogelijke desinvestering.

De kolen- en ferrolegeringsactiviteiten zijn ondergebracht in een apart voertuig dat kan worden afgesplitst, een stap die een gecombineerde entiteit aantrekkelijker zou maken vanuit een decarbonisatieperspectief, terwijl de focus op koper wordt aangescherpt.

Ben Davis, analist van RBC Capital Markets, zei dat Glencore zich al een tijdje op de markt brengt voor een verkoop.

"Voorbeelden zijn het verkennen van een afscheiding van minder gewilde eenheden en het aanprijzen van het koperpotentieel ervan."

Glencore positioneert zich als een door koper geleid groeibedrijf, waarbij CEO Gary Nagle in december zei dat de groep streeft naar de grootste koperproducent ter wereld.

Momenteel de zesde grootste koperproducent ter wereld en de grootste beursgenoteerde kolenmijnbouw, is Glencore van plan de productie te verhogen via projecten zoals de ontwikkeling van de kopermijn El Pachón in Argentinië.

Als deze initiatieven worden afgerond, zullen ze de jaarlijkse koperproductie verhogen tot ongeveer 1,6 miljoen ton tegen 2035, bijna het dubbele van het huidige niveau.

Mogelijke dealstructuren en strategische obstakels

Verschillende mogelijke dealstructuren worden door analisten besproken, maar allemaal met complicaties.

Jefferies stelde voor dat een optie zou kunnen zijn om de ijzererts- en steenkoolactiviteiten van Rio Tinto en Glencore samen te voegen tot een beursgenoteerd bedrijf in Australië, terwijl basismetalen in een apart bedrijf worden ondergebracht.

Zo'n structuur kan echter moeilijk uit te voeren zijn en een aanzienlijke belastingdruk met zich meebrengen.

Een ander scenario is dat Glencore zijn kolenactiviteiten volledig verkoopt voordat het zichzelf verkoopt aan Rio Tinto.

Steenkool blijft een belangrijk obstakel, gezien Rio's beslissing om in 2018 uit de sector te stappen als onderdeel van een bredere decarbonisatiecampagne.

Jefferies waarschuwde dat Glencore waarschijnlijk niet akkoord zal gaan met een deal zonder premie, en verzette zich tegen het idee van een fusie met nul premie.

Elke overname zou daarom Rio's wens voor kopergroei moeten afwegen tegen zorgen van aandeelhouders over te veel betalen op een moment dat koperprijzen op recordhoogten zijn.

Davis van RBC zei dat de combinatie waarde zou opleveren voor de aandeelhouders van Glencore, maar dat de kolenactiviteiten een obstakel kunnen vormen voor elke deal.

De reactie van investeerders in Rio Tinto weerspiegelt diepe scepsis

De directe marktreactie benadrukte deze zorgen.

De aandelen van Rio Tinto daalden meer dan 6% in Australië en meer dan 2% in Londen.

Hugh Dive, chief investment officer bij Atlas Funds Management, zei dat de verkoop liet zien dat beleggers zich ongemakkelijk voelden bij wat hij omschreef als een strategische U-ommezwaai.

Hij merkte op dat de nieuwe CEO van Rio, Simon Trott, onlangs had beloofd het bedrijf eenvoudig te houden, om nu een complexe en risicovolle overname na te streven.

Hoewel hij een grotere koperblootstelling steunt, waarschuwde Dive dat grote mijnfusies een slechte staat van dienst hebben, vaak aan de top van de markt worden getroffen en na verloop van tijd verwaterend blijken.

Hij trok parallellen met de BHP-Billiton fusie twee decennia geleden en stelde dat veel van de overgenomen activa uiteindelijk weinig waarde opleverden.

Andere waren meer beheerst.

Andy Forster, senior portfoliomanager bij Argo Investments, zei dat een deal logisch zou kunnen zijn als de voorwaarden juist waren, hoewel hij culturele verschillen als een belangrijk risico benadrukte.

De handelsgedreven, opportunistische cultuur van Glencore kan botsen met de meer operationeel gerichte aanpak van Rio Tinto, maar Forster zei dat sommige aspecten van die mentaliteit Rio kunnen ten goede komen als ze zorgvuldig worden beheerd.

Leiderschapswisseling voegt een extra laag toe

De gesprekken vinden plaats slechts enkele maanden nadat Rio Tinto zijn leiderschapsteam heeft vernieuwd en Simon Trott tot CEO heeft benoemd.

In de eerste communicatie met het personeel beloofde Trott fundamentele veranderingen en schetste later plannen om kosten te besparen en activa te verkopen.

Zijn bereidheid om zo vroeg in de functie een transformatieve fusie te verkennen, heeft sommige investeerders verrast.

Een sector op een kruispunt

Of de gesprekken tot een akkoord leiden, blijft onzeker, maar hun heropleving benadrukt een bredere verschuiving binnen de mijnindustrie.

Omdat nieuwe mijnen jaren nodig hebben om te ontwikkelen en te maken hebben met vergunnings- en kostenproblemen, bieden overnames een snellere groeiroute.

Tegelijkertijd zijn de risico's van schaal, integratie en waardering groot.

Nu de wereldeconomie richting elektrificatie en digitale infrastructuur draait, verandert het strategisch belang van koper de prioriteiten in de bestuurskamer.

Voor Rio Tinto en Glencore is de vraag of het combineren van krachten die toekomst kan realiseren zonder de fouten uit het verleden te herhalen.