Olie stijgt 3%; wereldreserves zouden een jaar Hormuz‑storing kunnen dekken

De olieprijzen stegen woensdag met 3% door verstoringen in de levering uit het Midden-Oosten als gevolg van het conflict tussen de VS en Israël met Iran. 

De stijgingssnelheid matigde zich echter vergeleken met voorgaande sessies nadat president Donald Trump de mogelijkheid voorstelde dat de Amerikaanse marine schepen door de Straat van Hormuz zou escorteren.

Laat op dinsdag beloofde Trump een omvangrijk beveiligingskader gericht op het beschermen van commerciële scheepvaartroutes door de Arabische Zee, met name de zeer kwetsbare Straat van Hormuz. 

“Aangezien de olie- en Straat-van-Hormuz-dynamiek de belangrijkste bijdragers aan marktpanieken waren, is het niet verrassend zulke bewegingen en verzachting in het sentiment te zien,” zei Elior Manier, marktanalist bij Marketpulse, in een nota. 

De West Texas Intermediate-olie werd voor het laatst verhandeld op $76.25 per vat, een stijging van 2,4%, terwijl Brent op $83.52 per vat stond, een plus van 2,5%.

Op een gegeven moment stegen beide benchmarks op dinsdag met meer dan 3%. 

Op dinsdag stegen de Brent-olieprijzen boven de $85 per vat, waarmee een piek werd bereikt die sinds juli 2024 niet meer was gezien.

Geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten bleven hoog

Op dinsdag voerden Israëlische en Amerikaanse troepen in een gecoördineerde actie aanvallen uit op verschillende locaties in Iran.

Als vergelding lanceerde Iran aanvallen op energie-infrastructuur in een cruciale regio die verantwoordelijk is voor bijna een derde van de wereldwijde olievoorziening.

Reuters kreeg van functionarissen te horen dat Irak, OPEC's op één na grootste producent van ruwe olie, zijn productie aanzienlijk heeft teruggebracht met bijna 1,5 miljoen vaten per dag, ongeveer de helft van zijn totale productie. 

Deze vermindering is voornamelijk het gevolg van beperkingen in opslagcapaciteit en het ontbreken van een uitvoerroute.

Volgens Trump zal de VS garanderen dat schepen de Straat van Hormuz kunnen passeren en indien nodig maritieme escorte bieden.

De aankondiging van deze garanties valt samen met het terugtrekken van verzekeraars van oorlogsriskodekking voor schepen die de Straat van Hormuz bevaren.

“Dit is goed nieuws, maar het zal duidelijk niet van de ene op de andere dag gebeuren. Maritieme eskortes zouden nuttig zijn, maar ook deze inspanning zal tijd kosten,” zei Warren Patterson, hoofd grondstoffenstrategie bij ING Group, in een rapport. 

Maritieme eskortes zouden makke prooien zijn voor Iraanse aanvallen.

De VS zouden kunnen besluiten het escorteren van schepen uit te stellen totdat is vastgesteld dat Iran's aanvalscapaciteit is verzwakt.

China heeft eveneens geëist dat energiezendingen onbelemmerd door de Straat van Hormuz kunnen passeren.

Maar aangezien het Iraanse regime om zijn voortbestaan vecht, kan het deze eisen naast zich neerleggen, aldus Patterson.

Door de verstoring in de Straat worden oliestromen verderop stroomopwaarts beïnvloed.

Volgens ING sluit Irak naar verluidt 1,2 miljoen vaten per dag aan productie,

Dit omvat productie uit het grootste veld, Rumaila, evenals uit West Qurna 2.

Verstoringen waarschijnlijk van korte duur

Ondertussen zijn analisten van Commerzbank AG van mening dat de verstoring van leveringen via de Straat van Hormuz van korte duur zou zijn. 

Volgens de beoordeling van het International Energy Agency bereikten de wereldwijde olievoorraden vorig jaar het hoogste niveau sinds maart 2021, wat een aanzienlijke buffer biedt. 

Het totaal steeg met 477 miljoen vaten tot net onder 8,2 miljard vaten.

Het grootste deel van deze stijging zat in ruwe olie, met opmerkelijke aanvullingen in China (+111 miljoen vaten) en in olie opgeslagen op tankers op zee (+248 miljoen vaten). 

Opmerkelijk is dat 179 miljoen vaten van dit totaal naar verluidt gesanctioneerde olie betreft, volgens Commerzbank.

Commerciële olievoorraden in de OESO kwamen eind 2025 uit op 2,84 miljard vaten, volgens IEA-gegevens, waarmee ze voor het eerst sinds februari 2021 boven het vijfjarig gemiddelde uitkwamen.

De stijging van de voorraden van olieproducten was volgens de Duitse bank de belangrijkste drijfveer achter deze verandering. 

De VS hebben momenteel 415.4 miljoen vaten in hun Strategic Petroleum Reserve (SPR), het hoogste niveau sinds september 2022.

Hoewel de voorraden de afgelopen twee jaar met ongeveer 60 miljoen vaten zijn toegenomen, blijven ze bijna 200 miljoen vaten onder het niveau van begin 2022. 

Dit aanzienlijke verschil is het gevolg van de grootschalige vrijgaven uit de reserves door de Amerikaanse regering als reactie op het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. 

Dekken voor één jaar

“De totale wereldwijde olievoorraden zouden theoretisch dus een volledig wegvallen van leveringen via de Straat van Hormuz voor een jaar dekken,” zei Carsten Fritsch, grondstoffenanalist bij Commerzbank. 

“In dit extreme geval zouden commerciële OESO-voorraden vier maanden meegaan, terwijl strategische olievoorraden in de VS goed 20 dagen zouden volstaan.”

Een totale onderbreking van leveringen via de Straat van Hormuz van meer dan 12 dagen zou worden gedekt door de toegenomen hoeveelheid olie die op tankers is opgeslagen.

Van deze verstoring is gesanctioneerde olie goed voor 9 dagen.

Regionale knelpunten zijn mogelijk nu meer dan 80% van de olie uit het Midden-Oosten naar Azië wordt verscheept, voornamelijk China, India, Zuid-Korea en Japan.

Als dat nodig is, kunnen zowel India als China hun afhankelijkheid van Russische olie-importen vergroten.

“Naarmate de verstoringen langer aanhouden, zullen we vanzelfsprekend meer stroomafwaartse productiestops uit de regio (Iran en Midden-Oosten) zien,” zei Patterson van ING. 

De concentratie van OPEC's spare production capacity voornamelijk in de Perzische Golf vormt een groot probleem: het biedt weinig hulp aan de markt, vooral tijdens verstoringen in de Straat van Hormuz.

“Duidelijk is dat een sterkere OPEC-productie de markt zou helpen voorraden op te bouwen zodra de oliestromen hervatten,” voegde Patterson eraan toe.