Brent boven $100: oorlog met Iran verstoort aanbod ondanks recordvrijgave IEA

De olieprijzen schoten donderdag scherp omhoog doordat escalerende spanningen in verband met de oorlog met Iran grote verstoringen van de mondiale energiestromen veroorzaakten, waardoor benchmark Brent crude weer boven $100 per vat kwam ondanks een recordvrijgave uit noodvoorraden.

Brent crude klom tot 9.46% en bereikte $100.68 per vat, terwijl West Texas Intermediate (WTI) dicht bij $96 kwam.

De opleving kwam ondanks dat het Internationaal Energieagentschap (IEA) zijn grootste gecoördineerde vrijgave van strategische olievoorraden in de geschiedenis aankondigde in een poging de markten te kalmeren.

Handelaren blijven bezorgd dat verstoringen van scheepvaartroutes en productie in het Midden-Oosten de komende maanden tot een aanzienlijk aanbodtekort kunnen leiden.

Brent stijgt boven $100 nu aanbodverstoringen intensiveren

De recente rally in olieprijzen wordt gedreven door toenemende zorgen over het aanbod als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten.

Oman evacueerde alle schepen uit zijn Mina Al Fahal-exportterminal buiten de Straat van Hormuz, meldde Bloomberg.

De voorzorgsmaatregel volgde op toenemende veiligheidsrisico's in de regio.

Tegelijkertijd werden twee olietankers aangevallen in Iraakse wateren, waarna Irak de activiteiten bij zijn oliehavens staakte, vertelde de directeur van de General Company for Ports Iraq aan de staatsmedia.

Deze verstoringen hebben de angst voor een bredere aanbodschok versterkt aangezien de cruciale Straat van Hormuz feitelijk gesloten blijft.

De vaarweg vervoert doorgaans ongeveer een vijfde van de wereldwijde olievoorziening.

Verschillende producenten uit de Golfstaten zijn begonnen met het terugschroeven van de productie. Irak was een van de eersten, gevolgd door Koeweit en Saudi-Arabië.

Als gevolg hiervan is al ongeveer 6% van de mondiale ruwe-olielevering getroffen, met de mogelijkheid van verdere verminderingen als het conflict voortduurt.

De prijzen zijn de hele week zeer volatiel geweest, met Brent en WTI die kortstondig richting $120 per vat piekten voordat ze terugzakten.

IEA lanceert recordvrijgave uit reserves om markten te stabiliseren

Als reactie op het verslechterende aanbodbeeld kondigde het Internationaal Energieagentschap aan dat zijn 32 lidstaten 400 miljoen vaten olie uit noodreserves zouden vrijgeven.

De gecoördineerde actie is de grootste vrijgave in de geschiedenis van het agentschap en overtreft de 182 miljoen vaten die na de invasie van Rusland in Oekraïne in 2022 werden ingezet.

De Verenigde Staten alleen zijn van plan 172 miljoen vaten uit hun Strategic Petroleum Reserve vrij te geven, met zendingen die naar verwachting volgende week beginnen en ongeveer 120 dagen doorgaan.

Ondanks de historische interventie blijven markten sceptisch of de reserves het aanbodtekort kunnen compenseren.

“De prijzen zitten nu nog steeds in paniekmodus. Er zit veel emotie, angst en onzekerheid in de prijs die we zien,” zei Pavel Molchanov, senior beleggingsstrateeg bij Raymond James, in een verslag van CNBC.

Saul Kavonic, energy-analist bij MST Marquee, zei dat de noodvoorraadvrijgave mogelijk slechts gedeeltelijk de kloof kan dichten die is ontstaan door verstoorde zendingen via Hormuz.

“Maar de beslissing van het IEA geeft ook aan hoe acuut het risico op een olietekort is, wat suggereert dat het IEA niet gelooft dat de oorlog [waarschijnlijk] snel zal eindigen, en dat de voorraden die nu worden aangesproken later moeten worden aangevuld, wat hogere prijzen voorspelt zelfs nadat de oorlog beëindigd is,” zei hij.

Chinese exportbeperkingen en marktonzekerheid vergroten de druk

Extra druk op de energiemarkten komt uit Azië, waar Chinese raffinaderijen begonnen zijn eerder overeengekomen exportladingen van geraffineerde brandstoffen zoals benzine en diesel te annuleren.

De grootste Chinese raffinaderijen kregen vorige week instructies om geen nieuwe exportcontracten meer te tekenen, en de meest recente richtlijn verscherpt die beperkingen verder.

De zet suggereert dat Peking probeert de binnenlandse brandstofvoorraden te sparen te midden van onzekerheid over de mondiale energiestromen.

Analisten waarschuwen dat de verstoring van zendingen via de Straat van Hormuz de belangrijkste aanjager van marktschommelingen blijft.

“Het enige dat olieprijzen echt weer naar beneden zal brengen, is als we de Straat van Hormuz daadwerkelijk weer open zien gaan,” zei Neil Beveridge, director of research bij Sanford C. Bernstein & Co., in een interview op Bloomberg Television.

Vrijgaves uit strategische reserves kunnen tijdelijke verlichting bieden, maar de omvang van de verstoring kan die maatregelen overweldigen.

Beveridge merkte op dat stromen uit voorraden “niets zijn vergeleken met de 20 miljoen vaten” per dag die mogelijk door de sluiting van Hormuz worden verstoord.

Nu de geopolitieke spanningen blijven escaleren, blijven energiemarkten zeer gevoelig voor ontwikkelingen die bepalen of de wereldwijde oliestromen stabiliseren of verdere verstoringen ondervinden.