Hormuz-crisis ontketent pijpleidingenboom in het Midden-Oosten

Olieproducenten in het Midden-Oosten versnellen pijpleidingprojecten om het Straatje van Hormuz te omzeilen, nadat de recente blokkade de kwetsbaarheid van de wereldwijde energiestromen blootlegde, OilPrice.com meldde. 

Saoedi-Arabië, de VAE en Irak nemen het voortouw bij het uitbreiden van infrastructuur, terwijl langetermijnplannen nieuwe routes naar Middellandse Zeehavens voorzien.

De vooruitziende blik van Saoedi-Arabië betaalt zich uit

Volgens Irina Slav van OilPrice.com leidde Saoedi-Arabië tijdens de crisis succesvol tot omleiding van maximaal 7 miljoen vaten per dag via zijn East‑West-pijpleiding, waarmee ruwe olie van de Perzische Golf naar de Rode Zeehaven Yanbu werd gestuurd. 

De pijpleiding, in de jaren tachtig aangelegd juist om Hormuz-risico’s te beperken, werd een levensader toen Iran het straatje eerder dit jaar sloot.

De enige beperking was de laadcapaciteit van Yanbu, waarvan wordt verwacht dat Aramco die zal vergroten.

Reuters‑energiespecialist Ron Bousso merkte op dat de beslissing van Saoedi-Arabië decennia geleden om de East‑West-pijpleiding te bouwen door de blokkade werd bevestigd, die een vijfde van de wereldwijde LNG‑ en ruweolie-stromen verlamde.

VAE zet in op Fujairah

De Verenigde Arabische Emiraten, die al een pijpleiding naar Fujairah buiten Hormuz exploiteren, zijn nu van plan de capaciteit te verdubbelen van 1,8 miljoen vaten per dag naar 3,6 miljoen. 

De nieuwe pijpleiding moet eind volgend jaar gereed zijn, wat Abudabi’s urgentie weerspiegelt om zich te beschermen tegen toekomstige verstoringen. 

De VAE streeft er ook naar zijn oostelijke havens, waaronder Dibba en Khor Fakkan, uit te breiden om de afhankelijkheid van Hormuz volledig te verminderen.

Iraaks zware klus

Irak, sterk afhankelijk van Golf‑exporten, zag de verzendingen tijdens de blokkade inzakken van 3,3 miljoen vaten per dag tot nauwelijks boven 1 miljoen, wat een scherpe daling van de inkomsten veroorzaakte. 

Bagdad geeft nu prioriteit aan binnenlandse energiezekerheid en de uitbreiding van de Kirkuk‑Ceyhan‑pijpleiding, die momenteel 200.000 vaten per dag verwerkt.

Volgens het rapport zijn er plannen om de capaciteit binnen enkele maanden te verhogen naar 770.000 vaten per dag.

Irak overweegt ook nieuwe pijpleidingen naar Syrië en Jordanië, met als doel noordelijke velden te koppelen aan Middellandse Zeehavens en Hormuz volledig te omzeilen.

Regionale pijpleidingenvisie

Naast nationale projecten voorziet een bredere initiatief, bekend als de Four Seas Initiative, in het koppelen van olievelden in het Midden-Oosten aan Middellandse Zeehavens via Turkije en Syrië. 

Het New Lines Institute zei dat het plan “Europese energie‑soevereiniteit van Russische en Iraanse afhankelijkheid” kan opleveren en de Syrische wederopbouw kan ondersteunen via transitinkomsten.

Turkije, dat zich al positioneert als een gasrotonde, ziet het initiatief als aanvullend op zijn strategie, hoewel het ook het transport van Russisch gas met zich meebrengt.

De geschatte kosten zijn 10 miljard USD (ca. € 8,7 miljard), wat exporteurs de moeite waard kunnen vinden om geopolitieke risico’s te verminderen.

In tegenstelling tot Saoedi-Arabië beschikken de VAE, Irak, Koeweit en Qatar niet over onafhankelijke pijpleidinginfrastructuur.

Zij zouden afhankelijk moeten zijn van de netwerken van buren om Hormuz te omzeilen, een problematisch vooruitzicht gezien de regionale spanningen.

Voor Qatar is afhankelijkheid van Saoedische of Emiratische pijpleidingen verre van ideaal vanwege de gespannen relaties.

Vooruitzicht

Hoewel het directe risico op een nieuwe sluiting van Hormuz klein is tenzij de vijandelijkheden hervatten, heeft de crisis het denken over energiezekerheid in de Golf blijvend veranderd. 

Producenten zijn vastbesloten ervoor te zorgen dat een verstoring van deze omvang nooit meer voorkomt. 

Zoals Irina Slav van OilPrice.com concludeerde, heeft de blokkade een pijpleidingenboom in het hele Midden-Oosten ontketend, met projecten die zijn ontworpen om exporten te beschermen en de wereldwijde energiemarkten te stabiliseren.