Dlaczego rajd Kospi napędzany przez AI zostawia w tyle won Korei Południowej

Giełda w Korei Południowej stała się jednym z największych beneficjentów globalnego boomu na sztuczną inteligencję, napędzanego rosnącym popytem na półprzewodniki ze strony gigantów technologicznych takich jak SK Hynix i Samsung Electronics.

Mimo że benchmarkowy indeks Kospi przez ostatni rok przewyższył wyniki wszystkich innych głównych rynków akcji, won Korei Południowej wciąż utrzymuje się blisko poziomów z okresu kryzysu.

To rozłączenie rodzi nowe pytania, czy tradycyjne zależności między wzrostem gospodarczym, wynikami akcji a siłą waluty zaczynają się załamywać w jednej z najbardziej zorientowanych na eksport gospodarek Azji.

Kospi wzrósł o ponad 200% w ciągu ostatniego roku, gdy inwestorzy masowo lokowali kapitał w koreańskich producentach układów scalonych dostarczających infrastrukturę dla wyścigu o AI.

Jednak won pozostał jedną z najsłabszych walut w Azji, przez dłuższy czas handlując powyżej psychologicznego poziomu 1 500 za dolara — w obszarze wcześniej kojarzonym z azjatyckim kryzysem finansowym oraz kryzysem finansowym 2008 roku.

Waluta jest około 4% słabsza niż na początku 2026 r., mimo że Kospi po raz pierwszy przekroczył poziom 8 000 punktów.

Rzeczywista wartość spada do 17-letniego minimum

Słabość wykracza poza notowania wonu względem dolara.

Według Banku Rozrachunków Międzynarodowych indeks realnego efektywnego kursu wymiany Korei Południowej — szersza miara siły nabywczej waluty względem partnerów handlowych — spadł w zeszłym miesiącu do 85,06, co jest najniższym poziomem od marca 2009 r.

Realna wartość wona pozostaje od października zeszłego roku poniżej juana Chin przez sześć kolejnych miesięcy.

Konwencjonalne myślenie ekonomiczne zakłada, że szybki wzrost i boom eksportowy powinny umacniać walutę kraju.

Ekspansja Korei napędzana półprzewodnikami normalnie wpisywałaby się w ten schemat.

Zamiast tego ekonomiści twierdzą, że mieszanka napięć geopolitycznych, strukturalnych odpływów kapitału i zmiany zachowań inwestycyjnych osłabiła tradycyjne mechanizmy wspierające wona.

Spadek wartości waluty przyspieszył pod koniec marca w związku z eskalacją napięć powiązanych z konfliktem USA–Iran.

Inwestorzy przenieśli się w kierunku bezpieczniejszych aktywów, podczas gdy zagraniczne fundusze sprzedawały koreańskie papiery wartościowe, popychając wona do najsłabszego poziomu od czasu następstw globalnego kryzysu finansowego.

Presja nasiliła się ponownie w połowie maja, gdy napięcia na Bliskim Wschodzie podniosły ceny ropy powyżej 100 USD za baryłkę.

Korea importuje niemal wszystkie swoje potrzeby energetyczne, co oznacza, że wyższe ceny ropy zwiększają popyt na dolary do opłacania importu.

„W krótkim terminie ryzyko wojny na Bliskim Wschodzie obciążyło wona” — stwierdzili analitycy, zauważając, że waluta Korei często traktowana jest jako wskaźnik nastrojów wobec globalnego handlu i wzrostu.

Obawy związane z umową handlową zwiększają presję

Rynki zwróciły także uwagę na zobowiązanie Korei Południowej do zainwestowania 350 mld USD w Stanach Zjednoczonych w ramach szerszej umowy handlowej z Waszyngtonem.

Inwestorzy obawiają się, że inicjatywa ta może wywołać dodatkową presję sprzedażową na wona, ponieważ koreańskie podmioty będą musiały konwertować walutę lokalną na dolary, aby sfinansować te inwestycje.

Zagraniczne wyprzedaże lokalnych akcji pogłębiły tę presję.

Według Seoul Economic Daily kapitalizacja rynkowa Kospi wzrosła do 6 300 bln wona z 2 300 bln wona, odkąd prezydent Lee Jae-myung objął urząd.

Tymczasem inwestorzy zagraniczni sprzedali netto koreańskie akcje o wartości 110 bln wona w pierwszej połowie roku.

Ministerstwo Finansów i Gospodarki stwierdziło: „Takie sprzedaże rebalansujące przez cudzoziemców zwiększyły popyt na konwersję na dolary i krótkoterminowo podniosły kurs wymiany.”

Zmiany strukturalne przekształcają dynamikę waluty

Bank Korei wskazuje, że skład zagranicznych aktywów Korei Południowej uległ zasadniczej zmianie od połowy 2010 roku.

Historycznie znaczną część nadwyżki na rachunku obrotów bieżących lokowano w rezerwach banku centralnego, co wspierało wona.

Coraz częściej jednak te nadwyżki są reinwestowane w aktywa zagraniczne przez fundusze emerytalne, instytucje i inwestorów detalicznych poszukujących wyższych zwrotów za granicą.

Ta zmiana zbiegła się ze starzejącą się populacją Korei i rosnącym apetystem na aktywa zagraniczne.

W miarę jak przepływy portfelowe za granicę stawały się większe, zaczęły wywierać większy wpływ na wona niż tradycyjne przepływy handlowe.

Bank Korei stwierdził, że historyczny związek między nadwyżkami na rachunku bieżącym a umocnieniem wona zaczął słabnąć około 2015 r.

Cyfry podkreślają tę zmianę.

W Korei Południowej skorygowana sezonowo nadwyżka na rachunku bieżącym wyniosła 85 mld USD w pierwszym kwartale, co oznacza wzrost o 133% w stosunku do poprzedniego kwartału i najwyższy kwartalny poziom w historii.

Tymczasem niemal porównywalne sumy jednocześnie wypływają za granicę w postaci inwestycji.

Aktywa netto w rachunku finansowym, obejmujące inwestycje bezpośrednie i portfelowe za granicą, osiągnęły 65,42 mld USD w tym samym okresie.

Inwestorzy detaliczni znani lokalnie jako „Seohak Ants”, wraz z funduszami emerytalnymi i korporacjami, coraz częściej przenoszą pieniądze na rynki zagraniczne.

Eksporterzy również zachowują się inaczej.

W obliczu rosnących oczekiwań, że won może pozostać strukturalnie słaby, wiele firm utrzymuje przychody z eksportu w dolarach zamiast konwertować je na wony lub zabezpieczać się przez kontrakty terminowe.

Słaby popyt na obligacje potęguje odpływy

Ekonomiści wskazują, że jednym z największych problemów strukturalnych jest słaby zagraniczny popyt na koreańskie obligacje.

Choi Jae-won, profesor ekonomii na Seoul National University, powiedział w raporcie Seoul Economic Daily: „Największym problemem jest to, że cudzoziemcy w pierwszej kolejności nie kupują aktywów denominowanych w wonach.”

„Wpływ słabych napływów na rynek obligacji, który jest znacznie większy niż rynek akcji, jest o wiele większy” — dodał.

Według Choi słabe napływy na rynek obligacji nie zdołały zrównoważyć popytu na dolary generowanego przez odpływy kapitału z akcji i inwestycje zagraniczne, co pozwoliło na stopniowy wzrost presji na kurs wymiany.

Innym poważnym problemem jest spowalniający długoterminowy profil wzrostu Korei w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi.

Ekonomiści zauważają, że niedawna siła Korei była napędzana w przeważającej mierze przez supercykl półprzewodnikowy, a nie przez szeroko zakrojoną krajową dynamikę gospodarczą.

Od 2023 r. potencjalna stopa wzrostu Korei spadła poniżej tej w Stanach Zjednoczonych.

Lee Nam-kang, ekonomista w Korea Investment Holdings, powiedział: „Na początku lat 2000. potencjalna stopa wzrostu Korei wynosiła 5–6%, wyższa niż 3–4% w USA, ale luka stopniowo się zmniejszyła i teraz to USA są z przodu.”

„Gdy oczekiwane zwroty z koreańskich aktywów spadają poniżej zwrotów amerykańskich, dolary wciąż wypływają — taka jest struktura” — dodał Lee.

Ekonomiści twierdzą, że ustabilizowanie wona będzie wymagać głębszych reform strukturalnych, a nie krótkoterminowej interwencji rynkowej.

Profesor ekonomii, który poprosił o anonimowość, powiedział: „Powstrzymanie się od populistycznej ekspansji fiskalnej i utrzymanie zdrowej dyscypliny fiskalnej samo w sobie wysyła sygnał wiarygodności fiskalnej do cudzoziemców.”

„To podtrzymuje zewnętrzną wiarygodność i tworzy podstawową siłę do długoterminowego przywrócenia wartości wona” — dodał profesor.