Jak AI może przekształcić gospodarkę do 2030 r.? Anthropic przedstawia 3 scenariusze

Anthropic próbował odpowiedzieć na jedno z najważniejszych pytań ekonomicznych ery AI: jak radykalnie sztuczna inteligencja zmieni gospodarkę?

Nowe badanie firmy zajmującej się AI przedstawia trzy możliwe ścieżki do 2030 r., od stosunkowo umiarkowanej zmiany technologicznej porównywalnej z wczesnym wpływem internetu na gospodarkę, po scenariusz ekstremalny, w którym AI szybko przekształca produktywność, zatrudnienie i podział dochodów.

Firma nie prognozuje, który scenariusz ostatecznie się zmaterializuje.

„Scenariusze nie są prognozami i nie przypisujemy im prawdopodobieństw; ich celem jest porównanie konsekwencji różnych założeń” — powiedział Anton Korinek, ekonomista w Anthropic.

Zamiast tego ekonomiści firmy argumentują, że następne jeden–dwa lata mogą dostarczyć pierwszych istotnych wskazówek.

„Zobaczymy w ciągu roku lub dwóch, jak szybko rosną możliwości, jak szybko technologia rozpowszechnia się w gospodarce i jak duże są zyski produktywności we wszystkich sektorach, które ona obejmuje” — powiedział Korinek.

Trzy możliwe ścieżki dla AI

Scenariusze Anthropic opierają się na różnych założeniach dotyczących tempa poprawy zdolności AI, zakresu adopcji technologii oraz skali wzrostu produktywności w zadaniach, które ona obejmuje.

Najbardziej ostrożny to scenariusz umiarkowanej zmiany.

W tym scenariuszu AI pozostaje stosunkowo niewielką technologią, przynoszącą korzyści ekonomiczne, ale w dużej mierze utrzymującą gospodarkę na istniejącym kursie.

Do 2030 r. tylko 4% zadań gospodarczych byłoby dotkniętych przez AI.

Produktywność w tych zadaniach wzrosłaby o około 35%, przy czym połowa przypadków byłaby zautomatyzowana, a połowa wspierana (augmented).

Na każde dwa zadania zautomatyzowane przez AI przypadałoby jedno nowe zadanie wykonywane przez pracę poznawczą.

W tym scenariuszu PKB w 2030 r. byłby o 1,6% wyższy niż na ścieżce bez AI, co odpowiada mniej więcej 10 miesiącom dodatkowego normalnego wzrostu gospodarczego skumulowanego na przestrzeni czterech lat.

Roczny wzrost osiągnąłby 2,4% w porównaniu z 2% bez AI.

Efekty na rynku pracy byłyby ograniczone.

Średnie płace byłyby wyższe o 0,7%, natomiast bezrobocie wyniosłoby 3,9%, nieznacznie powyżej przyjętej na normalnej ścieżce stopy 3,8%.

Scenariusz znaczącej zmiany

Scenariusz środkowy przewiduje, że AI stanie się technologią kluczową, o wpływie gospodarczym większym niż internet.

Do 2030 r. AI dotknęłaby 12% wszystkich zadań gospodarczych, co odpowiada mniej więcej 20% zadań wykonywanych przez pracowników poznawczych w 2025 r.

Produktywność w dotkniętych zadaniach wzrosłaby o około 57%.

Trzy czwarte tych przypadków byłoby zautomatyzowane, a jedna czwarta wspierana.

W przeciwieństwie do scenariusza umiarkowanego, gdzie nowe zadania częściowo równoważą automatyzację, przebudowa zatrudnienia staje się znacznie istotniejsza.

Na każde cztery zadania zautomatyzowane przypadałoby jedno nowe zadanie wykonywane przez pracowników poznawczych.

Konsekwencje makroekonomiczne byłyby również znacznie większe. PKB w 2030 r. byłby o 8,3% wyższy niż na ścieżce bez AI, a roczny wzrost przyspieszyłby do 5,4%.

Byłby to uderzający wzrost w ujęciu historycznym.

W trakcie boomu dot-com w latach 90. najszybszy roczny wzrost PKB USA wyniósł 4,7% w 1999 r.

Scenariusz zakłada również istotne zmiany w zatrudnieniu, gdy pracownicy będą przechodzić między zawodami i branżami.

Scenariusz ekstremalny

Na drugim krańcu ram Anthropic znajduje się wynik, w którym AI zasadniczo przekształca gospodarkę.

W scenariuszu ekstremalnym AI objęłaby 30% zadań gospodarczych do 2030 r., co odpowiada mniej więcej połowie zadań wykonywanych przez pracowników poznawczych w 2025 r.

AI more than double productivity on the tasks it affects, while 90% of affected instances would be automated and only 10% augmented.

Scenariusz wyłącza też założenie, że automatyzacja wygeneruje wystarczająco dużo nowych zadań poznawczych, by zrekompensować część przesunięć miejsc pracy.

W efekcie przyspieszenie gospodarcze byłoby bezprecedensowe.

Do 2030 r. PKB byłby o 32% wyższy niż na ścieżce bez AI i o 40% wyższy niż w połowie 2026 r. Roczny wzrost PKB osiągnąłby 15,4%.

Gdyby taki poziom wzrostu utrzymał się, dochody na mieszkańca podwajałyby się mniej więcej co pięć lat.

Dla porównania, dochody na mieszkańca w USA historycznie podwajały się mniej więcej co 35 lat.

Ale korzyści wiązałyby się ze znacznymi zakłóceniami na rynku pracy.

AI może przekształcić płace i dochody

Scenariusz ekstremalny przewiduje średnie płace o 9,7% wyższe niż na ścieżce bez AI.

Jednak nagłówek dotyczący wzrostu płac maskuje zasadniczą zmianę w sposobie rozdziału produkcji gospodarczej.

Anthropic szacuje, że 15% PKB mogłoby przesunąć się z płatności dla pracy w kierunku zwrotów z kapitału.

Oznaczałoby to, że korzyści z napędzanej AI produktywności niekoniecznie zostałyby rozdzielone równomiernie między pracowników a właścicieli kapitału.

Bezrobocie również znacznie by wzrosło, osiągając 11,9% w skali gospodarki.

Byłoby to znacznie powyżej szczytów obserwowanych podczas ostatnich spowolnień w USA.

Roczne bezrobocie osiągnęło niewiele poniżej 10% po globalnym kryzysie finansowym i około 8% podczas recesji związanej z Covid-19.

Scenariusz ilustruje więc zasadnicze napięcie wokół AI: technologia może przynieść nadzwyczajne wzrosty produkcji gospodarczej, jednocześnie powodując poważne zakłócenia dla pracowników, których zadania stają się automatyzowalne.

Czego Amerykanie oczekują od AI

Anthropic przeprowadził także w sierpniu ankietę wśród ponad 10 000 Amerykanów, aby zmierzyć, jak ludzie postrzegają obecne i przyszłe możliwości AI, jej adopcję oraz łatwość znalezienia nowego zatrudnienia, jeśli będą zmuszeni zmienić zawód.

Odpowiedzi generalnie wskazywały na wynik mieszczący się między scenariuszem umiarkowanym a ekstremalnym.

„Typowe odpowiedzi respondentów sugerują wyniki zbliżone do scenariusza »znaczącej zmiany«: PKB jest o 10% wyższe do 2030 r. niż byłoby bez AI, a ogólna stopa bezrobocia wzrosła do około 5%. Około 10% respondentów ma poglądy zgodne ze scenariuszem ekstremalnym” — podało Anthropic.

To sugeruje, że społeczeństwo już spodziewa się istotnej transformacji gospodarczej, nawet jeśli stosunkowo niewielu respondentów oczekuje najbardziej destrukcyjnego wyniku.

Ekonomiści pozostają bardziej ostrożni

Badacze Anthropic podkreślają, że scenariuszy nie należy interpretować jako prognozy.

Niepewność odzwierciedla trudność w określeniu, jak szybko systemy AI będą się poprawiać i jak chętnie firmy włączą je do rzeczywistych procesów pracy.

Według Anthropic eksperci AI generalnie oczekują szybszego rozpowszechniania technologii, podczas gdy ekonomiści skłaniają się ku bardziej ostrożnemu spojrzeniu.