De helft van de OESO-landen ziet reële inkomsten dalen sinds de Covid-19-pandemie: Zweden kampt met een daling van 7,5%

Uit een nieuw rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt een zorgwekkende trend: ongeveer de helft van de lidstaten heeft sinds het begin van de Covid-19-pandemie te maken met een daling van de reële inkomsten.

Deze daling van de inkomsten onderstreept de bredere economische uitdagingen waarmee veel landen te maken hebben. Inflatie en veranderende arbeidsdynamiek zetten de inkomens onder druk en verminderen de koopkracht wereldwijd.

De blijvende impact van de pandemie op de reële lonen

De COVID-19-pandemie heeft vrijwel elk aspect van het dagelijks leven verstoord, met grote gevolgen voor de financiële stabiliteit.

Terwijl sommige sectoren het tijdens de pandemie goed deden, wat leidde tot loonsverhogingen vanwege het tekort aan arbeidskrachten, zagen veel andere sectoren hun inkomsten dalen.

De nasleep van de pandemie, in combinatie met de stijgende inflatie, heeft deze winsten echter tenietgedaan, wat heeft geleid tot een daling van de reële inkomsten in veel OESO-landen.

De situatie verslechterde na de Russische inval in Oekraïne in 2022, wat wereldwijd een sterke stijging van de inflatie veroorzaakte.

Terwijl de prijzen voor essentiële goederen en diensten stegen, konden de lonen nauwelijks gelijke tred houden met de stijgende kosten van levensonderhoud.

Deze mismatch resulteerde in een netto daling van het reële inkomen voor een groot deel van de bevolking, waardoor de financiële druk op huishoudens toenam.

Ongelijke impact in OESO-landen

De Employment Outlook 2024 van de OESO benadrukt hoe deze economische uitdagingen de verschillende lidstaten op verschillende manieren hebben getroffen.

Vooral landen als Finland, Italië, Tsjechië, Zweden en Nieuw-Zeeland hebben een aanzienlijke daling van de reële lonen gezien, in sommige gevallen met meer dan 5%.

Zweden registreerde bijvoorbeeld een scherpe daling van 7,5% in het reële inkomen, wat wijst op een bredere trend van afnemende koopkracht onder de beroepsbevolking.

Een factor die bijdraagt aan deze daling is de toenemende spanning in collectieve onderhandelingen, vooral in Europese landen als Zweden, waar dergelijke onderhandelingen heel gewoon zijn.

Naarmate de economische omstandigheden veranderen, verandert ook de machtsdynamiek tussen vakbonden en werkgevers. Dit kan op de lange termijn gevolgen hebben voor de inkomensverdeling en arbeidsrechten.

Casestudies: Zweden, de Verenigde Staten en Australië

Het OESO-rapport belicht ook de uiteenlopende ervaringen van verschillende landen.

De Verenigde Staten zijn er bijvoorbeeld in geslaagd om de reële lonen relatief stabiel te houden, met slechts een daling van 0,8% in het eerste kwartaal van 2024 ten opzichte van het niveau van vóór de pandemie.

Deze veerkracht staat in contrast met buurland Canada, waar de reële lonen met 2,4% daalden, en Australië, dat in dezelfde periode te maken kreeg met een sterkere daling van 4,8% van de reële uurlonen.

Dat Australië moeite heeft om de loongroei op peil te houden, komt deels doordat het land zich afkeert van traditionele sectoren zoals de maakindustrie, in combinatie met veranderingen in de cao-onderhandelingen.

Volgens de Universiteit van Sydney hebben deze structurele verschuivingen een aanzienlijke impact gehad op het inkomensniveau en de werkgelegenheid in het land. Dit onderstreept de noodzaak van gericht economisch beleid om de loongroei en financiële stabiliteit te ondersteunen.

Navigeren door loondynamiek in een post-pandemische wereld

De analyse van de OESO onderstreept de complexiteit van de loondynamiek in het huidige wereldwijde economische klimaat.

De pandemie heeft niet alleen de traditionele patronen van loongroei verstoord, maar ook systemische uitdagingen blootgelegd die langdurige gevolgen kunnen hebben voor de inkomensongelijkheid en de economische stabiliteit.

Voor veel landen is een veelzijdige aanpak nodig om deze uitdagingen aan te pakken.

Beleidsmakers moeten rekening houden met factoren die de loonontwikkeling beïnvloeden, zoals inflatie, verschuivingen in de vraag op de arbeidsmarkt en veranderingen in de cao-onderhandelingen.

Daarnaast zijn inspanningen om inclusieve economische groei te bevorderen en het financiële welzijn te verbeteren van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat de voordelen van economisch herstel breed worden gedeeld.

Nu de wereld zich herstelt van de pandemie, is het van essentieel belang om de loondynamiek te begrijpen en aan te pakken. Zo kunnen we duurzame economische groei bevorderen en de levenskwaliteit van werknemers wereldwijd verbeteren.

Het rapport van de OESO dient als een kritische herinnering aan de aanhoudende uitdagingen en de noodzaak van proactieve maatregelen om de reële loongroei in de komende jaren te ondersteunen.