Heeft Pakistan een demonetisering in de stijl van Modi op het oog? Dit is wat we weten

De State Bank of Pakistan (SBP) heeft onlangs discussies aangewakkerd door plannen aan te kondigen om bestaande bankbiljetten mogelijk te vervangen door nieuwe.

Dit voorstel, dat niet alleen een nieuw ontwerp van de bankbiljetten inhoudt maar mogelijk ook een overstap naar een ander materiaal, heeft tot veel speculatie geleid.

Velen trekken vergelijkingen met de demonetisering van de Indiase premier Narendra Modi in 2016, waarbij bepaalde denominaties van de ene op de andere dag ongeldig werden verklaard. Maar staat Pakistan echt op het punt om een soortgelijke drastische stap te zetten?

De potentiële demonetisering van Pakistan: wat is de drijvende kracht erachter?

Het belangrijkste motief achter het voorstel van de SBP lijkt de strijd tegen valsemunterij en de verbetering van de veiligheidskenmerken van bankbiljetten te zijn.

Er wordt verwacht dat de nieuwe bankbiljetten geavanceerde beveiligingstechnologieën bevatten, een stap in de richting van modernisering van de financiële infrastructuur van Pakistan.

Deze stap vindt echter plaats tegen een achtergrond van economische onzekerheid en politieke instabiliteit, die het land teisteren sinds de afzetting van premier Imran Khan in 2022.

Pakistan kampt momenteel met een trage economie en er wordt streng opgetreden tegen activiteiten die schadelijk zijn voor de financiële gezondheid van het land.

Het idee van demonetisering wordt, hoewel nog niet bevestigd, door sommigen gezien als een mogelijk middel om deze uitdagingen aan te pakken.

Het succes van zo'n zet is echter verre van gegarandeerd. Terwijl sommigen de inspanning toejuichen, vrezen anderen dat het eerder een politieke stunt dan een zinvolle economische hervorming zou kunnen zijn.

Lessen uit India's demonetisering in 2016

In november 2016 schokte de Indiase regering onder leiding van premier Modi het land door de bankbiljetten van 500 en 1000 INR te demonetiseren.

Deze maatregel was bedoeld om zwart geld, corruptie en vals geld te bestrijden.

De plotselinge aankondiging leidde tot grote chaos. Mensen stonden in de rij bij de banken om hun ongeldige bankbiljetten in te wisselen.

Het beleid kreeg gemengde reacties, met sterke meningen aan beide kanten.

Hoewel de demonetisering een aanzienlijk deel van het geld in het banksysteem heeft gebracht, beweren critici dat de primaire doelstellingen niet zijn bereikt.

Zo werd bijvoorbeeld 99,3% van het gedemonetiseerde geld uiteindelijk weer teruggestort op banken, wat vragen oproept over het daadwerkelijk verwijderen van zwart geld uit de economie.

De verwachte aanpak van corruptie kwam niet uit zoals verwacht.

Eén onmiskenbaar succes van de maatregel was echter de impuls voor digitale betalingen in India.

In de vijf jaar na de demonetisering steeg het aantal online transacties in India met 45%, wat bijdroeg aan de modernisering van het financiële systeem van het land.

Waarom de situatie in Pakistan anders is

Hoewel de intenties van de SBP mogelijk overeenkomen met die van de Indiaanse demonetisering, staat Pakistan voor unieke uitdagingen die de effectiviteit van een dergelijke stap kunnen compliceren.

In tegenstelling tot India mist Pakistan de infrastructuur om een snelle verschuiving naar digitale betalingen te ondersteunen. In het fiscale jaar 2023 verwerkte Pakistan slechts $ 0,51 miljard aan digitale transacties, tegenover $ 2 biljoen voor India in hetzelfde jaar.

Deze enorme kloof onderstreept de beperkingen waarmee Pakistan te maken krijgt als het in de voetsporen van India wil treden.

Bovendien zou demonetisering in Pakistan zonder een robuuste financiële infrastructuur meer kwaad dan goed kunnen doen.

Het land heeft meer nodig dan alleen nieuwe bankbiljetten om zijn economische problemen aan te pakken. Echte hervormingen zouden uitgebreide maatregelen vereisen om zijn financiële systemen te moderniseren, digitale transacties te stimuleren en vertrouwen in de economie op te bouwen.

Hoewel het idee van demonetisering in Pakistan misschien niet politiek gemotiveerd is, blijft het potentiële succes ervan onzeker.

Het simpelweg vervangen van oude bankbiljetten door nieuwe zal de diepere structurele problemen waarmee de economie van het land kampt, waarschijnlijk niet oplossen.

Voor echte verandering moet Pakistan gedurfde, concrete stappen zetten om zijn financiële infrastructuur te hervormen en de basis te leggen voor een veerkrachtigere en modernere economie.

Uiteindelijk zal de effectiviteit van een mogelijke demonetisering in Pakistan afhangen van de vraag of het land erin slaagt om bredere financiële hervormingen door te voeren, in plaats van te vertrouwen op één dramatisch gebaar.