Trumps economische strategie voor 2024 vervaagt - dit is wat kiezers zien

Nu de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024 naderen, staat de economie centraal in politieke debatten, zoals altijd tijdens verkiezingscycli. Historisch gezien associëren kiezers economische groei en welvaart met Republikeinse kandidaten, met name voormalig president Donald Trump.

Jarenlang had Trump een grote voorsprong in het vertrouwen van de kiezers als het ging om de aanpak van de economie.

Recente peilingen suggereren echter dat zijn voorsprong drastisch is afgenomen en dat vicepresident Kamala Harris in sommige gevallen de kloof zelfs helemaal aan het dichten is.

De Amerikaanse economie presteert beter dan verwacht en dit economische optimisme lijkt het sentiment van de kiezers op een manier te beïnvloeden die noch Trump, noch veel Republikeinen hadden verwacht.

Hoe staat de Amerikaanse economie er in 2024 werkelijk voor?

Om de verschuiving in het sentiment onder kiezers te begrijpen, moeten we eerst kijken naar de huidige staat van de Amerikaanse economie.

Volgens veel maatstaven presteert de economie uitzonderlijk goed, ondanks aanhoudende uitdagingen. Inflatie, een belangrijke zorg voor kiezers in 2022 en 2023, is aanzienlijk afgekoeld.

De agressieve renteverhogingen van de Federal Reserve, waarvan men ooit vreesde dat ze een recessie zouden veroorzaken, hebben geresulteerd in wat deskundigen een ‘zachte landing’ noemen.

Sterker nog, de inflatie ligt nu bijna op het doel van 2% van de Fed, waardoor de Fed de rente kan verlagen. Dat is een welkome opluchting voor kredietnemers in het hele land.

De arbeidsmarkt is veerkrachtig gebleven. Het laatste banenrapport laat een sterke toename van 254.000 banen in september zien.

Nog veelbelovender is dat de loongroei voor Amerikaanse werknemers al meer dan een jaar hoger ligt dan de inflatie, waardoor de koopkracht van veel huishoudens is toegenomen.

Deze verbeteringen helpen de ‘sticker shock’ te verminderen die kiezers voelden tijdens de vorige periode van inflatie.

Hoewel inflatie nog steeds een heet hangijzer is in het publieke debat, neemt de daadwerkelijke impact op het dagelijks leven af.

Deze verschuiving zorgt ervoor dat kiezers een positievere houding aannemen, vooral onder hen die voorheen het gevoel hadden dat ze gebukt gingen onder de stijgende kosten.

Wat zijn Trumps economische voorstellen voor 2024?

Trumps economische agenda voor 2024 omvat een mix van bekende beleidsmaatregelen en nieuwe, radicalere ideeën.

Centraal in zijn programma staan ingrijpende belastingverlagingen, die niet alleen gericht zijn op bedrijven en mensen met een hoog inkomen, maar ook op inkomsten uit overuren, fooien en pensioenen.

Trump stelt ook voor om de limiet op staats- en lokale belastingaftrek (SALT) af te schaffen. Rijkere huiseigenaren in voorsteden zijn hier voorstander van.

Maar een van de meest controversiële aspecten van zijn platform is de invoering van hoge tarieven op geïmporteerde goederen.

Trump opperde ideeën voor een importheffing van 20% op alle importen en een enorm importheffing van 60% specifiek op goederen uit China.

Hij beweert dat deze tarieven de Amerikaanse banen in de maakindustrie zouden beschermen en inkomsten zouden genereren waarmee de belastingverlagingen gefinancierd zouden kunnen worden.

Economen zijn het er echter over eens dat deze tarieven de prijzen voor Amerikaanse consumenten zullen verhogen, omdat bedrijven de hogere kosten van geïmporteerde goederen zullen doorberekenen.

In feite zou dit hetzelfde effect hebben als een nationale omzetbelasting, die vooral huishoudens met een laag en gemiddeld inkomen treft.

Uit een rapport van het Peterson Institute for International Economics blijkt dat deze tarieven het gemiddelde Amerikaanse huishouden jaarlijks $ 2.600 extra kunnen kosten.

Waarom verliest Trump terrein op economisch gebied?

Gezien Trumps jarenlange reputatie als zakenman die weet hoe je de economie kunt laten groeien, waarom neemt zijn voorsprong op dit gebied dan af?

De eerste reden is dat Trumps economische voorstellen, met name zijn tariefbeleid, door veel kiezers steeds meer als economisch riskant worden gezien.

Hoewel zijn achterban nog steeds protectionistische maatregelen steunt, bestaat er een groeiende bezorgdheid dat dergelijk beleid opnieuw de inflatie kan aanwakkeren, wat de economische vooruitgang van de afgelopen jaren zou kunnen ondermijnen.

Uit onafhankelijke analyses blijkt dat Trumps plannen de consumentenprijzen kunnen verhogen en mogelijk de economische groei kunnen schaden. Dit argument begint weerklank te vinden bij kiezers die zich de impact van eerdere handelsoorlogen nog kunnen herinneren.

De bezorgdheid wordt nog groter door de mogelijke impact van Trumps plannen op de staatsschuld.

Volgens het Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB) zal Trumps economische agenda de federale schuld met 7,5 biljoen dollar laten stijgen tot 2035. Dat is ongeveer het dubbele van de 3,5 biljoen dollar die Kamala Harris volgens zijn verkiezingscampagne verwachtte.

De CRFB waarschuwt dat Trumps voorgestelde belastingverlagingen, tarieven en immigratiebeleid de Amerikaanse financiën aanzienlijk onder druk kunnen zetten, waardoor de staatsschuld kan oplopen tot 142% van het BBP.

Deze toename van de leningen kan leiden tot een financiële crisis, een trage economische groei en een verzwakking van de nationale veiligheid.

Dergelijke zorgen over de financiële verantwoordelijkheid op de lange termijn zorgen ervoor dat sommige kiezers de haalbaarheid van zijn economische aanpak heroverwegen.

Een andere reden is dat zijn standpunt over immigratie en de betrekkingen tussen de VS en China economische zorgen aanwakkert.

Er wordt verwacht dat Trumps voorgestelde massadeportaties het Amerikaanse BBP tegen 2028 met meer dan 3% zouden kunnen verlagen. Dit zou staten als Californië, Texas en Florida, die sterk afhankelijk zijn van migrantenarbeiders, onevenredig hard treffen.

Ondertussen dreigt zijn plan om tot 60% invoerrechten op Chinese importen op te leggen de handel tussen de VS en China ernstig te verstoren, wat mogelijk het einde betekent van de economische relatie tussen de twee landen.

Dit beleid versterkt het idee dat zijn economische aanpak te onvoorspelbaar is om een stabiele groei te bewerkstelligen.

Ten slotte is Trumps boodschap inconsistent. In plaats van zich te richten op concreet economisch beleid tijdens campagne-evenementen, is hij vaak afgedwaald naar ongerelateerde onderwerpen, zoals zijn beruchte toespraak in Michigan waarin hij beweerde een fictieve prijs voor de “Michigan man of the year” te hebben gewonnen.

Zulke afleidingen stellen kiezers die zich zorgen maken over de toekomst van de economie, niet gerust.

Velen zijn daarentegen van mening dat Kamala Harris erin is geslaagd een duidelijkere en begrijpelijkere economische boodschap over te brengen.

Hoewel haar beleidsplatform aansluit bij veel initiatieven van president Joe Biden, zoals hogere belastingen voor de rijken, subsidies voor de productie en een uitgebreide kinderbelastingaftrek, heeft ze de focus verlegd naar kwesties rond de kosten van levensonderhoud. Deze zijn toekomstgerichter en vallen beter in de smaak bij kiezers uit de middenklasse.

Haar nadruk op het verlagen van dagelijkse kosten, zoals gezondheidszorg, huisvesting en kinderopvang, raakt een gevoelige snaar bij veel mensen die de pijn van de stijgende kosten voor levensonderhoud voelen.

Zijn kiezers gewoon positiever over de economie?

Naast het beleid en de boodschap van de kandidaten, is de eenvoudigste verklaring voor Trumps afnemende voorsprong op economisch gebied wellicht dat de Amerikaanse economie goed genoeg presteert om de zorgen van kiezers weg te nemen.

Nu de inflatie stabiliseert en de lonen stijgen, beginnen kiezers de voordelen van een herstellende economie te voelen.

Volgens een consumentenonderzoek van de Universiteit van Michigan is het consumentenvertrouwen met 40% gestegen ten opzichte van het dieptepunt in juni 2022.

Dit nieuwe optimisme ondermijnt mogelijk Trumps standpunt dat de regering-Biden-Harris de economie slecht heeft beheerd.

Kiezers zijn mogelijk ook moe van Trumps dreigende waarschuwingen over de economische ondergang, terwijl ze zelf verbeteringen in hun financiële situatie ervaren.

De kloof tussen de perceptie van de economie onder kiezers en objectieve economische gegevens wordt kleiner, en die verschuiving is gunstig voor Harris.

Wat is de toekomst voor Trump en Harris?

Met nog vijf weken te gaan tot de verkiezingen, hebben zowel Trump als Harris nog veel werk te doen.

Voor Trump is de uitdaging om zijn campagne te richten op economisch beleid dat aantrekkelijk is voor kiezers uit de middenklasse, zonder hen te vervreemden met protectionistische maatregelen die de kosten alleen maar zouden kunnen verhogen.

Hij zal ook duidelijker en consistenter moeten communiceren over hoe hij de problemen van Amerikaanse werknemers wil aanpakken.

Harris moet daarentegen blijven profiteren van het economische momentum.

Als de positieve economische trends aanhouden en ze een consistent verhaal kan blijven vertellen over het verlagen van de kosten van levensonderhoud, is de kans groot dat ze de kloof nog verder kan dichten.

Haar uitdaging zal zijn om de kiezers ervan te overtuigen dat de tot nu toe geboekte vooruitgang onder haar leiderschap kan worden voortgezet en uitgebreid.

Over het algemeen heeft de Amerikaanse economie altijd een doorslaggevende rol gespeeld bij presidentsverkiezingen, en 2024 vormt daarop geen uitzondering.

Hoewel Trumps economische voorstellen ooit aansloegen bij kiezers, wordt zijn boodschap door de sterke prestaties van de huidige economie ondermijnd.

Kiezers beginnen de complexiteit van tarieven en protectionisme te doorzien en richten zich in plaats daarvan op directe zorgen, zoals de kosten van levensonderhoud en de zekerheid van banen.

Nu Amerikaanse burgers nog steeds de voordelen van een herstellende economie voelen, kan het zijn dat Trump tot de conclusie komt dat zijn ooit zo dominante positie op economisch gebied niet langer voldoende is om de overwinning te garanderen.