Wie zijn de winnaars en verliezers van Trumps tarieven?

De terugkeer van Donald Trump naar het Witte Huis belooft een gedurfde heropleving van tarieven, een beleid dat hij nu als zijn belangrijkste zet beschouwt.

Zijn voorgestelde maatregelen omvatten een importheffing van 25% op goederen uit Mexico en Canada en een extra heffing van 10% op Chinese importen.

Hoewel Trump beweert dat deze maatregelen Amerikaanse banen zullen beschermen en handelstekorten zullen verminderen, zijn de effecten hiervan nu al merkbaar in de economieën.

Van de strategische tegenmaatregelen van China tot de angst van Mexico voor een economische vertraging: landen bereiden zich voor op zowel de directe als indirecte gevolgen van Trumps handelsoorlog.

China heeft een doelwit op zijn rug

China is Trumps primaire doelwit. Met tarieven op Chinese importen die mogelijk oplopen tot 35-60%, krijgt Beijing te maken met een directe klap voor zijn exportgedreven economie.
Analisten schatten dat deze maatregelen de groei van het Chinese BBP met 1% kunnen verlagen. Deze groei is in 2024 al vertraagd tot 4,8%, wat lager is dan de doelstelling van 5% van Peking.

China is echter niet onvoorbereid. De afgelopen vijf jaar heeft Beijing wat experts een “supply chain warfare”-strategie noemen, ontwikkeld.

Er zijn exportbeperkingen ingevoerd voor kritieke materialen zoals zeldzame aardmetalen en lithium, die essentieel zijn voor de wereldwijde technologie- en auto-industrie.

Het land gaf ook aan bereid te zijn om zijn munteenheid als wapen in te zetten.

Door de yuan strategisch te verzwakken, zouden de gevolgen van de tarieven gecompenseerd kunnen worden en zou de concurrentiekracht van de export behouden kunnen blijven.

Daarnaast maakt Peking gebruik van diplomatieke en handelsbetrekkingen met andere regio's, zoals Zuidoost-Azië en het Zuiden, om zijn markten te diversifiëren en de afhankelijkheid van de VS te verminderen.

Bovendien hebben sancties tegen Amerikaanse bedrijven die in China actief zijn, de Amerikaanse toeleveringsketens verstoord.

Tot slot heeft Peking ook 2,03 biljoen dollar aan binnenlandse stimuleringsmaatregelen doorgevoerd om de economie te ondersteunen. Critici beweren echter dat deze maatregelen niet voldoende zijn om structurele zwakheden zoals deflatie en zwakke consumentenvraag aan te pakken.

Of dit beleid de impact van Trumps tarieven kan verzachten, blijft de vraag.

Mexico blijft kwetsbaar

Mexico is de grootste handelspartner van de Verenigde Staten. Het land wordt nu geconfronteerd met een existentiële bedreiging door Trumps voorgestelde tarief van 25%.

Aangezien 80% van de export naar het noorden gaat, is de potentiële schade enorm: bijna 11% van het BBP van Mexico loopt gevaar, aldus Bloomberg Economics.
Belangrijke sectoren, met name de landbouw en de automobielindustrie, bereiden zich voor op het ergste.

Avocadokwekers vrezen bijvoorbeeld dat hogere prijzen ertoe kunnen leiden dat Amerikaanse consumenten de vrucht helemaal laten staan.

Op dezelfde manier zou de vraag naar in Mexico geproduceerde auto-onderdelen, die van cruciaal belang zijn voor de Noord-Amerikaanse toeleveringsketens, kunnen afnemen, omdat de tarieven ze duurder maken voor Amerikaanse fabrikanten.

Desondanks blijft president Claudia Sheinbaum publiekelijk optimistisch en benadrukt ze de inspanningen van Mexico om de migratie- en drugsstromen in te dammen.

Met haar woorden rechtvaardigt ze Trumps tarieven.

Achter de schermen is haar regering echter bezig met het opstellen van vergeldingsheffingen die gericht zijn op politiek gevoelige Amerikaanse industrieën.

Mexico heeft zich in het verleden bij handelsgeschillen vooral gericht op producten als whisky en zuivelproducten. Het is waarschijnlijk dat dit beleid in de toekomst zal worden herzien.

Hoeveel invloed heeft Canada?

Canada's economische integratie met de VS maakt het land zeer vatbaar voor Trumps beleid.

Meer dan 75% van de Canadese export is bestemd voor de VS, waaronder belangrijke sectoren als energie, hout en autoproductie.

Analisten voorspellen dat een tarief van 25% de inflatie in Canada tegen medio 2025 boven de 7% zou kunnen brengen, terwijl de werkloosheid zou kunnen oplopen tot 8%.

Premier Justin Trudeau heeft een diplomatieke houding aangenomen en legt de nadruk op dialoog boven vergelding.

Canada bereidt echter ook een lijst met tegenmaatregelen voor als de onderhandelingen mislukken.

Het geschil over de tarieven op staal en aluminium uit 2018 dient als voorbeeld, waarbij Canada tarieven oplegde op Amerikaanse goederen zoals whisky en yoghurt om druk uit te oefenen op politiek belangrijke regio's.

De effecten van de tarieven zouden ook in de VS merkbaar kunnen zijn.

Volgens analisten is Canadese olie goed voor 20% van de Amerikaanse energievoorziening. Hogere tarieven zouden de Amerikaanse benzineprijzen met maximaal 70 cent per gallon kunnen doen stijgen.

Japan zou in een kruisvuur terecht kunnen komen

Japan, de op twee na grootste economie ter wereld, is niet direct het doelwit van Trumps tarieven, maar blijft kwetsbaar voor de indirecte effecten ervan.

Tarieven op Chinese en Mexicaanse goederen kunnen de Japanse toeleveringsketens verstoren, vooral voor bedrijven met productiefaciliteiten in die landen.

Japanse functionarissen maken zich zorgen over mogelijke controles op valutamanipulatie en handelsonevenwichtigheden. Deze gebieden staan al onder Amerikaans toezicht.

Het handelsoverschot van Japan met de VS is nog steeds aanzienlijk en de zwakkere yen zou nog meer kritiek van de regering-Trump kunnen opleveren.

Ondanks deze uitdagingen heeft Japan een aantal buffers. Met zijn cumulatieve buitenlandse directe investeringen van $ 783 miljard in de VS is het de grootste buitenlandse werkgever in de Amerikaanse maakindustrie, een positie die enige invloed kan bieden in onderhandelingen.

Tokio sluit zich ook aan bij de Amerikaanse inspanningen om de veerkracht van de toeleveringsketen te versterken en de export van kritieke technologie naar China te beperken.

Als Japan het goed aanpakt, zou het weleens de onverwachte winnaar kunnen worden van Trumps potentiële handelsoorlog.

Een vermomde kans voor India

India onderscheidt zich van andere landen omdat het de tarieven van Trump als een kans ziet, en niet als een bedreiging.

Terwijl Trump kritiek heeft geuit op India vanwege de hoge tarieven, staat New Delhi open voor onderhandelingen over betere handelsvoorwaarden voor Amerikaanse bedrijven in ruil voor een betere toegang voor Indiase export.

India's gediversifieerde handelsrelaties en relatief geringe afhankelijkheid van de Amerikaanse markt zorgen ervoor dat het land minder kwetsbaar is voor directe gevolgen.

In 2023 bedroeg de totale export van India naar de VS 120 miljard dollar, waarmee Amerika de grootste handelspartner van India is.

Ambtenaren zijn optimistisch over het nieuw leven inblazen van de vastgelopen handelsonderhandelingen uit Trumps eerste termijn, wat mogelijk de weg vrijmaakt voor een beperkte handelsdeal of zelfs een vrijhandelsovereenkomst.

Wat staat er op het spel?

Trumps tarieven zijn niet alleen economisch van aard; ze zijn een politiek instrument.

Door tarieven te koppelen aan kwesties als immigratie en drugshandel, verbreedt Trump hun reikwijdte voorbij handel. De economische gevolgen van dergelijk beleid kunnen echter ingrijpend zijn.

Voor Amerikaanse consumenten betekenen invoerrechten hogere prijzen voor dagelijkse goederen.

Voor handelspartners als China, Mexico en Canada vormen invoerrechten een bedreiging voor de economieën die sterk afhankelijk zijn van de handel met de VS.

De wereldwijde gevolgen zijn eveneens aanzienlijk.

Tarieven kunnen multilaterale instellingen zoals de Wereldhandelsorganisatie ondermijnen en landen aanzetten tot een protectionistischer beleid.

Deze fragmentatie dreigt decennialange vooruitgang op het gebied van wereldwijde economische samenwerking te ondermijnen.

Voor landen als Japan en India ligt de nadruk op het vinden van een evenwicht tussen samenwerking met de VS en het beschermen van hun eigen belangen.

Het is waarschijnlijk dat landen een combinatie van vergeldingsmaatregelen, strategische concessies en verschuivingen in investeringen op de lange termijn zullen doorvoeren om de impact van Trumps handelsbeleid te verzachten.

Trumps tarieven zijn een tweesnijdend zwaard. Hoewel ze kunnen dienen als onderhandelingsinstrument, kunnen hun economische gevolgen zich door de wereldeconomie verspreiden en consumenten, fabrikanten en beleidsmakers treffen. Of dit beleid de beoogde doelen bereikt, valt nog te bezien.