Geen goed nieuws over de Amerikaanse inflatie: zal Trump dezelfde fouten maken als Biden?

De inflatie in de VS blijft aanhouden. De cijfers van januari toonden aan dat zowel de consumentenprijzen als de groothandelsprijzen meer stegen dan verwacht, waardoor duidelijk werd dat de prijsdruk nog steeds een probleem is.

Tegelijkertijd verhogen de door de Trump-regering opgelegde tarieven de kosten, waardoor het voor de Federal Reserve moeilijker wordt om renteverlagingen te rechtvaardigen.

De economie, die na de door Bidens stimuleringsmaatregelen veroorzaakte inflatiepiek tekenen van stabilisatie vertoonde, is nog steeds wankel en wordt geconfronteerd met nieuwe bedreigingen.

Als de afgelopen twee jaar ons iets hebben geleerd, dan is het wel dat het negeren van economische afwegingen tot onbedoelde gevolgen leidt.

Waarom is de inflatie in de VS nog steeds hoog?

Na maanden van verbetering stijgt de Amerikaanse inflatie weer.

De consumentenprijsindex (CPI) steeg in januari met 3,0%, tegenover 2,9% in december en 2,7% in november.

De kerninflatie, exclusief voedsel en energie, steeg ook licht naar 3,3%.

De producentenprijsindex (PPI), die de groothandelsprijzen volgt, steeg in januari met 0,4%, na een stijging van 0,5% in december.

Stijgende huisvestingskosten waren een belangrijke factor, goed voor 30% van de stijging van de consumentenprijsindex (CPI). Ook de voedselprijzen stegen, waarbij huishoudens met een lager inkomen het hardst werden getroffen.

Sommige economen suggereren dat de prijsstijging in januari deels te wijten kan zijn aan het feit dat bedrijven aan het begin van het jaar routinematig de prijzen verhogen.

Zelfs na correctie voor seizoensinvloeden blijven de prijsdrukken echter sterk.

De markten reageerden negatief, omdat beleggers beseften dat de Federal Reserve de rente mogelijk niet zo snel zou verlagen als verwacht.

Sommige economen voorspellen nu helemaal geen renteverlagingen in 2025, terwijl anderen waarschuwen dat de Fed mogelijk zelfs gedwongen zal worden de rente opnieuw te verhogen als de inflatie blijft stijgen.

Verergeren Trumps tarieven de inflatie?

Trumps besluit om agressieve tarieven opnieuw in te voeren heeft de debatten over het handelsbeleid weer aangewakkerd.

Het idee is dat tarieven Amerikaanse industrieën beschermen tegen buitenlandse concurrentie, maar ze verhogen ook de kosten.

Bedrijven die te maken krijgen met hogere importprijzen, rekenen die kosten vaak door aan de consument, wat de inflatie aanwakkert.

De regering kondigde bijvoorbeeld onlangs tarieven aan op Canadese en Mexicaanse import, om ze enkele dagen later weer uit te stellen.

Deze heen-en-weergaande beslissingen creëren onzekerheid voor bedrijven, wat de planning bemoeilijkt en de kosten verder verhoogt.

Onzekerheid is ook iets waar de markten niet van houden, waardoor de risicobereidheid van beleggers afneemt.

Economen waarschuwen dat tarieven werken als een indirecte belasting voor consumenten.

Toen Trump tijdens zijn eerste termijn tarieven oplegde, bleek uit onderzoek van het National Bureau of Economic Research dat bijna alle kosten werden doorberekend aan de consumenten.

Als de geschiedenis zich herhaalt, zouden tarieven het slechtste nieuws ooit kunnen zijn voor de toekomstige inflatie in de VS.

Sommige prognoses suggereren dat tarieven de inflatie de komende zes maanden op een hoog niveau van 3,0% tot 3,8% zouden kunnen houden.

Er zijn ook zorgen over een tekort aan arbeidskrachten. Trumps plannen voor strengere immigratiebeleid, waaronder de deportatie van illegale werknemers, zouden de prijzen in de landbouw en de voedselverwerking, waar immigranten een groot deel van de beroepsbevolking uitmaken, verder kunnen verhogen.

Wat is de volgende stap van de Federal Reserve?

De Federal Reserve heeft de afgelopen twee jaar geprobeerd de inflatie onder controle te krijgen.

Tussen 2022 en 2023 verhoogde het de rente agressief, waardoor de inflatie daalde van een piek van 9% medio 2022 tot ongeveer 3% eind 2024.

Vorig jaar verlaagde de Fed de rente met 100 basispunten, in de verwachting dat de inflatie verder zou afkoelen.

Maar door de aanhoudende prijsdruk heeft de centrale bank haar plannen teruggeschroefd.

In december voorspelde men vier renteverlagingen voor 2025. Dat aantal is nu teruggebracht tot slechts twee, en zelfs die zijn onzeker.

Sommige economen vinden dat de Fed nu moet ingrijpen door de rente licht te verlagen om het economische momentum te ondersteunen.

Het argument is dat als de inflatie weer stijgt, de rente later altijd nog verhoogd kan worden.

Maar het risico is dat preventieve bezuinigingen de inflatie nog erger kunnen maken, waardoor de Fed later tot een agressievere reactie gedwongen wordt.

Herhaalt Trump de fouten van Biden?

Een van de grootste kritiekpunten op Bidens economische beleid was dat het geen rekening hield met afwegingen.

Zijn regering gaf biljoenen uit aan stimuleringsmaatregelen en projecten voor groene energie, in de veronderstelling dat dit geen inflatie zou veroorzaken.

In plaats daarvan oververhitte het de economie, waardoor de prijzen stegen en de Fed gedwongen werd de rente te verhogen.

Trump lijkt nu een vergelijkbare fout te maken.

Zijn regering betoogt dat belastingverlagingen en deregulering voldoende economische groei zullen genereren om zichzelf te financieren.

Maar de geschiedenis wijst anders uit.

De belastingverlagingen onder Reagan en Bush leidden beide tot oplopende tekorten, en het Congressional Budget Office waarschuwt dat de Amerikaanse schuld-bbp-ratio op een onhoudbaar pad is.

Trumps afhankelijkheid van tarieven weerspiegelt ook Bidens aanpak van subsidies, aangezien beide beleidsmaatregelen op manieren in de markten ingrijpen die vaak averechts werken.

Net zoals Bidens subsidies voor groene energie gepaard gingen met strenge regelgeving die investeringen vertraagde, kunnen Trumps tarieven leiden tot hogere kosten die de groei remmen.

Wat betekent dit voor de economie?

De geschiedenis leert dat beleid dat "iets voor niets" belooft zelden werkt. De overtuiging dat economische groei alleen al belastingverlagingen of tarieven kan compenseren, negeert de realiteit van afwegingen.

Stijgende schulden, hogere prijzen en economische onzekerheid zijn de waarschijnlijke gevolgen als beleidsmakers deze koers blijven volgen.

Voorlopig blijft de Amerikaanse economie stabiel, maar de risico's nemen toe.

De combinatie van aanhoudende inflatie, onvoorspelbaar handelsbeleid en een terughoudende Federal Reserve kan leiden tot een tragere groei of zelfs stagflatie, waarbij de inflatie hoog blijft terwijl de economie verzwakt.

Als de inflatie rond de 3% blijft hangen, staat de Fed voor een moeilijke keuze: de rente verhogen en een vertraging riskeren, of een hogere inflatie langer accepteren.

Ondertussen zullen bedrijven en consumenten zich moeten aanpassen aan stijgende kosten en onzekerheid.

De bredere les is duidelijk: het negeren van afwegingen leidt tot onbedoelde gevolgen.

Of het nu gaat om ongecontroleerde stimuleringsmaatregelen, agressieve tarieven of wishful thinking over belastingverlagingen, economisch beleid brengt altijd kosten met zich mee.

De uitdaging voor de komende jaren zal zijn om te bepalen welke de moeite waard zijn om voor te betalen.