China streeft naar sterkere ASEAN-banden op de top in Maleisië te midden van Amerikaanse tariefspanningen

China intensiveerde zijn streven naar regionale handelssamenwerking op een top in Maleisië die werd overschaduwd door hoge Amerikaanse tarieven, in een poging zichzelf te positioneren als de stabiliserende kracht voor Aziatische economieën die te maken hebben met protectionistische tegenwind.

Terwijl Washington zijn tariefstandpunt opnieuw bevestigde tijdens de vijfdaagse Azië-tournee van president Donald Trump, werkte Peking aan het uitbreiden van zijn invloed door middel van multilaterale diplomatie en strategische handelspartnerschappen.

De bijeenkomsten markeerden een cruciaal moment in de inspanningen van China om de banden met de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (ASEAN) en aanverwante economieën te versterken, en onderstreepten zijn ambitie om een meer geïntegreerde en minder van de VS afhankelijke regionale handelsorde vorm te geven.

De regionale strategie van China komt in een stroomversnelling

Op de top in Maleisië, die werd bijgewoond door leiders van ASEAN, Brazilië, Canada, Japan en de Europese Raad, meldt Reuters dat China de lidstaten opriep om de vrijhandel te handhaven en protectionisme af te wijzen.

Premier Li Qiang drong er bij landen op aan de stabiliteit in Oost-Azië te waarborgen door middel van multilaterale betrokkenheid en naleving van de beginselen van de Wereldhandelsorganisatie, in overeenstemming met de langetermijndoelstelling van China om de veerkracht van de toeleveringsketen in de hele regio te leiden.

Ondertussen hield president Trump tijdens zijn bezoek toezicht op vier regionale handelskaderovereenkomsten en een uitgebreid staakt-het-vuren-pact tussen Cambodja en Thailand.

Geen van deze deals versoepelde echter de tarieven op goederen uit Cambodja, Maleisië, Thailand of Vietnam. Reuters stelt dat het Witte Huis heeft bevestigd dat de tarieven van kracht zouden blijven ondanks hernieuwde samenwerkingsinspanningen.

Peking profiteerde van het gat dat het protectionistische beleid van Washington achterliet en bevorderde de discussies over tariefvrije handelscorridors en regionale productieverbindingen.

Toen Amerikaanse onderhandelaars vroeg naar Japan vertrokken, maakten Chinese functionarissen van de gelegenheid gebruik om diplomatiek terrein te consolideren en hun economische invloed binnen ASEAN te versterken.

RCEP stimuleert de invloed van China in Azië

Het Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) - een door China gesteund handelspact bestaande uit 10 ASEAN-landen samen met Australië, Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea - kwam naar voren als een centraal punt van de top.

RCEP vertegenwoordigt ongeveer 30% van het wereldwijde bbp en blijft 's werelds grootste handelsblok en een centrale pijler van de regionale strategie van China.

Deelnemers benadrukten plannen om de opname van nieuwe leden te versnellen en de samenwerking in toeleveringsketens, digitale handel en logistiek te verbeteren.

Deskundigen merkten op dat RCEP zou kunnen dienen als tegenwicht voor de tariefgedreven handelsagenda van Washington en de economieën van Azië en de Stille Oceaan een platform zou kunnen bieden voor marktintegratie en collectieve onderhandelingen.

Volgens het Reuters-rapport voerde de Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva ook handelsbesprekingen met Trump, en onthulde later dat de besprekingen de deur hadden geopend naar een gunstigere overeenkomst voor de Braziliaanse export die momenteel wordt geconfronteerd met tarieven tot 50%.

Zijn opmerkingen onderstreepten de bredere context van de top: opkomende economieën die op zoek zijn naar flexibiliteit van beide grootmachten te midden van intensivering van handelsherschikkingen.

Westerse partners uiten hun bezorgdheid over exportcontrole

De top bracht ook de groeiende spanningen tussen China en westerse bondgenoten over kritieke toeleveringsketens van mineralen aan het licht.

De voorzitter van de Europese Raad, Antonio Costa, had een ontmoeting met premier Li Qiang om zijn bezorgdheid te uiten over de uitbreiding van de exportcontroles van Peking op belangrijke grondstoffen die worden gebruikt in elektrische voertuigen en hernieuwbare technologieën.

Costa drong aan op het herstel van voorspelbare handelsstromen om de industriële stabiliteit en energietransitie van Europa te waarborgen.

Japan herhaalde deze zorgen en wees op de controle van China over 90% van de wereldwijde productie van zeldzame aardmetalen . Tokio bekritiseerde de exportbeperkingen van Peking en waarschuwde dat dergelijke maatregelen de wereldwijde toeleveringsketens bedreigen en in tegenspraak zijn met de oproepen van China tot open handel.

Deze discussies weerspiegelden een groeiende kloof tussen China's vrijhandelsretoriek en het strategische beheer van essentiële hulpbronnen.

Spanningen in de Zuid-Chinese Zee overschaduwen handelsinspanningen

Ondanks de vooruitgang op het gebied van handelsdiplomatie bleven de territoriale spanningen bestaan. De Filippijnse president Ferdinand Marcos Jr veroordeelde de activiteiten van China in de Zuid-Chinese Zee, daarbij verwijzend naar herhaalde incidenten die Filippijnse schepen en personeel in gevaar brachten.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Peking reageerde dat de Filippijnen de maritieme rechten hadden geschonden en een confrontatie hadden uitgelokt.

Het geschil benadrukte het delicate evenwicht waarmee Peking wordt geconfronteerd tussen het projecteren van economisch leiderschap en het aanpakken van regionale veiligheidsproblemen.

Hoewel initiatieven zoals RCEP samenwerking bevorderen, blijven aanhoudende maritieme geschillen het vertrouwen ondermijnen en China's streven naar onbetwiste regionale invloed bemoeilijken.

Aan het einde van de top werd het contrast tussen de collaboratieve toon van China en zijn assertieve regionale houding duidelijk.

Nu de Amerikaanse tarieven de Aziatische exporteurs nog steeds onder druk zetten en westerse bondgenoten op hun hoede zijn voor het hulpbronnenbeleid van Peking, hangt de aanpak van China nu af van het behoud van de geloofwaardigheid van de handel en het navigeren door diep geopolitiek wantrouwen.