De uitverkoop op de Britse obligatiemarkt verdiept zich na de ommezwaai van Reeves in de inkomstenbelasting

De Britse giltmarkt kreeg vrijdag een scherpe schok te verduren nadat kanselier Rachel Reeves afzag van plannen om de inkomstenbelasting in de komende begroting van 26 november te verhogen.

De dramatische ommezwaai leidde tot een nederlaag op de obligatiemarkt, waarbij de rente op 10-jaars staatsobligaties met 14 basispunten steeg en de 30-jaarsrente in de vroege handel met maar liefst 14 basispunten.

Door de verhuizing moet Reeves in plaats daarvan een geschat begrotingsgat van £ 30-35 miljard dichten met alternatieve belastingmaatregelen.

Beleggers maken zich nu zorgen over niet-gefinancierde uitgaventoezeggingen en bredere economische implicaties, wat wijst op grote onzekerheid over de fiscale routekaart van de regering, slechts twee weken voor de kritieke aankondiging van de begroting.

De opstand op de obligatiemarkt: fiscale geloofwaardigheid onder vuur

De reactie van de giltmarkt was onmiskenbaar: beleggers straften Reeves af omdat hij zich terugtrok van de meest eenvoudige belastinghefboom die beschikbaar was.

Begin vrijdag bedroeg de rente op 10-jaars staatsobligaties na de eerste piek rond de 4,5%, terwijl de 30-jaarsrente hoog bleef op 5,3%, een stijging van zeven basispunten op de dag.

Het probleem is duidelijk: de obligatiemarkt verafschuwt onzekerheid, vooral als het gaat om niet-gedekte uitgaven. Reeves had eerder gezinspeeld op een brede verhoging van de inkomstenbelasting als de schoonste manier om de inkomsten te verhogen.

Door het te schrappen, wordt ze gedwongen om na te streven wat economen 'dood door duizend bezuinigingen' noemen, een rommelige lappendeken van kleinere, economische schadeveroorzakende belastingverhogingen verspreid over hulpprogramma's, heffingen en bedrijfsbelastingen.

De timing kon niet slechter zijn. Nu de Britse economie al traag is, bedroeg de bbp-groei in het derde kwartaal slechts 0,1%, en de obligatiemarkt geeft aan dat eventuele belastingmaatregelen tegen de groei de vooruitzichten alleen maar zullen verslechteren.

Thomas Pugh, hoofdeconoom bij RSM, merkte op dat het ontwijken van verhogingen van de inkomstenbelasting "de kans vergroot dat de kanselier zijn toevlucht moet nemen tot belastingwijzigingen die ofwel inflatoir zijn, ernstige verstorende effecten hebben, of erger nog, beide".

Voeg daar de stijgende rente op staatsobligaties aan toe, en de kosten van overheidsleningen stijgen precies op het moment dat de schatkist schulden moet herfinancieren.

De spiraal is reëel: hogere rendementen betekenen hogere rentebetalingen, wat betekent dat er minder fiscale manoeuvreerruimte is.

Het dilemma van de kanselier is meedogenloos. Politieke druk dwong haar weg van de verhoging van de inkomstenbelasting, maar de obligatiemarkt eist nu dat ze uitlegt hoe ze het zwarte gat zal dichten zonder de groei te laten ontsporen.

Of ze verbreedt de belastinggrondslag met maatregelen die middeninkomens of kleinere bedrijven treffen, of ze verlaagt de uitgaven; Geen van beide opties is politiek aanvaardbaar.

Het pond beukt: valutazwakte signaleert alarm

Het Britse pond werd vrijdag de slechtst presterende G-10-valuta, zakte naar nieuwe dieptepunten in twee jaar ten opzichte van de euro en daalde ongeveer 0,5% ten opzichte van de dollar.

GBP/USD daalde tot ongeveer 1.3100, niet alleen als gevolg van de fiscale puinhoop, maar ook van verschuivende verwachtingen voor renteverlagingen van de Bank of England.

Toen de rente op staatsobligaties steeg, verminderden handelaren hun weddenschappen op een renteverlaging door de BoE in december, waarbij de waarschijnlijkheid daalde van bijna zekerheid enkele weken geleden tot ongeveer 75%.

De zwakte van het pond onderstreept een diepere zorg: beleggers verliezen het vertrouwen in het vermogen van de overheid om de fiscale uitdaging aan te gaan.

Politieke onrust rond premier Keir Starmer eerder deze week hielp niet; Het signaleerde chaos in de wandelgangen van de macht precies op het moment dat rust en duidelijkheid nodig waren.

Voor het Britse pond bleek de combinatie van fiscale onzekerheid en gematigde BoE-verwachtingen een een-tweetje dat het schot in de roos was.

Hogere rendementen in het VK ondersteunen het pond doorgaans door buitenlands kapitaal aan te trekken, maar wanneer die rendementen worden gedreven door fiscale zorgen in plaats van groei, vluchten beleggers in plaats daarvan.

Analisten vragen zich nu af of Reeves de omkering zal terugdraaien. In het verleden heeft ze het roer omgegooid op basis van de druk van de obligatiemarkt.

Als de volatiliteit van staatsobligaties tot 26 november blijft stijgen, verwacht dan een nieuwe dramatische beleidswijziging.

Het alternatief: vasthouden aan de ommezwaai in de inkomstenbelasting en tientallen kleinere belastingmaatregelen uitrollen, riskeert een "bloedbad" voor gilts en een verdere zwakte van het Britse pond.

Voor de Bank of England en Britse kredietnemers kunnen hogere rendementen leiden tot vertraagde renteverlagingen en strengere financiële voorwaarden, net op het moment dat de economie stimuleringsmaatregelen nodig heeft.

De kanselier heeft slechts twee weken om het vertrouwen van de markt terug te winnen, en de tijd dringt.