Google heeft in Duitsland een boete van meer dan een half miljard euro opgelegd voor misbruik van shopping-search

Google is door een Duitse rechtbank veroordeeld tot het betalen van 573 miljoen euro in een grote handhaving van de Europese antitrustwetgeving.

De beslissing vloeit voort uit de eerdere bevinding van de Europese Commissie dat het bedrijf zijn eigen winkelvergelijkingsdienst oneerlijk bevoordeelde in de zoekresultaten.

Met deze uitspraak is Duitsland het eerste land geworden dat een schadevergoeding toekent op basis van die EU-zaak, wat een verschuiving aangeeft in de manier waarop de lidstaten supranationale antitrustbesluiten op nationaal niveau toepassen.

Twee Duitse bedrijven winnen claims in verband met EU-uitspraak uit 2017

De regionale rechtbank van Berlijn kondigde eind donderdag twee afzonderlijke uitspraken tegen Google aan en publiceerde ze later op vrijdagochtend. Idealo, een prijsvergelijkingsbedrijf dat eigendom is van Axel Springer SE, had een schadevergoeding van 3,3 miljard euro geëist.

De rechtbank kende € 374 miljoen aan schadevergoeding toe, met nog eens € 91 miljoen aan rente. In een parallelle zaak had Producto GmbH 290 miljoen euro geclaimd. Het kreeg € 89.7 miljoen plus € 17.7 miljoen aan rente.

Deze civiele procedures volgen rechtstreeks op een besluit van de Europese Commissie uit 2017. Op dat moment legde de EU-regelgever Google een boete van € 2.4 miljard op voor het overtreden van de mededingingswetten.

Het stelde vast dat het bedrijf in zijn zoekmachine systematisch de voorkeur gaf aan zijn eigen winkeldienst, ten nadele van concurrerende prijsvergelijkingsinstrumenten.

Rechtszaak hervat na mislukt EU-beroep van Google

De reactie van Google op de uitspraak van de Commissie uit 2017 omvatte een lange beroepsprocedure. Als gevolg hiervan liepen veel particuliere rechtszaken in heel Europa vertraging op terwijl eisers wachtten op een definitieve juridische uitkomst.

Dat kwam in 2021, toen het Gerecht van de Europese Unie de boete handhaafde en bevestigde dat Google het mededingingsrecht had overtreden.

Met die bevestiging hoefden eisers de oorspronkelijke schending niet langer voor de nationale rechter te bewijzen.

De Duitse rechtbank baseerde zijn vonnissen op deze bevestigde schending en concentreerde zich in plaats daarvan op het meten van de door de eisers geleden schade.

Dit juridische mechanisme, vaak een vervolgclaim genoemd, heeft nu geleid tot een van de grootste antitrustgerelateerde schadevergoedingen in de recente geschiedenis van het land.

Google wordt geconfronteerd met bredere juridische gevolgen op de Europese markten

De implicaties van het Duitse vonnis zijn niet beperkt tot Berlijn. De zaak laat zien hoe regelgevingsbesluiten op EU-niveau de basis kunnen vormen voor financiële vorderingen bij nationale rechtbanken.

Juridische analisten verwachten dat soortgelijke acties zullen optreden in andere rechtsgebieden, waaronder Frankrijk en Nederland. In deze gevallen is geen nieuw onderzoek meer nodig naar het gedrag van Google, maar alleen beoordelingen van financiële schade.

In heel Europa wordt Google geconfronteerd met naar schatting € 12 miljard aan civiele claims die verband houden met deze ene antitrustkwestie. De omvang van dit cijfer benadrukt de potentiële blootstelling waarmee technologiebedrijven worden geconfronteerd zodra een EU-besluit is afgerond.

De handhaving van Duitsland kan nu fungeren als een routekaart voor andere lidstaten die soortgelijke maatregelen overwegen in het kader van de EU-antitrustkaders.

Het bedrijf heeft eerder betoogd dat zijn winkelservice consumenten ten goede komt door hen te helpen snel en efficiënt producten te vinden.

Rechtbanken in de hele EU hebben echter vastgesteld dat dit ten koste ging van concurrerende vergelijkingsplatforms, die werden gedegradeerd in zichtbaarheid in zoekresultaten, ondanks het aanbieden van vergelijkbare of lagere prijzen.

Juridisch precedent zorgt voor nieuwe druk voor Big Tech

Het Duitse vonnis van 573 miljoen euro dient als een kritische herinnering aan de tastbare gevolgen van de regulering van de digitale markt.

De mededingingsautoriteit van de EU heeft de basis gelegd, maar het is nu aan de nationale rechtbanken om die bevindingen om te zetten in financiële verantwoording.

Het besluit van Berlijn markeert een belangrijke stap in dat proces en kan van invloed zijn op de manier waarop toekomstige claims tegen Big Tech in het hele blok worden benaderd.

Voor Google sluit de uitspraak het ene hoofdstuk af, maar opent het een ander. Nu claims in meerdere landen nog steeds in behandeling zijn en het toezicht zich uitbreidt in het kader van de Digital Markets Act van de EU, blijft de regeldruk op dominante platforms toenemen.