Europebulletin: Britse aandelen dalen, Duitsland ziet kapitaalvlucht, Frankrijk begrotingscrisis

De Europese markten begonnen de week op de achtervoet nadat Donald Trump de trans-Atlantische spanningen opnieuw aanwakkerde met nieuwe tariefdreigingen die gekoppeld waren aan een hernieuwde poging tot "controle" over Groenland.

De schokkende actie schokte Londen en grote continentale indexen, terwijl EU-hoofdsteden zich haastten met het opstellen van vergeldingsplannen.

Naast de directe volatiliteit versterkt de episode de langetermijneconomische spanning, voedt het Duitse kapitaalvlucht, herstructureert het momentum van de defensiesector en vergroot de politieke kwetsbaarheid in Frankrijk, nu de regering-Macron op constitutionele kracht leunt om haar begroting voor 2026 door te voeren.

Groenlandse tariefdrama bereikt de Londense markten

Trumps nieuwste machtsspel in Groenland zorgde maandag voor onrust bij Londense investeerders, waarbij zowel de FTSE 100 als de FTSE 250 werden verlaagd nadat hij nieuwe tarieven dreigde op acht Europese bondgenoten, waaronder Groot-Brittannië, tenzij de VS een kans krijgt om Groenland te kopen.

De schokmaatregel, die afgelopen weekend werd aangekondigd, belooft een heffing van 10% vanaf 1 februari, die tegen 1 juni oploopt tot 25%, op goederen uit het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Nederland, Zweden, Noorwegen en Finland.

De Europese markten namen de onzekerheid snel in de prijzen, waarbij de CAC 40 1,4% daalde en de DAX met 1,2% daalde.

De blue chips van Londen bleken relatief veerkrachtig en daalden slechts 0,6%, geholpen door defensieve sectoren en edelmetaalmijnbouwers die de recordhoogtes van goud berijden.

Ondertussen haastten EU-kapitaalen zich om vergeldingstarieven ter waarde van ongeveer €93 miljard op Amerikaanse goederen te organiseren.

Defensieaandelen stegen sterk door verhoogde geopolitieke spanningen, terwijl handelaren zich voorbereidden op verdere volatiliteit voorafgaand aan Trumps geplande optreden in Davos deze week.

Trumps Nobel-wrokwedstrijd

Trumps persoonlijke conflict met het Nobelprijscomité voor de Vrede is net geopolitiek geworden.

In een brief aan de Noorse premier Jonas Gahr Støre, die maandag door PBS werd onthuld, beweerde Trump dat hij zich niet langer verplicht voelt "puur aan vrede te denken" omdat het Noorse Nobelcomité hem heeft genegeerd, ondanks dat hij naar verluidt "acht oorlogen meer" heeft stopgezet.

De timing is woedend: Støre en de Finse president Alexander Stubb hadden zojuist een oproep gedaan tot de-escalatie en een telefoontje om de dreigingen met Groenlandse tarieven te bespreken.

Trumps reactie gebruikte zijn Nobelprijs-frustratie als wapen, waarbij hij direct overging naar het herbevestigen van zijn eisen voor "volledige en totale controle over Groenland," met het argument dat Denemarken het niet kan verdedigen tegen Rusland of China.

Støre herinnerde Trump (opnieuw) kalm eraan dat het Nobelcomité onafhankelijk opereert van zijn regering.

De boodschap leest minder als diplomatie en meer als een gekwetst ego dat wordt losgelaten op NAVO-bondgenoten, waarbij persoonlijke grieven worden vermengd met territoriale ambities op een manier die de trans-Atlantische spanningen verdiept.

Duitse kapitaalvlucht: Een daling van 45% in Amerikaanse investeringen

De Duitse investeringsuittocht uit de VS heeft net een nieuw dieptepunt bereikt.

Tussen februari en november 2025 zakten Duitse bedrijven slechts €10,2 miljard ($11,1 miljard) in de VS, een verbluffende instorting van 45% ten opzichte van bijna €19 miljard het jaar ervoor, volgens gegevens van het Duitse Economische Instituut.

Zelfs tegen het decenniumgemiddelde van €13,4 miljard zijn de huidige stromen met 24% gedaald, merkte onderzoeker Samina Sultan op.

De schade strekt zich uit tot nieuwe projecten: de Duitse export naar Amerika daalde met 8,6% op jaarbasis (februari–oktober 2025), wat de scherpste daling sinds 2010 buiten de pandemie markeert.

Tariefdreigingen en onvoorspelbaar handelsbeleid zijn de boosdoeners, waardoor Duitse multinationals, van auto's tot machines, in een houdingstoestand terechtkomen.

In Davos beschreven Duitse zakenkamers openlijk Trumps tariefregime als een van hun "grootste lasten."

Duitsland staat wereldwijd derde op het gebied van buitenlandse directe investeringen in de VS en biedt werk aan bijna 1 miljoen Amerikanen.

Toch dwingen Trumps grillige onderhandelingsmethoden en toenemende dreigementen tot herverdeling van kapitaal richting Europa en Azië.

Frankrijk steekt socialisten om een ineenstorting van de regering te voorkomen

De begrotingspatstelling in Frankrijk werd net duidelijker: de regering-Macron zal de begroting van 2026 doorvoeren met artikel 49.3, een constitutionele machtsstrijd die het parlement omzeilt, nadat socialistische steun een motie van wantrouwen minder waarschijnlijk maakte.

Premier Sebastien Lecornu capituleerde vrijdag en kondigde €8 miljard aan vennootschapssurbelastingen aan, een maandelijkse verhoging van 50 euro voor laaginkomenswerknemers, en het afschaffen van pensioenbelastingverlagingen om de afonthouding van links te waarborgen.

De socialisten haalden aanvankelijk hun pond vlees af: €8 miljard aan verlengde vennootschapsbelasting (niet de gehalveerde €4 miljard die hij voorstelde), op volle sterkte behouden in plaats van afgeschaft.

Lecornu liet ook zijn "pro-business" agenda varen en weigerde verlagingen van de productiebelastingen, een hoeksteen van Macrons economische strategie voor zijn tweede termijn.

Boris Vallaud, socialistisch leider, gaf voorzichtige goedkeuring aan en zei: "De aankondigingen van de minister laten ons denken dat we geen wantrouwen hoeven te stemmen."