Oliestorm vergroot Brent‑WTI‑spread en jaagt diesel- en kerosinecracks aan

Wereldwijde oliemarkten werden opgeschud doordat verstoringen van cruciale aanvoerroutes door de Straat van Hormuz leidden tot olieprijzen die dramatisch stegen, waardoor prijsverschillen tussen verschillende ruwe olieklassen, geraffineerde producten en termijncontracten groter werden.

Het prijsverschil tussen Brent en West Texas Intermediate (WTI) ruwe olie is recentelijk toegenomen en bereikte een piek van $9 per barrel.

Dit is een aanzienlijke kloof die sinds de zomer van 2022 niet is overschreden. 

Deze vergelijking sluit specifiek tijdelijke markt "verstoringen" uit die kunnen optreden wanneer grondstoffcontracten worden gerold van de ene naar de volgende vervalmaand. 

Verschuiving in vraag- en aanboddynamiek

De oplopende spread suggereert een divergentie in de vraag-aanboddynamiek of in regionale marktpercepties tussen de twee wereldwijde oliebencijfers, waarbij Brent relatief sterker is en WTI relatief zwakker.

“De reden hiervoor is dat de Brent-olieprijs als internationale benchmark meer wordt beïnvloed door aanvoerverstoringen uit het Midden-Oosten dan de WTI-olieprijs,” zei Carsten Fritsch, grondstoffenanalist bij Commerzbank AG, in een rapport. 

“De laatstgenoemde wordt bovendien teruggehouden door de hoge Amerikaanse olieproductie.”

Crackspreads, de prijsverschillen tussen ruwe olie en de geraffineerde producten, zagen eveneens een scherpe stijging.

Specifiek bereikte de gasoil crackspread in Europa het hoogste niveau sinds augustus 2023, met een piek van meer dan $40 per barrel, volgens gegevens van Commerzbank.

“Dit komt omdat de verminderde beschikbaarheid van ruwe olie al leidt tot beperkingen in de verwerking van ruwe olie in raffinaderijen in Azië, waardoor er minder olieproducten kunnen worden geproduceerd en geëxporteerd,” voegde Fritsch eraan toe. 

Diesel- en kerosinecracks

Leveringen van olieproducten vanuit de Golfregio zijn ook verstoord.

“Europa moet zijn importbehoeften daardoor nog zwaarder dekken vanuit de VS, waar diesel ook aanzienlijk duurder is geworden,” merkte Fritsch op.

De crackspread voor Amerikaanse diesel ten opzichte van WTI is gestegen tot ongeveer $70 per barrel, deels aangedreven door de scherpe stijging van de kerosineprijzen. 

De prijs van kerosine is opvallend hoog en noteert een premie ten opzichte van Brent van bijna $900 per ton, wat neerkomt op ongeveer $100 per barrel.

Zorgen over de regionale toevoer van kerosine hebben geleid tot de meest significante veranderingen in kerosinecracks.

Ongeveer 23% van de wereldwijde zeetransport van kerosine passeert de Straat van Hormuz.

Raffinaderijen in andere regio's zullen ook worden gedwongen om hun doorvoersnelheid te verlagen vanwege verstoringen in hun ruwe-aanvoer.

“Dit zal de markten voor kerosine en bredere geraffineerde producten verder aanspannen,” zeiden analisten van ING Group in een nota. 

“Het is moeilijk voor te stellen dat de recent verhoogde niveaus en de volatiliteit in cracks verdwijnen voordat er tekenen zijn van een dreigende hervatting van de stromen door de Straat van Hormuz.”

Ruwe olie- en gasoilcracks

Bovendien was er deze week een aanzienlijke verbreding van de termijnspreidingen voor zowel ruwe olie als gasoil, wat betekent dat de prijsverschillen over hun respectieve forwardcurves aanzienlijk toenamen.

De spread tussen de eerste twee Brent forwardcontracten staat op $4.5 per barrel.

Bovendien overschrijdt het verschil in prijs tussen het eerstvolgende expirerende contract en het éénjaarstermijncontract $15 per barrel, volgens Commerzbank.

De forwardcurve voor gasoil laat een verschil van $80 per ton zien tussen de eerste twee contracten.

De spread loopt significant op tot ongeveer $400 per ton tussen het eerstvolgende contract en het éénjaarstermijncontract.

De prijsbonussen voor directe leveringen van Brent en gasoil zijn sinds het voorjaar en de zomer van 2022, na het begin van de oorlog in Oekraïne, niet hoger geweest.

“Dit wijst op een krapper wordende bevoorradingssituatie als gevolg van de oorlog in Iran,” voegde Fritsch eraan toe. 

Ondertussen werden de aanhoudende bevoorradingszorgen versterkt door China's richtlijn aan raffinaderijen om de export van diesel en benzine stop te zetten, wat extra steun gaf aan geraffineerde productcracks op donderdag.

In 2025 exporteerde China 8 miljoen ton benzine en 6,7 miljoen ton diesel.

De zorg is dat andere landen soortgelijke maatregelen zouden kunnen nemen.

“Het zou niet onredelijk zijn om te verwachten dat India een vergelijkbare stap zet, gezien zijn staat van dienst in het nemen van protectionistische maatregelen bij bevoorradingszorgen (zij het meer in voedsel- en landbouwmarkten),” zeiden analisten van ING. 

“Dit zou verdere opwaartse druk geven op middle distillates.”