Starmer stapt op; markten letten op Burnhams fiscale plannen en keuze voor kanselier

De Britse premier Keir Starmer zei maandag dat hij zal aftreden als leider van Labour en als premier, waarmee maanden van politieke onrust ten einde komen en een leiderschapsstrijd in gang wordt gezet die naar verwachting steeds meer zal leiden tot Andy Burnham in Downing Street.

De aankondiging komt minder dan twee jaar nadat Starmer Labour naar een van haar grootste parlementaire meerderheden in de verkiezingen van 2024 had geleid.

Zijn regering heeft echter te maken gehad met toenemende onvrede over het begrotingsbeleid, hervormingen in de sociale zekerheid en interne geschillen, waaronder kritiek op de benoeming van Peter Mandelson, een bekende van de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein, als ambassadeur in de VS.

Het publieke sentiment was eveneens steeds negatiever geworden.

Een Ipsos-peiling die vrijdag werd gepubliceerd, toonde aan dat 52% van de Britten vond dat Starmer als premier moest aftreden, vijf procentpunt meer dan in mei, terwijl slechts 35% vond dat hij in functie moest blijven.

Burnham komt naar voren als overduidelijke favoriet

Andy Burnham bevestigde maandag dat hij zich zal kandidaat stellen om Starmer op te volgen en zei dat hij Groot-Brittannië "stabiliteit, ernst en een aanhoudende focus op de kwesties die het meest van belang zijn" zou bieden.

De strijd lijkt steeds eenzijdiger te worden nu de voormalige minister van Volksgezondheid Wes Streeting zich uit de race heeft teruggetrokken.

Geen andere prominente Labour-figuren hebben publiekelijk plannen aangekondigd om zich kandidaat te stellen, waardoor Burnham de grote favoriet is om Starmer op te volgen.

Gebruikers van het online voorspellingsplatform Polymarket geven momenteel een kans van 96% dat Burnham de volgende Britse premier wordt.

Burnham heeft ook gesproken over een "laatste kans om verandering te brengen" in Groot-Brittannië en heeft een bredere visie voor de economie gepresenteerd, waaronder het verlagen van water- en energierekeningen, het verlagen van treintarieven en het bevorderen van de "re-industrialisatie" van Noord-Engeland.

Markten blijven kalm maar vragen blijven

Financiële markten reageerden kalm op de politieke omwenteling.

Het pond zakte iets naar ongeveer $1,32, terwijl de rendementen op benchmark 10‑jarige gilts rond de 4,82% bleven.

De FTSE 100 was aanvankelijk grotendeels vlak en handelde later circa 0,5% hoger.

De op binnenlandse bedrijven gerichte FTSE 250 daalde aanvankelijk 0,6% naar een laagste punt in een week, om vervolgens een deel van de verliezen goed te maken en rond 0,27% lager te handelen.

Beleggers lijken zich te troosten met de verwachting van beleidscontinuïteit, vooral als Burnham vasthoudt aan de bestaande fiscale regels van Labour.

Markten blijven echter ook alert omdat Burnham eerder pleitte voor ruimere bestedingsbeleidslijnen.

In september zei hij dat de regering niet "in hock" bij de obligatiemarkten moest staan, opmerkingen die bij beleggers zorgen opriepen.

Meer recent heeft hij echter een marktvriendelijkere toon aangenomen en een voormalig hoofdeconoom van de Bank of England aangetrokken als adviseur.

Burnham heeft ook beloofd de inkomstenbelasting of de premies voor National Insurance voor werkenden niet te verhogen.

Begrotingsbeleid wordt de belangrijkste focus voor de markten

Analisten zeggen dat de grootste toets voor de financiële markten zal zijn of een regering onder Burnham zich blijft inzetten voor fiscale discipline.

Michael Pfister en Hauke Siemßen, strategen bij Commerzbank, zeiden dat beleggers Burnhams beleidsintenties nauwlettend zullen volgen.

"Wij denken dat de belangrijkste onderwerpen nu zullen zijn of Burnham concurrentie krijgt in zijn leiderschapsuitdaging (hoewel hij waarschijnlijk de favoriet is) en, als hij wordt gekozen, of hij zich zal houden aan de fiscale regels (zoals hij de afgelopen weken heeft gesuggereerd) of meer open zal staan voor hogere uitgaven (in lijn met zijn eerdere opvattingen)."

De strategen voegden toe: "Wij geloven dat de markt het vooruitzicht van een nog lossere begrotingspolitiek niet volledig heeft ingeprijsd; de recente bewegingen in gilts zijn beter te verklaren door mondiale factoren. Daarom zien wij nog steeds ruimte voor een steilere rentecurve en een zwakker pond in de komende weken."

Keuze van kanselier belangrijkste kortetermijnbeslissing voor markten

Analisten zijn het erover eens dat de belangrijkste kortetermijnbeslissing de keuze van de kanselier zal zijn.

"Zittend kanselier Rachel Reeves heeft marktangst succesvol weten te temperen door een sterke toewijding aan de fiscale regel — markten zullen vergelijkbare geruststellingen zoeken bij haar opvolger," schreef ING-analist Francesco Pesole.

Dan Coatsworth, hoofd markten bij AJ Bell, zei: "Burnhams keuze voor kanselier, als hij premier wordt, kan een grote impact hebben op de obligatiemarkten."

"Obligatiebeleggers houden van saai en degelijk — ze willen iemand met een plan waarbij de cijfers kloppen en die zich eraan houdt."

Russ Mould, investment director bij AJ Bell, bevestigde die zorgen.

"De obligatiemarkten beoordelen het VK al als een hoger risico, zoals blijkt uit de stijging van de gilt-rendementen dit jaar. Er is potentieel voor verdere stijging van gilt-rendementen als markten zich zorgen maken over wie de volgende kanselier wordt en of er radicaal andere beleidsmaatregelen zullen komen onder een nieuwe premier."

Beleggers behoedzaam ten aanzien van bestedingsambities

De herinnering aan het mini-budget van voormalig Conservatieve premier Liz Truss in september 2022 blijft de marktbeoordeling beïnvloeden.

Dat begrotingspakket veroorzaakte een scherpe uitverkoop in gilts en een instorting van het pond, en maakte beleggers extra gevoelig voor niet-gefinancierde bestedingsplannen.

Analisten bij JPMorgan, onder leiding van Andrew Tyler, zeiden dat er "zeker ruimte is voor een uitbreiding van de fiscale risicopremie, maar het is waarschijnlijker dat die richting het einde van de zomer komt."

De bank verwacht dat de financieringskosten uiteindelijk zullen stijgen naarmate beleggers de mogelijkheid beoordelen dat Burnham beleid zou nastreven met meer staatsbetrokkenheid en een terugdraaiing van sommige privatiseringsmaatregelen.

Economisten bij Pantheon Macroeconomics zien het risico ook richting hogere uitgaven kantelen.

Rob Wood en Elliott Jordan-Doak zeiden dat Burnham zou kunnen "inspelen op de linksere neigingen van Labour-parlementariërs voor meer uitgaven, gefinancierd door hogere belastingen en matig lossere fiscale regels, evenals extra regulering".

Ze voegden er echter aan toe dat hij waarschijnlijk dramatische fiscale verschuivingen zal vermijden omdat hij een herhaling van de gilt-marktturbulentie wil voorkomen die de reputatie van de Conservatieven op het gebied van economische sturing schudde.

Kathleen Brooks, research director bij XTB, zei dat Burnhams ambities voor uitgaven en nationalisatie "het risico kunnen vergroten op een nieuwe golf van inflatie in de Britse economie".

Ze voegde toe dat Burnham "moet werken om de financiële markten te overtuigen dat hij de juiste man is om de Britse economie te laten groeien en de schulden weer onder controle te krijgen".

Strategen bij Citigroup zien ook de mogelijkheid van hogere financieringskosten, zelfs als de fiscale regels intact blijven, en betogen dat politieke onzekerheid en zorgen over hogere staatsleningen de 10‑jarige gilt-rendementen richting een bereik van 5% tot 5,25% kunnen duwen.

Voorlopig lijken beleggers echter tevreden te wachten op meer duidelijkheid.

Maar nu een nieuwe premier waarschijnlijk binnen enkele weken aantreedt, richten de financiële markten zich steeds meer op één vraag: kan de volgende Britse regering groeidoelstellingen combineren met fiscale geloofwaardigheid?