Trumps $5,000 dividendplan wekt zorgen over schuld, inflatie en financiering

President Donald Trump heeft een $5,000 “Trump-dividend” betaling voorgesteld voor elke volwassen Amerikaanse burger als de Republikeinen de controle over het Huis van Afgevaardigden en de Senaat behouden bij de midtermverkiezingen op November 3, waardoor een mogelijk programma van $1.2 trillion centraal komt te staan in het verkiezingsdebat.

Trump zei dat de betalingen naar ongeveer 240 miljoen volwassen Amerikaanse burgers zouden gaan, op basis van cijfers van de US Census.

Het voorstel riep onmiddellijk vragen op over hoe de overheid de betalingen zou financieren, of het Congres ze zou goedkeuren en welk effect zo’n grote contante injectie zou kunnen hebben op inflatie, staatsleningen en de financiële markten.

Trump gaf geen details over hoe het programma gefinancierd zou worden. Vicepresident JD Vance suggereerde dat tariefinkomsten gebruikt zouden kunnen worden, verwijzend naar de extra inkomsten die gegenereerd zijn door Trumps handelsbeleid.

Het Congressional Budget Office schat echter dat de overheid tot nu toe $167 billion aan tariefinkomsten heeft geïnd in het fiscale jaar dat op September 30 eindigt.

Dat ligt aanzienlijk onder het ongeveer $1.2 trillion dat nodig zou zijn om $5,000 aan alle in aanmerking komende volwassenen te verstrekken.

Trump zei ook dat de betalingen bedoeld zouden zijn om binnenlandse bestedingen te ondersteunen.

“We don’t want you going to Canada to spend the money, we don’t want you going to China, to Germany. You gotta spend the money in the United States of America.”

Trump-dividend zou goedkeuring door Congres vereisen

De president heeft niet de bevoegdheid om het betalingsprogramma eenzijdig in te voeren.

Het Congres heeft volgens de grondwet de autoriteit over federale uitgaven, wat betekent dat wetgeving vereist zou zijn voordat de betalingen kunnen worden uitgekeerd.

De Republikeinen hebben momenteel beide kamers van het Congres met kleine meerderheden in handen. Verwacht wordt dat de Democraten het voorstel zullen tegenwerken, terwijl de meeste wetgeving 60 stemmen vereist om in de Senaat te worden voortgezet.

De Republikeinen zouden mogelijk het budgetreconciliatieproces kunnen gebruiken om de 60-stemmendrempel in de Senaat te omzeilen, zoals ze voor andere wetgeving hebben gedaan sinds Trump in januari 2025 terugkeerde in het ambt. De partij heeft het echter ook moeilijk gehad om een derde dergelijk pakket vooruit te helpen.

Tijd kan een ander obstakel vormen.

Het Huis staat gepland om slechts één week zitting te hebben vóór de verkiezing op November 3, hoewel het Congres het voorstel mogelijk tijdens een lame-duck zitting na de stemming kan behandelen.

Trump heeft eerder soortgelijke voorstellen gedaan. In November 2025 opperde hij een $2,000 dividend voor laag- en middeninkomens Amerikanen gefinancierd door tariefinkomsten, maar dat voorstel kwam niet van de grond.

De Amerikaanse overheid heeft eerder directe betalingen aan burgers gedaan.

Het Congres keurde drie rondes van COVID-19-stimuleringsbetalingen goed in March 2020, December 2020 en March 2021, ter waarde van maximaal $1,200, $600 en $1,400 per volwassene, respectievelijk. De betalingen werden uitgefaseerd voor Amerikanen met hogere inkomens.

Die programma’s resulteerden volgens een congresoversightcommissie in 476 miljoen betalingen ter waarde van $814 billion.

Onderzoekers identificeerden later logistieke problemen, waaronder fraude en $1.4 billion aan betalingen die naar overleden personen waren gestuurd.

Juridische vragen en politieke achtergrond

De rechtsgeldigheid van het beloven van financiële voordelen tijdens een verkiezingscampagne is ook onder de loep genomen.

Amerikaanse rechtbanken hebben eerder vergelijkbare zaken behandeld waarin kandidaten kiezers financiële voordelen beloofden. In een unanieme uitspraak van het Hooggerechtshof uit 1982 liet het hof een uitspraak vernietigen die de verkiezing ongeldig had verklaard van een Kentucky-ambtenaar die had beloofd de salarissen van county-commissarissen te verlagen.

Het Trump-dividend kan ook praktische moeilijkheden ondervinden omdat een juridische uitdaging zou moeten aantonen dat kiezers direct schade hebben geleden.

Het voorstel komt terwijl Trump politieke druk ervaart in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen.

Peilingen tonen ontevredenheid over zijn aanpak van de economie en de oorlog in Iran, terwijl betaalbaarheid een belangrijk onderwerp is geworden voor kiezers.

$1.2 trillion kosten roepen zorgen over schuld op

De grootste financiële vraag rond het voorstel is hoe de overheid de kosten zou dekken.

Het CBO schat dat de federale overheid dit boekjaar $2.1 trillion meer zal uitgeven dan zij aan inkomsten binnenkrijgt.

Dat begrotingstekort wordt al verwacht de komende jaren te groeien naarmate de bevolking vergrijst.

Als tariefinkomsten onvoldoende blijken en de overheid de belastingen niet verhoogt of ergens anders de uitgaven niet verlaagt, kan aanvullende lening nodig zijn om het dividend te financieren.

Dat zou extra druk op de Amerikaanse staatsobligatiemarkt kunnen zetten. Een grote toename van de uitgifte van Treasuries zou de obligatiekoersen kunnen drukken en de rendementen kunnen opdrijven, vooral als beleggers ook verwachten dat de betalingen de inflatie zullen aanjagen.

De kwestie speelt zich af tegen de achtergrond van een Amerikaanse staatsschuld die boven $40 trillion is uitgekomen. Rente-uitgaven op die schuld zijn ook een aanzienlijke fiscale last geworden.

Het benchmarkrendement op de 10-jarige Amerikaanse staatsobligatie steeg donderdag naar 4.91% toen beleggers Trumps voorstel beoordeelden.

De Treasury-markten waren verder relatief rustig, wat suggereert dat beleggers de belofte nog niet als een onmiddellijk fiscaal programma behandelen.

Inflatie kan een bijkomend punt van zorg zijn

Een betaling van $5,000 aan ongeveer 240 miljoen volwassenen zou, indien uitgevoerd, een substantiële impuls aan de consumentenvraag kunnen geven.

De ervaring met de COVID-19-stimuleringsprogramma’s biedt een precedent.

Economische studies hebben de betalingen uit de pandemieperiode in verband gebracht met sterkere consumentenvraag en daaropvolgende inflatie. De stimuleringsbetalingen gingen ook gepaard met een meetbare toename van de detailhandelsactiviteiten op de aandelenmarkt.

Jared Mondschein, directeur onderzoek bij het United States Studies Centre van de University of Sydney, zei in een Bloomberg-rapport dat het economische klimaat achter het voorgestelde dividend verschilt van de omstandigheden die de betalingen in de COVID-periode ondersteunden.

Hij betwijfelde ook of het voorstel voldoende politieke steun kon verwerven gezien de bestaande staatsschuld en concurrerende uitgavenprioriteiten van de overheid.

“I can’t see this having much of a viable political future going forward,” zei Mondschein.

Over inflatie zei Mondschein dat het effect van het geven van $5,000 aan iedere volwassene “tamelijk significant” zou zijn.

“There are many who would say that the stimulus checks in 2020 and 2021 during the Trump and Biden administrations actually increased inflation, which we are still feeling the effect of now more than half a decade later — that’s the most visible impact,” zei Mondschein.

Voor de financiële markten brengt het voorstel dus verschillende potentiële risico’s met zich mee als het verder gaat dan een campagneloze.

Aanvullende leningen zouden druk kunnen zetten op Treasuries en de financieringskosten van de overheid, terwijl een opleving van de consumentenbestedingen de inflatiedruk zou kunnen opvoeren.

Voorlopig blijft het Trump-dividend echter een voorstel dat goedkeuring van het Congres zou vereisen, waarbij de financiering, economische impact en politieke levensvatbaarheid nog onzeker zijn.