Niestabilność polityczna i spadający kurs wona: co czeka gospodarkę Korei Południowej?

Gospodarka Korei Południowej pogarsza się, uciskana przez niestabilność polityczną i osłabienie waluty.

W 2024 roku wartość wona spadła o ponad 12% w stosunku do dolara, co czyni go najsłabszą walutą w Azji.

Tak gwałtowny spadek spowodował wzrost kosztów importu, podsycił inflację i zmusił decydentów do pogodzenia potrzeby stymulacji gospodarczej z obawami o stabilność finansową.

Kryzys polityczny w Korei Południowej: co się stało?

W grudniu 2024 r. prezydent Yoon Suk-yeol próbował wprowadzić stan wojenny, co szybko się nie powiodło.

Kontrowersyjne działania prezydenta doprowadziły do jego impeachmentu i późniejszego aresztowania. Był to drugi impeachment prezydenta w Korei Południowej od 2016 roku i pierwsze aresztowanie urzędującego prezydenta.

Skutki tego wydarzenia wywołały największy kryzys polityczny w kraju od dziesięcioleci, zakłócając funkcjonowanie rządu i opóźniając podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych.

Kryzys pozostawił Koreę Południową bez wyraźnego przywództwa w momencie, gdy światowa gospodarka jest pełna niepewności.

Pełniący obowiązki prezydenta Choi Sang-mok, który jest również ministrem finansów, próbuje ustabilizować sytuację, ale zmniejszona zdolność rządu do wdrażania polityki stała się poważnym zmartwieniem.

Co się dzieje z południowokoreańskim wonem?

W grudniu 2024 roku południowokoreański won osiągnął najniższy poziom od 15 lat, tracąc na wartości do 1487 wonów za dolara amerykańskiego.

Oznacza to drastyczny spadek o 5,3% tylko w grudniu, drugi największy miesięczny spadek w historii, zaraz po spadku rubla rosyjskiego w lutym 2022 r.

Według Banku Korei (BOK) niestabilność polityczna osłabiła walutę o około 30 wonów w stosunku do dolara.

Aresztowanie Yoon tymczasowo ustabilizowało kurs wymiany, ale trwałe ożywienie będzie zależeć od tego, jak szybko zostanie przywrócona stabilność polityczna.

Słaby kurs wona ma poważne konsekwencje dla gospodarki Korei Południowej, która w dużej mierze opiera się na handlu.

Ceny importu podstawowych produktów, takich jak benzyna i cukier, wzrosły nawet o 97%, co zwiększyło presję inflacyjną.

Indeks cen konsumpcyjnych w grudniu wzrósł o 1,9% w porównaniu z rokiem poprzednim, w porównaniu z 1,5% w listopadzie.

Według szacunków BOK sama deprecjacja waluty przyczyniła się do wzrostu o 0,05–0,1 punktu procentowego.

Ryzyko „stagflacji”?

Ostatnia stagnacja wzrostu gospodarczego i wzrost inflacji w Korei Południowej zaczęły budzić pytania, czy gospodarka tego kraju może stanąć w obliczu rzadkiego scenariusza „stagflacji”.

Rząd niedawno obniżył prognozę wzrostu PKB na 2025 r. z 2,2% do 1,8%, co odzwierciedla pogarszające się perspektywy.

Spadek popytu krajowego i spowolnienie wzrostu eksportu wskazują na przejście do długotrwałej trajektorii niskiego wzrostu.

Analitycy ostrzegają, że przedłużająca się niestabilność polityczna może dodatkowo osłabić wzrost, a inflacyjne naciski wynikające ze słabości wona zwiększą napięcie.

Ryzyko wzrasta z powodu czynników zewnętrznych.

Powrót Donalda Trumpa na stanowisko prezydenta USA budzi obawy dotyczące potencjalnych protekcjonistycznych polityk handlowych, w tym ceł na eksport z głównych gospodarek, takich jak Korea Południowa.

Takie środki mogłyby zakłócić globalne łańcuchy dostaw i dodatkowo ograniczyć popyt na eksport, pogłębiając stagnację gospodarczą Korei Południowej.

Stopy procentowe: obniżyć czy nie obniżyć?

Bank Korei waha się obniżyć swoją główną stopę procentową, utrzymując ją na poziomie 3% podczas ostatniego posiedzenia w styczniu 2025 r.

Był to zaskakujący ruch po dwóch kolejnych obniżkach w październiku i listopadzie.

Gubernator Rhee Chang-yong wyjaśnił, że decyzja ta została podjęta w związku z koniecznością ustabilizowania kursu wona, który nadal jest pod silną presją.

Dalsze obniżki stóp procentowych mogą jeszcze bardziej osłabić walutę, pogłębiając inflację i niestabilność finansową.

Jednakże Bank Korei wyraził otwartość na dalsze obniżki stóp procentowych w najbliższej przyszłości, a ekonomiści przewidują, że stopa referencyjna może spaść do 2,25% do końca 2025 r.

Rhee podkreślił, że rozwiązaniem bardziej pilnym niż natychmiastowe złagodzenie polityki pieniężnej jest ustabilizowanie sytuacji politycznej.

„Normalizacja procesu politycznego jest o wiele ważniejsza niż obniżenie stóp procentowych o miesiąc wcześniej lub później” – powiedział.

Niektórzy ekonomiści obawiali się, że utrzymywanie zbyt wysokich stóp procentowych może w dłuższej perspektywie hamować ożywienie gospodarcze.

Presja ze strony zewnętrznych podmiotów i przyszłe ryzyka dla gospodarki Korei Południowej

Wyzwania gospodarcze Korei Południowej nie ograniczają się do problemów wewnętrznych.

Musi również stawić czoła zagrożeniom ze strony innych krajów, a potencjalne polityki handlowe USA za prezydentury Donalda Trumpa mogą stanowić dla niej przeszkodę.

Cła na towary chińskie mogą zakłócić łańcuchy dostaw i osłabić popyt na eksport z Korei Południowej.

Z drugiej strony, takie polityki mogłyby dać szansę, jeśli poprawią konkurencyjność południowokoreańskich towarów na rynku amerykańskim.

Bank Korei i ekonomiści wskazują również na ryzyko wzrostu strukturalnego. Oczekuje się, że potencjalny wzrost PKB Korei Południowej wyniesie średnio 2% w latach 2023–2026, a do 2030 r. spadnie do 1,9%.

Sygnalizuje to zmianę kierunku rozwoju na ścieżkę niskiego wzrostu, chyba że zostaną wprowadzone znaczące reformy.

Pełniący obowiązki prezydenta Choi ogłosił kilka inicjatyw mających na celu wsparcie gospodarki, w tym przyspieszenie wydatków budżetowych i rozszerzenie programów pomocy dla małych przedsiębiorstw.

Bank Koreański zwiększył wsparcie dla mniejszych przedsiębiorstw, podnosząc budżet tych programów z 9 do 14 bilionów wonów.

Co czeka Koreę Południową?

Ożywienie gospodarcze Korei Południowej zależy od stabilności politycznej.

Bez tego zaufanie inwestorów pozostanie niestabilne, a waluta może ulec dalszej deprecjacji.

Im dłużej potrwa kryzys, tym większe ryzyko długoterminowych szkód dla fundamentów gospodarki kraju.

Chociaż rząd i bank centralny podejmują działania mające na celu złagodzenie natychmiastowych zagrożeń, to konieczne są szersze reformy strukturalne, aby zająć się podstawowymi słabościami.

Należą do nich zmniejszenie zależności od eksportu, dywersyfikacja gospodarki i wzmocnienie systemów zabezpieczeń społecznych, aby zapewnić odporność na przyszłe kryzysy.

Droga do powrotu do normalności nie będzie łatwa, ale rozwiązanie problemów politycznych to pierwszy krok w kierunku przywrócenia zaufania i odbudowania dynamiki czwartej co do wielkości gospodarki w Azji.