Zweden loopt voorop in Europa als het gaat om het terugdringen van emissies en het stimuleren van de economische output: hier is hoe

Zweden is een uitstekend voorbeeld in Europa en bewijst dat substantiële economische groei en een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen hand in hand kunnen gaan.

Sinds 1990 heeft het Scandinavische land een indrukwekkende vermindering van 80% in netto broeikasgasemissies bereikt en tegelijkertijd de omvang van de economie verdubbeld.

Deze prestatie is vooral opmerkelijk gezien de industriële basis van Zweden, waartoe ook sectoren met een hoge uitstoot behoren, zoals staal, cement en autoproductie.

70% van de elektriciteit in Zweden is afkomstig uit hernieuwbare bronnen

Het succes van Zweden kan grotendeels worden toegeschreven aan de vroege en aanhoudende investeringen in hernieuwbare energie.

Door optimaal gebruik te maken van de overvloedige natuurlijke hulpbronnen (bossen, wind en waterwegen) is Zweden overgestapt op een schoon energiemodel dat zowel efficiënt als duurzaam is.

Tegenwoordig wordt ongeveer 70% van de Zweedse elektriciteit verkregen uit hernieuwbare bronnen zoals waterkracht en wind, terwijl de rest wordt geleverd door kernenergie. Deze verschuiving heeft de uitstoot van broeikasgassen door elektriciteitsproductie vrijwel geëlimineerd.

Zweden begon zich serieus in te zetten voor hernieuwbare energie tijdens de oliecrisis in de jaren zeventig. In die periode gingen veel landen op zoek naar alternatieve energiebronnen.

Zweden heeft proactieve maatregelen genomen door de waterkrachtcapaciteit uit te breiden en te investeren in kernenergie. Daarmee is de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderd en is een precedent geschapen voor andere landen.

Stadsverwarmingssysteem

Een ander cruciaal onderdeel van de Zweedse strategie voor emissiereductie is de aanpak van warmteproductie.

Het land investeerde al vroeg in stadsverwarmingssystemen, die veel efficiënter zijn dan individuele verwarmingstoestellen.

Bij stadsverwarming wordt de warmte centraal opgewekt en via een netwerk van geïsoleerde leidingen naar woningen en industriegebieden gedistribueerd.

Zweden was van oudsher afhankelijk van fossiele brandstoffen zoals olie en steenkool voor verwarming.

Sinds de jaren negentig is het land echter overgestapt op biobrandstoffen en afvalverbranding.

Tegenwoordig wordt 97% van de warmte in Zweden opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Dit heeft ertoe bijgedragen dat de uitstoot van elektriciteit en verwarming de afgelopen dertig jaar met 70% is verminderd.

's Werelds eerste koolstofbelastingen

De milieuprestaties van Zweden worden ondersteund door een krachtig klimaatbeleid.

In de jaren negentig voerde het land een van de eerste CO2-belastingen ter wereld in, waarbij zowel particulieren als bedrijven belasting betaalden over de CO2-uitstoot.

Dankzij dit beleid is de jaarlijkse uitstoot van transport met 6% afgenomen en is de acceptatie van hernieuwbare energie in diverse sectoren versneld.

De CO2-belasting kan rekenen op brede politieke steun: in 2017 waren zeven van de acht grote politieke partijen het eens over de doelstelling om in 2045 netto nul emissies te bereiken.

Deze consensus heeft bedrijven en burgers het vertrouwen gegeven om te investeren in groene technologieën.

Ondanks de successen kent Zweden ook uitdagingen, vooral in de transportsector.

De energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne was voor de Zweedse overheid aanleiding om tijdelijk de accijnzen op benzine en diesel met 25% te verlagen. Dit resulteerde in een toename van 5 miljoen ton aan jaarlijkse CO2-uitstoot door transport.

Deze maatregelen zijn echter bedoeld als tijdelijk effect en Zweden blijft zich inzetten voor zijn klimaatdoelstellingen op de lange termijn, waaronder een vermindering van 70% van de transportuitstoot in 2030.

De Zweedse ervaring biedt waardevolle inzichten

De ervaring van Zweden biedt waardevolle inzichten voor andere landen die streven naar een evenwicht tussen economische groei en ecologische duurzaamheid.

Het succes van het land onderstreept het belang van strategische investeringen in infrastructuur, zoals stadsverwarmingssystemen, en de implementatie van een krachtig klimaatbeleid.

De Zweedse aanpak laat zien dat het mogelijk is om een economie te decarboniseren en tegelijkertijd te blijven groeien, op voorwaarde dat er een duidelijke toewijding is aan duurzame praktijken en gezamenlijke inspanningen van de overheid, de industrie en lokale autoriteiten.

Energie-experts benadrukken dat landen hun unieke sterke punten moeten benutten om een significante impact op de uitstoot te realiseren.

Voor Zweden zijn het benutten van natuurlijke hulpbronnen en het investeren in schone energie en infrastructuur van essentieel belang voor de prestaties op milieu- en economisch gebied.