Is 16 jaar te oud of te jong? Australië's verbod op sociale media leidt tot debat

De Australische overheid heeft een baanbrekende wetgeving aangekondigd die een minimumleeftijd van 16 jaar voor toegang tot sociale media invoert. Daarmee positioneert de overheid zich als wereldleider op het gebied van online veiligheid voor kinderen.

Premier Anthony Albanese verklaarde: "Sociale media brengen onze kinderen schade toe en ik stop ermee", waarmee hij de urgentie van het probleem en de inzet van de overheid om jongeren online te beschermen, benadrukte.

Een jaar van voorbereiding op platforms

De wetgeving, die naar verwachting in november in het parlement wordt ingediend, zou een leeftijdsgrens van 16 jaar opleggen voor socialemediaplatforms zoals X, TikTok, Instagram en Facebook.

Platforms krijgen na de invoering van de wet een respijtperiode van 12 maanden om leeftijdsverificatiemechanismen te implementeren en naleving te garanderen.

Deze voorbereidingstijd is bedoeld om platforms de kans te geven effectieve strategieën te ontwikkelen om minderjarige gebruikers uit te sluiten. Tegelijkertijd krijgen ze begeleiding van de eSafety Commissioner, de online waakhond van Australië.

Minister van Communicatie Michelle Rowland benadrukte de noodzaak van “verhoogde straffen” om ervoor te zorgen dat platforms voldoen aan de Australische wetgeving, ongeacht waar de bedrijven gevestigd zijn.

De oppositiepartij heeft in principe haar steun uitgesproken voor de leeftijdsgrens. Parlementslid Paul Fletcher stelt dat platforms al over de technologie beschikken om een dergelijk verbod af te dwingen.

Het verschuiven van de verantwoordelijkheid

De voorgestelde wetgeving legt de verantwoordelijkheid voor leeftijdscontrole volledig bij sociale-mediaplatforms, en niet bij ouders of kinderen.

Premier Albanese verklaarde dat platforms "redelijke maatregelen" moeten nemen om toegang door minderjarigen te voorkomen. Hierdoor hoeven ouders niet langer toezicht te houden op de onlineactiviteiten van hun kinderen.

De toestemming van de ouders heeft echter geen invloed op de leeftijdsgrens.

De overheid heeft proeven gedaan met technologieën voor leeftijdsbeperking en zal de bevindingen gebruiken om de implementatie van het platform te begeleiden.

Zorgen van de industrie en alternatieve benaderingen

Hoewel de overheid de nadruk legt op de veiligheid van kinderen, heeft het voorstel tot debat en kritiek geleid.

Antigone Davis, hoofd veiligheid bij Meta, respecteerde de intenties van de overheid, maar riep op tot verdere discussie over de implementatie. Hij stelde voor om krachtigere tools voor ouderlijk toezicht in app stores en besturingssystemen te gebruiken als een eenvoudigere en effectievere oplossing.

De Digital Industry Group Inc. (DIGI), een belangenbehartiger in de sector, bekritiseerde de leeftijdsgrens en noemde deze een "20e-eeuws antwoord op de uitdagingen van de 21e eeuw". De groep pleitte voor online ruimtes die passen bij de leeftijd, verbeterde digitale geletterdheid en gerichte bescherming tegen online gevaren in plaats van regelrechte verboden.

Meer dan 140 academici uit verwante vakgebieden verzetten zich in een open brief aan de premier ook tegen de leeftijdsgrens. Zij noemden het een ‘te bot instrument’.

Uitdagingen op het gebied van geestelijke gezondheid en handhaving

Er zijn ook zorgen geuit over de impact op de geestelijke gezondheid van jongeren en de mogelijkheid van omzeiling.

Jackie Hallan, directeur van de jeugd-ggz-dienst ReachOut, vertelde Associated Press dat sociale media voor veel jongeren in Australië een belangrijk toegangspunt zijn voor ondersteuning op het gebied van hun geestelijke gezondheid.

Als deze activiteit ondergronds plaatsvindt, kan dat de toegang tot essentiële diensten belemmeren.

Kinderpsycholoog Philip Tam stelde voor om een lagere leeftijdsgrens (12 of 13 jaar) beter te handhaven. Hij sloot zich daarbij aan bij de zorgen over de praktische uitvoerbaarheid van het verbod.

Faith Gordon, advocaat bij ANU en universitair hoofddocent, uitte ook haar zorgen over de sociale druk die het verbod binnen gezinnen zou kunnen creëren.

De overheid erkent deze complexiteit en heeft plannen opgesteld voor uitsluitingen en vrijstellingen, met name voor educatieve doeleinden.