Van escalatie naar reset? Wat gebeurde er echt tijdens de handelsbesprekingen tussen de VS en China in Genève?

De handelsoorlog tussen de VS en China escaleerde dit jaar snel. En net zo snel keerden beide partijen terug naar de onderhandelingstafel.

Tijdens een weekend in Genève kwamen topfunctionarissen uit Washington en Peking voor het eerst sinds president Trump de tarieven op Chinese goederen verhoogde tot 145% persoonlijk bijeen voor onderhandelingen. China reageerde met een belasting van 125% op Amerikaanse import, waardoor bijna 600 miljard dollar aan handel tot stilstand kwam.

Nu noemen dezelfde functionarissen de gesprekken productief en spreken ze van een ‘totale herstart’. Maar wat is er achter de schermen gebeurd in het weekend en wat staat er te gebeuren?

Waarom zijn de VS en China nu gaan praten?

De gesprekken in Genève waren niet lang van tevoren gepland. Ze vonden eigenlijk alleen plaats omdat beide partijen beseften dat de situatie uit de hand begon te lopen.

Trumps tarieven van "Bevrijdingsdag" in april, die enorme heffingen oplegden aan tientallen handelspartners, waren de meest agressieve verschuiving in het handelsbeleid in decennia.

Hoewel veel landen om vrijstellingen vroegen, nam China wraak.

Het resultaat was een bijna-instorting van de bilaterale handel en een groeiende lijst van gevolgen: vertraagde groei, stijgende prijzen en een reëel risico op verstoring van de toeleveringsketen.

Ook vanuit de VS zelf kwam er druk. Retailmanagers waarschuwden dat aanhoudende tarieven de schappen tegen de zomer leeg zouden laten lopen. Sommigen vergeleken de situatie met de beginperiode van de pandemie.

Nu het Amerikaanse bbp in het eerste kwartaal van 2025 al kromp, nam de urgentie van schadebeperking toe.

Goldman Sachs voorspelde dat de kerninflatie tegen het einde van het jaar zou kunnen verdubbelen tot 4%. Op dat moment waren gesprekken niet langer een optie, maar een noodzaak.

Wat is er precies besproken in Genève?

De officiële verklaring luidt dat "er veel is afgesproken", maar er is geen gedetailleerde gezamenlijke verklaring vrijgegeven.

Toch beginnen de puzzelstukjes op hun plek te vallen.

Minister van Financiën Scott Bessent en handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer spraken gedurende bijna 15 uur, verdeeld over twee dagen, met de Chinese vicepremier He Lifeng. Bessent zei later dat de gesprekken productief waren geweest.

Hij suggereerde ook dat de verschillen tussen de twee landen mogelijk kleiner waren dan velen dachten.

Tariefverlagingen stonden centraal. Trump opperde het idee om de invoerrechten op Chinese producten te verlagen tot 80%, een aanzienlijke daling ten opzichte van de huidige 145%, maar nog steeds hoog genoeg om de druk op Peking te handhaven.

China heeft niet officieel bevestigd of het de tarieven van 125% zal verlagen. Maar beide partijen erkennen nu dat een verdere escalatie hun economieën ernstig zou kunnen schaden.

Er stonden ook bredere kwesties op de agenda. De VS drongen aan op betere toegang tot de Chinese consumentenmarkt en strengere controles op de export van fentanylprecursoren.

China zocht ondertussen naar duidelijkheid over wat de VS precies wilde en bleef oproepen tot structurele hervormingen afwijzen.

Uiteindelijk hebben de onderhandelingen deze langdurige geschillen niet opgelost, maar ze hebben wel een nieuw kanaal voor dialoog geopend.

Zou dit het einde van de handelsoorlog kunnen zijn?

Nog niet. De tarieven blijven van kracht en er is nog geen definitieve overeenkomst aangekondigd. Toch is de toon veranderd.

De VS noemden de gesprekken een "reset". China noemde de bijeenkomst via staatsmedia een noodzakelijke stap om verdere escalatie te voorkomen.

Dat lijkt behoorlijk significant, gezien het feit dat de vorige onderhandelingsronde in 2020 eindigde in een papieren akkoord dat snel weer in duigen viel. Deze keer is de urgentie reëel en staan er meer op het spel.

Een belangrijk verschil is dat de kosten niet langer theoretisch zijn. De Chinese export naar de VS daalde in april met 21%, terwijl de fabrieksproductie afnam tot het laagste niveau in meer dan een jaar.

Aan Amerikaanse zijde wordt verwacht dat de import uit China in de tweede helft van 2025 met 75 tot 80% zal dalen.

De National Retail Federation verwacht dat het totale importverkeer voor het eerst sinds 2023 zal afnemen. Dit zijn geen verre voorspellingen, maar actuele indicatoren van spanningen in beide economieën.

Dit geeft beide partijen juist een stimulans om naar een gefaseerde terugtrekking toe te werken.

Economen geloven dat zelfs een verlaging van de tarieven tot 80% de VS nog steeds een van de hoogste effectieve importbelastingtarieven in de moderne geschiedenis zou opleveren. Maar het zou een begin zijn.

Waarom is dit belangrijk, los van de tarieven?

Dit handelsgeschil gaat niet langer alleen maar over handel.

Trump heeft de tarieven gekoppeld aan andere kwesties, zoals de handel in fentanyl en het industriebeleid. China ziet dit als onderdeel van een grotere poging om zijn opkomst te beperken.

Daarom zal elke overeenkomst waarschijnlijk verder gaan dan onderhandelingen op productniveau. In de kern gaat het hier om de balans van economische macht en invloed.

Maar het gaat ook om wereldwijde risico's.

De Wereldhandelsorganisatie heeft haar prognose voor de goederenhandel in 2025 al verlaagd naar -0,2%, maar liefst drie procentpunten lager dan de verwachtingen van voor de oorlog.

Het IMF volgde met een verlaging van de prognoses voor de wereldwijde groei en waarschuwde dat een verdeling in economische blokken de wereld dichter bij langdurige stagnatie zou kunnen brengen.

Een handelsboycot tussen de VS en China is niet alleen hun probleem. Het is ieders probleem.

Wat te kijken hierna?

Maandag wordt van de VS verwacht dat ze details van de gesprekken in Genève vrijgeven, mogelijk met een stapsgewijs plan voor het verlagen van tarieven.

Dit kan sectorgerichte hulp omvatten, zoals tijdelijke opschortingen voor elektronica, landbouw of farmaceutische producten, evenals vroege benchmarks die verband houden met de toegang tot de Chinese markt of de handhaving van de fentanylwetgeving.

Ambtenaren hebben gezinspeeld op een voortzetting van het momentum, en een direct telefoongesprek tussen Trump en Xi Jinping zou kunnen volgen als dit kader standhoudt.

Voorlopig blijven de tarieven van 145% en 125% echter van kracht, en bedrijven zullen hoge kosten blijven ondervinden, toeleveringsketens moeten omleiden en prijsdruk voelen terwijl ze wachten op duidelijkheid.

Vooruitkijkend zijn er drie plausibele richtingen.

Een volledige terugkeer naar het niveau van 20% zou mogelijk kunnen zijn als beide partijen overeenstemming bereiken over wederzijdse handhaving en meetbare resultaten, hoewel dat optimistisch is.

Een tweede uitkomst is een impasse: de gesprekken lopen vast, de tarieven blijven van kracht en de economische gevolgen houden aan.

Maar het meest waarschijnlijke scenario is een beperkte overeenkomst waarbij China concessies doet op het gebied van fentanyl en een paar sectoren opent, terwijl de tarieven hoog blijven als onderhandelingsinstrument.

Dit stelt beide regeringen in staat om succes te claimen zonder de dieperliggende structurele kloof op te lossen. Hoe het ook zij, deze herstart is alleen van belang als deze leidt tot duurzame, afdwingbare verandering, en niet alleen tot krantenkoppen.

Maar voorlopig blijven de tarieven van kracht. Maar het gesprek gaat door.

En in een handelsoorlog zonder winnaars is dat meer vooruitgang dan de meesten hadden verwacht.