Trumps reis naar het Midden-Oosten: is dit de privatisering van het Amerikaanse buitenlandse beleid?

Donald Trump keerde niet terug naar het Midden-Oosten voor diplomatie. Hij kwam voor zaken.

Deze week landde de president in Saoedi-Arabië om een rondreis door de Golf te beginnen met één doel voor ogen: het veiligstellen van investeringen.

Maar niet alleen voor de Verenigde Staten; misschien ook wel voor zichzelf.

Trumps tweede termijn heeft elke schijn van scheiding tussen politiek en bedrijfsleven weggenomen.

De scheidslijn is verdwenen. Zijn bezoek aan Riyad, Doha en Abu Dhabi markeert de volledige versmelting van staatsmanschap en eigenbelang.

En deze keer heeft hij zijn familie en zijn zakelijke imperium meegenomen.

Wat wil Trump van de Golfstaten?

Trump arriveerde op 13 mei in Saoedi-Arabië om een driedaagse investeringscampagne in de regio te starten.

Hij streeft naar economische partnerschappen ter waarde van 1 biljoen dollar, voornamelijk op het gebied van AI, halfgeleiders, defensie en infrastructuur.

Op het Saudi-Amerikaanse investeringsforum in Riyad probeert hij Amerikaanse innovatie te verkopen in ruil voor petrodollars uit de Golfregio.

Dit is geen diplomatieke missie in de traditionele zin. Zijn delegatie omvat Nvidia-CEO Jensen Huang, Larry Fink van BlackRock en Ruth Porat van Google.

Naar verluidt zijn Elon Musk en Sam Altman ook aanwezig. Dit zijn geen overheidsfunctionarissen, maar dealmakers.

Saoedi-Arabië heeft al 600 miljard dollar toegezegd over een periode van vier jaar.

Qatar schenkt Trump een Boeing 747-8, die hij zal gebruiken als Air Force One en later zal toewijzen aan zijn presidentiële bibliotheekstichting.

Abu Dhabi heeft 2 miljard dollar toegezegd aan een cryptoproject dat wordt gesteund door de Trump Organization.

Dit zijn geen symbolische gebaren. Het zijn financiële banden met meetbare rendementen.

Wat wil de Golf in ruil?

De Golfstaten geven Trump niet zomaar geld. Ze kopen toegang.

Saoedi-Arabië streeft naar een civiel nucleair akkoord dat beperkte uraniumverrijking onder Amerikaans toezicht mogelijk zou maken.

Het wil ook geavanceerde wapens, betere toegang tot de Amerikaanse AI-infrastructuur en legitimatie voor de economische agenda van kroonprins Mohammed bin Salman.

Met de olieprijs op het laagste niveau in vier jaar en de schuld van Saudi-Arabië die oploopt, staat Vision 2030 onder druk.

Alleen al in het eerste kwartaal van 2025 steeg de schuld van Saoedi-Arabië met 30 miljard dollar.

Volgens berichten van Bloomberg moet de olieprijs $113 per vat bereiken, wil Saoedi-Arabië quitte spelen met de financiering van Vision 2030.

De buitenlandse directe investeringen zijn drie jaar op rij gedaald. Projecten zoals NEOM lopen achter op schema.

Het bezoek van Trump draait om meer dan alleen investeringen. Het is bedoeld om de wereld te laten zien dat de Saoedische kroonprins, MBS, nog steeds de sleutels tot Washington in handen heeft, vooral nu de diplomatieke kou uit het Biden-tijdperk naar de achtergrond verdwijnt.

Berichten over het luxueuze welkom dat Donald Trump krijgt zodra hij uit het vliegtuig stapt, begonnen al vroeg op dinsdag.

En voor Qatar en de VAE is dit een kans om hun positie als strategische investeerders in de Amerikaanse technologie- en financiële sector te versterken.

Ze vragen niet om militaire bases of veiligheidsgaranties. Ze willen gelijkheid, bestuurszetels en invloed op de regelgeving.

Wat doet de familie Trump daar?

Terwijl Trump met staatshoofden overlegt, sluiten zijn zonen privé zakelijke deals.

Eric Trump kondigde onlangs een 80 verdiepingen tellende toren in Dubai aan, die hij omschreef als het "hoogste infinity-edge zwembad ter wereld".

In Qatar lanceert de Trump Organization een luxe golfresort van 5,5 miljard dollar.

In Abu Dhabi heeft hun cryptobedrijf zojuist een investering van meerdere miljarden dollars van een lokaal staatsfonds binnengehaald.

De Trump Organization heeft nu actieve belangen in elk land op de reisroute van de president. En er is geen scheiding der machten.

Trump heeft zijn belofte uit zijn eerste termijn om afstand te nemen van zijn bedrijven laten varen.

Er zijn geen openbaarmakingen, geen desinvesteringen, geen beperkingen.

Ondertussen keuren medewerkers van het Witte Huis die ooit lobbyden voor Golfstaten nu deze geschenken goed.

Officier van justitie Pam Bondi werkte eerder voor Qatar en keurde onlangs de juridische basis voor de schenking van het luxe privévliegtuig goed.

Is dit illegaal?

Het is misschien niet illegaal, maar het is zeker niet normaal.

Volgens de Amerikaanse grondwet mogen presidenten geen geschenken van buitenlandse regeringen aannemen zonder toestemming van het Congres.

Maar die clausule is zelden gehandhaafd. Trump maakt gebruik van dat juridische vacuüm.

In tegenstelling tot traditionele presidenten die diplomatie gebruiken om allianties uit te breiden, gebruikt Trump het om de inkomsten te verhogen.

Zijn familiebedrijf onderhandelt parallel aan het officiële buitenlandse beleid over private contracten. En niemand houdt het tegen.

Het Congres heeft weinig gezegd. De media zijn overweldigd. Waakhonden waarschuwen dat dit anders is dan alles wat in de moderne geschiedenis is gezien.

Wat vroeger aanleiding zou hebben gegeven tot hoorzittingen, gaat nu onopgemerkt voorbij.

De VS is verschoven van buitenlands beleid naar buitenlands partnerschap, waarbij het presidentschap zelf op het spel staat.

Waarom is dit belangrijk?

Omdat wat Trump doet de norm zou kunnen worden.

Hij heeft een nieuw model voor macht gecreëerd: gebruik het Witte Huis om je privéprojecten aan te prijzen.

Behandel buitenlandse overheden als investeerders. Sluit deals terwijl je naast diplomaten staat. En maak je niet druk om transparantie.

Deze reis gaat niet alleen over Saoedi-Arabië. Het gaat over de toekomstige relatie van Amerika met invloed.

Als het presidentschap op deze manier te gelde kan worden gemaakt, verandert het hele idee van openbare dienstverlening. Het wordt dan bedrijfsontwikkeling.

Wat hierna komt, kan leiden tot beleid dat steeds meer achter gesloten deuren wordt vormgegeven.

Zonder transparantie is het onmogelijk om te bepalen waar het Amerikaanse publieke belang eindigt en de privébelangen van Trump beginnen.

Wat gebeurt er als toekomstige regeringen worden gevraagd om overeenkomsten uit het Trump-tijdperk, die onder het mom van particuliere zaken zijn gesloten, te handhaven of ongedaan te maken?

Hoe zullen bondgenoten of rivalen een land bekijken waarvan het buitenlands beleid een prijskaartje heeft? Hoe zal de Amerikaanse geloofwaardigheid standhouden wanneer de diplomatieke keuzes worden gezien als persoonlijke investeringen?

Deze reis bevestigt wat velen vreesden: het Amerikaanse buitenlandse beleid is geen nationale strategie meer. Het is een persoonlijke strategie. En in de Golfregio, althans, bloeit de handel.