Waarom Donald Trump's 50% tariefdreiging tegen Brazilië niet alleen over handel gaat

In een aanzienlijke escalatie van de handelsspanningen heeft de Amerikaanse president Donald Trump Brazilië gedreigd met 50% tarieven op hun invoer in de Verenigde Staten.

De tariefdreiging lijkt een vast onderdeel van het draaiboek van Donald Trump, maar deze keer lijkt het erop dat dit meer is dan een handelskwestie.

De laatste dreiging van Trump, de scherpste tot nu toe, heeft de wereldmarkten doen schrikken en velen vragen zich af wat zo'n agressieve stap echt drijft.

In een bericht op Truth Social zei Donald Trump dat de tarieven, die op 1 augustus van kracht worden, deels werden opgelegd als reactie op de "achterbakse aanvallen van Brazilië op vrije verkiezingen en de belangrijkste vrijheid van meningsuiting van Amerikanen".

Waarom wordt Brazilië geconfronteerd met de woede van Donald Trump?

De beslissing van Donald Trump lijkt geworteld in zijn sterke steun aan Jair Bolsonaro, de voormalige Braziliaanse president en een oude politieke bondgenoot.

Bolsonaro staat momenteel terecht wegens beweringen dat hij heeft geprobeerd de verkiezingsuitslag van 2022 in Brazilië ongedaan te maken.

Trump heeft zich niet ingehouden toen hij het proces dichtsloeg als een "heksenjacht" en een "internationale schande", waarbij hij er bij Brazilië op aandrong de aanklachten te laten vallen en de zaak afschilderde als een politiek gedreven aanval op een mede-conservatief.

Velen zien de tariefdreiging van Trump als een manier om de Amerikaanse economische spierballen te buigen in de hoop de binnenlandse politiek van Brazilië te beïnvloeden.

Door Brazilië met zo'n harde maatregel te treffen, maakt hij duidelijk dat hij niet stil zal zitten terwijl een bondgenoot in zijn ogen oneerlijk wordt behandeld.

Het markeert een scherpe breuk met de standaard diplomatieke praktijk, waar handels- en buitenlandse rechtszaken meestal in gescheiden banen blijven.

De omstreden wetgeving van Brazilië

De frustraties van Donald Trump gaan verder dan alleen de juridische problemen van Bolsonaro. Hij heeft zich ook gericht op de behandeling van Amerikaanse technologiebedrijven door Brazilië.

In de afgelopen maanden heeft Brazilië een belasting op digitale diensten ingevoerd en gerechtelijke bevelen uitgevaardigd tegen grote Amerikaanse sociale-mediaplatforms, stappen die Trump ziet als censuur en oneerlijke beperkingen op digitale handel.

Hij stelt dat acties als deze de vrijheid van meningsuiting verstikken en Amerikaanse bedrijven in het buitenland benadelen.

Om de zaken nog verder op te voeren, heeft Trump gewezen op wat hij beschrijft als een "oneerlijke handelsrelatie" met Brazilië, waarbij hij erop aandringt dat de VS verliest als gevolg van handelstekorten.

Maar de cijfers ondersteunen hem niet, want in werkelijkheid hebben de VS een handelsoverschot met Brazilië, zowel in goederen als in diensten.

Die kloof tussen de retoriek en de feiten suggereert dat zijn tariefdreiging meer te maken heeft met politiek dan met daadwerkelijke economische grieven.

Brazilië verspilde geen tijd met terugslaan. President Luiz Inácio Lula da Silva noemde de stap een duidelijke overschrijding en noemde het een onaanvaardbare inbreuk op de soevereiniteit van Brazilië.

Hij waarschuwde dat als de VS doorgaat met de tarieven, Brazilië in natura zal reageren, daarbij verwijzend naar zijn wet van economische wederkerigheid.

De diplomatieke spanningen lopen al op, nu Brazilië zijn ambassadeur uit Washington heeft teruggeroepen en de Amerikaanse gezant in Brasilia heeft ontboden om een formeel protest in te dienen.