De economie van Argentinië stortte niet in. Het brulde weer tot leven

Nog maar anderhalf jaar geleden leek de Argentijnse economie op weg naar haar tiende staatsbankroet.

De inflatie was uit de hand gelopen. De peso implodeerde. Bijna de helft van de bevolking leefde in armoede.

Experts waarschuwden dat het kiezen van een met een kettingzaag zwaaiende libertaire buitenstaander als president het land over de rand zou duwen.

In plaats daarvan gebeurde het ondenkbare: de Argentijnse economie begon weer te werken.

Wat veranderde er toen alles kapot moest gaan?

Toen Javier Milei in december 2023 aantrad, erfde hij een land in vrije val. De inflatie bedroeg op dat moment 211%.

Het begrotingstekort bedroeg meer dan 4% van het bbp. De overheidsuitgaven waren onder jaren van peronistische overheersing uit de hand gelopen. Argentinië was bijna oninvesteerbaar geworden.

Maar Milei bewoog snel. Binnen enkele maanden verlaagde hij de overheidsuitgaven met 31%.

De overdrachten naar de provincies werden stopgezet. Staatssubsidies voor energie en transport werden afgeschaft. Pensioenen, overheidslonen en ambtenarenbanen werden allemaal verlaagd.

Als gevolg hiervan boekte Argentinië voor het eerst in meer dan tien jaar een begrotingsoverschot in het eerste kwartaal van 2024.

Ook de inflatie daalde sterk. De maandelijkse prijsstijgingen daalden van 25,5% in december tot 1,5 procent in mei 2025, het laagste niveau in vijf jaar.

De groothandelsprijzen daalden zelfs voor het eerst in 17 jaar.

Dat is niet alleen een stabilisatieverhaal. Dat is een echte, onmiskenbare ommekeer.

Hoe zit het met de maatschappelijke kosten?

De eerste aanpassing had wel zijn implicaties. De armoede steeg van 42% naar 53% in de eerste zes maanden van Milei. De lonen stortten in. Protesten en stakingen braken uit in heel Buenos Aires.

Critici zeiden dat de regering rijkdom overdroeg van de armen naar de elite. Maar eind 2024 begonnen de gegevens de andere kant op te bewegen.

In de tweede helft van 2024 daalde de armoede terug tot 38%. Volgens UNICEF zijn 1,7 miljoen kinderen uit de armoede gehaald.

De consumentenbestedingen stegen in het eerste kwartaal van 2025 met 11,6%. HetIMF heeft zijn groeiprognose naar boven bijgesteld.

De particuliere consumptie neemt toe ondanks een strakker monetair beleid. De middenklasse is niet verdwenen. Het is weer uitgeven.

De werkloosheid blijft met 8% een punt van zorg.

De economie laat echter een sterke groei zien van 7,6% in het tweede kwartaal van 2025. Dit is het hoogste groeipercentage sinds 2006 en de banencreatie zal naar verwachting deze positieve trend volgen.

Het herstel kwam niet van stimuleringsprogramma's van de overheid. In plaats daarvan kwam het voort uit het herstelde vertrouwen in de economie.

Wat werkt er buiten het budget?

De inflatie daalde niet als gevolg van prijscontroles. Milei heeft die verwijderd. De peso stabiliseerde niet door interventies. Hij liet het zweven in een beheerde band, waardoor het gat op de zwarte markt kleiner werd.

De huurcontroles werden geschrapt. Binnen enkele maanden verdrievoudigde het huuraanbod in Buenos Aires. Volgens berichten van Newsweek daalden de mediane vraagprijzen met 10%. De particuliere markt reageerde sneller dan de meeste regeringen ooit doen.

Vroeger waren de deviezenreserves gevaarlijk laag. Onlangs klommen ze echter naar het hoogste niveau in twee jaar.

IMF-fondsen hielpen, maar ook een swaplijn met China en nieuw krediet van multilaterale kredietverstrekkers.

De centrale bank stopte met het drukken van peso's om de uitgaven te financieren. Dat alleen al veranderde de inflatieverwachtingen van huishoudens en bedrijven.

Dit is geen ideologisch experiment. Het is een herbevestiging van de fundamentele economische mechanica. Fiscale terughoudendheid, geloofwaardigheid van de munt en deregulering doen wat de schoolboeken zeggen dat ze zouden moeten doen. Het komt zelden voor dat een regering lang genoeg aan het plan vasthoudt om het te laten werken.

Is het herstel duurzaam?

Realistisch gezien nog niet. De nettoreserves zijn nog steeds negatief. De peso wordt opgehouden door externe leningen, niet door marktfundamentals.

Buitenlandse directe investeringen zijn niet op grote schaal teruggekeerd. De industriële productie blijft laag. Een groot deel van de groei is te danken aan een opleving van het vertrouwen en de onderdrukte consumptie. Zonder een tweede fase van hervorming zou dit herstel tot stilstand kunnen komen.

Milei heeft ook het grootste deel van zijn structurele agenda nog niet gehaald. Arbeidswetten, belastinghervorming, liberalisering van de kapitaalstromen en diepere deregulering zijn allemaal in behandeling.

Zonder een werkende meerderheid in het Congres vertrouwt hij op uitvoerende bevelen en politieke druk. De midterms van oktober 2025 kunnen bepalen of dit een wonder van een jaar is of het begin van een langere dienst.

Dollarisering, wat zijn meest radicale idee is, werd al vroeg op de lange baan geschoven. Het zou waarschijnlijk zijn mislukt. Er waren niet genoeg dollars in het systeem om het te ondersteunen.

In plaats daarvan heeft hij de klassieke stabilisatie in IMF-stijl omarmd. De verrassing is hoe snel het resultaten begon op te leveren.

Wat betekent dit voor de wereld?

De Argentijnse economie laat zien dat marktliberalisering en fiscaal herstel zelfs onder de zwaarste omstandigheden kunnen werken.

Decennialang beloofden populisten in heel Latijns-Amerika welvaart door middel van staatsuitbreiding. Ze zorgden voor inflatie, wanbetalingen en stagnatie.

Argentinië probeert nu iets anders. En tot nu toe werkt het beter dan verwacht.

Dit betekent niet dat elk land bezuinigingen moet doorvoeren. Maar het betekent wel dat de angst ervoor vaak overdreven wordt. In het geval van Argentinië herstelde het de geloofwaardigheid van de macro-economie, doodde het de inflatie en veroorzaakte het een reëel herstel van de groei in minder dan 18 maanden.

Dat soort uitkomsten is zeldzaam. Het is ook politiek gevaarlijk. Als het zo blijft, kan Milei de manier veranderen waarop stabilisatie in opkomende markten wordt waargenomen.

Dit is geen model om klakkeloos te kopiëren. Argentinië begon vanuit een plaats van fiscale ramp en bijna totaal staatsfalen.

De les is niet dat bezuinigen altijd werkt. Het is dat het verlagen van de uitgaven terwijl het uw belangrijkste bron van inflatie is geworden, misschien wel uw enige echte optie is.