Franse premier Bayrou staat voor cruciale motie van vertrouwen: wat te verwachten

De Franse premier François Bayrou wordt op 8 september geconfronteerd met een cruciale motie van vertrouwen in de Nationale Vergadering, een test die het voortbestaan van zijn regering zou kunnen bepalen.

De stemming, die hij zelf een "verduidelijking" noemde, is gericht op zijn plan om het begrotingstekort van Frankrijk te verkleinen, nu het grootste in de eurozone.

De uitkomst weegt niet alleen voor zijn minderheidsregering, maar ook voor de fragiele positie van president Emmanuel Macron in het parlement en voor de marktperceptie van de financiële stabiliteit van Frankrijk in een tijd waarin Europese collega's zoals Italië tekenen van fiscale vooruitgang vertonen.

Het begrotingsplan van Frankrijk voor 2026 wordt onder de loep genomen

Bayrou zoekt parlementaire steun voor zijn voorstel om het begrotingstekort tegen 2026 terug te dringen tot 4,6% van het bbp, tegen 5,4% dit jaar.

Het plan voorziet in 44 miljard euro aan bezuinigingen en belastingverhogingen.

Een van de meer controversiële maatregelen is een voorstel om twee feestdagen te schrappen, gericht op het verlagen van de kosten in de op een na grootste economie van Europa.

De regering heeft gewaarschuwd voor de omvang van het probleem en merkt op dat de schuld elke seconde met 5.000 euro toeneemt en dat de aflossingskosten volgend jaar naar verwachting 75 miljard euro zullen bedragen.

Deze cijfers plaatsen de fiscale onevenwichtigheid van Frankrijk weer stevig in de schijnwerpers, vooral nadat Bayrou's voorganger, Michel Barnier, vorig jaar viel vanwege een impopulaire begroting.

Politieke rekenkunde in de Nationale Vergadering

De vertrouwensstemming zal worden voorafgegaan door de beleidstoespraak van Bayrou om 15.00 uur Parijse tijd, gevolgd door interventies van de politieke fracties van de Vergadering.

Het resultaat wordt verwacht tussen 20 en 21 uur.

Van de 574 zetels die momenteel bezet zijn, kan de regering rekenen op slechts 210 stemmen, wat betekent dat Bayrou moet vertrouwen op onthoudingen van oppositieleden om te overleven.

Deze rekenkunde maakt zijn positie precair.

Oppositieblokken, waaronder de extreemrechtse Rassemblement National, France Unbowed en de Socialistische Partij, hebben beloofd tegen hem te stemmen, waardoor zijn manoeuvreerruimte wordt beperkt.

Als Bayrou verliest, kan Macron een nieuwe premier benoemen of de Vergadering ontbinden en nieuwe verkiezingen uitschrijven.

Zorgen van de markt en beleggers

De vertrouwensstemming heeft de markten al onrustig gemaakt. Sinds Macron in juni 2024 vervroegde verkiezingen aankondigde, is de CAC 40-index met 4,1% gedaald.

Daarentegen is de Stoxx Europe 600 met 4,9% gestegen en is de Duitse DAX-index met 24% gestegen.

Beleggers vrezen dat een ineenstorting van de regering van Bayrou de twijfels zou kunnen doen toenemen over de vraag of Frankrijk zijn tekort kan beteugelen.

De obligatiemarkten weerspiegelen dit onbehagen.

De spread tussen de Franse 10-jarige staatsobligaties en de Duitse bund werd groter nadat Bayrou de vertrouwensmotie aankondigde.

Het stond vóór de aankondiging op 70 basispunten en steeg tot 78, hoewel het eind vorige week kalmeerde toen berichten suggereerden dat Macron nieuwe verkiezingen wilde vermijden.

Wat komt er daarna

Als Bayrou er niet in slaagt een meerderheid te behalen, zal Macron voor de uitdaging staan om snel een vervanger te vinden die het centristische blok kan verenigen en de steun van gematigde socialisten kan veiligstellen.

De president is de enige autoriteit die een nieuwe premier kan benoemen, hoewel de grondwet geen deadline oplegt.

Ter vergelijking: het kostte Macron twee maanden om Barnier te benoemen na de vervroegde verkiezingen van 2024, en meer dan een week om Bayrou te installeren na de afzetting van Barnier.

De timing is van cruciaal belang, aangezien vakbonden op 18 september een staking plannen tegen het begrotingsplan.

Elke vertraging bij het benoemen van een premier zou Frankrijk kunnen achterlaten zonder een functionerende regering te midden van een toenemende oppositie tegen fiscale hervormingen.

De gok van Bayrou berust op onthoudingen die nu onwaarschijnlijk lijken, gezien de eenheid van oppositiegroepen.