Zuid-Afrika kampt met oplopende pensioenachterstanden terwijl toezichthouder actie voorbereidt

De pensioensector in Zuid-Afrika staat voor een toenemende uitdaging, aangezien duizenden werkgevers er niet in slagen werknemersbijdragen aan pensioenfondsen af te dragen.

Uit een nieuw rapport van de Financial Sector Conduct Authority (FSCA) blijkt dat de achterstallige betalingen in de 15 maanden tot maart 2025 met 40% zijn gestegen tot 7,29 miljard rand.

Bijna 600.000 werknemers zijn getroffen, velen ontdekten het probleem pas toen ze probeerden toegang te krijgen tot spaargeld in het kader van het onlangs geïntroduceerde pensioenstelsel met twee potten.

Nu het aantal werkgevers dat zich niet aan de regels houdt bijna is verdubbeld tot 15.521, bereiden regelgevers nu juridische hervormingen voor die hun toezichthoudende bevoegdheden op pensioenbijdragen zullen uitbreiden.

Wetsvoorstel tot verscherpt toezicht pensioenfondsen

De FSCA zei dat de geplande wet op het gedrag van financiële instellingen zijn gezag zal uitbreiden tot werkgevers die bijdragen inhouden op salarissen, maar deze niet overdragen aan fondsen.

FSCA-commissaris Unathi Kamlana bevestigde dat het wetsvoorstel naar verwachting het nalevingslandschap binnen de komende 18 tot 24 maanden zal veranderen.

In het huidige kader heeft de toezichthouder geen directe bevoegdheid om op te treden tegen werkgevers, waardoor hij beperkt is in zijn vermogen om snel te reageren op achterstallige betalingen.

De achterstallige betalingen zijn gegroeid in combinatie met een stijging van het aantal gemelde gevallen. In totaal zijn nu 15.521 entiteiten in gebreke gebleven, wat gevolgen heeft voor de bijdragen in 67 pensioenfondsen.

Volgens een Bloomberg-rapport ondermijnt dit gebrek aan overmaking niet alleen de duurzaamheid van het fonds, maar legt het ook financiële druk op werknemers die afhankelijk zijn van deze besparingen voor hun zekerheid op de lange termijn.

Automobilisten en particuliere beveiligingssectoren domineren achterstallige betalingen

In het rapport werd opgemerkt dat het grootste aantal werkgevers die zich niet aan de regels hielden, afkomstig was uit de auto-industrie en de particuliere beveiligingssector.

De opname van het Auto Workers Provident Fund en het Motor Industry Provident Fund in de herziening breidde de reikwijdte van de vastgestelde achterstallige betalingen uit, wat bijdroeg aan de algehele stijging. De fondsen reageerden niet op verzoeken om commentaar.

De FSCA benadrukte dat wanneer inhoudingen op salarissen worden ingehouden maar niet worden overgedragen, de praktijk kan neerkomen op financieel wangedrag of zelfs fraude.

Het waarschuwde dat de trend ernstige gevolgen heeft, van het uithollen van het vertrouwen in het pensioenstelsel tot het ontnemen van werknemers van voordelen waar ze recht op hebben.

Tweepotsysteem legt verborgen achterstanden bloot

Het pensioenstelsel met twee potten, dat in september 2024 werd ingevoerd, stelt werknemers in staat een deel van hun pensioensparen vóór de pensioengerechtigde leeftijd op te nemen.

Toen werknemers echter opnames begonnen aan te vragen, ontdekten velen dat hun werkgevers niet regelmatig hadden bijgedragen. Deze blootstelling aan onbetaalde bijdragen benadrukte de omvang van het probleem en leidde tot nauwlettender toezicht door de regelgeving.

Volgens Kamlana bereidt de FSCA zich voor om daadkrachtiger op te treden zodra de wet op het gedrag van financiële instellingen wet wordt.

De wetgeving is bedoeld om ervoor te zorgen dat werkgevers verantwoordelijk worden gehouden voor pensioenbijdragen, waardoor de bescherming van Zuid-Afrikaanse werknemers wordt versterkt.

Oplopende achterstanden zetten hervormingen onder druk

Met achterstallige betalingen van 7,29 miljard rand staat de FSCA onder toenemende druk om hervormingen door te voeren die het pensioensparen van bijna 600.000 getroffen werknemers zullen veiligstellen.

Het standpunt van de toezichthouder weerspiegelt een bredere bezorgdheid dat achterstallige pensioenen het vertrouwen in het pensioenstelsel kunnen destabiliseren als er niets aan wordt gedaan.

Werkgevers in meerdere sectoren worden nu onder verscherpt toezicht gehouden en de komende wetgeving zal naar verwachting ernstige gevolgen hebben voor degenen die zich niet aan de regels houden.