Pro-Europese partij wint verkiezingen Moldavië met 50% van de stemmen

De pro-Europese Partij van Actie en Solidariteit (PAS) van Moldavië, geleid door president Maia Sandu, staat op het punt een meerderheidsregering te vormen na het behalen van 50% van de stemmen bij parlementsverkiezingen die nauw verbonden zijn met de toekomstige relatie van het land met de Europese Unie.

Met het grootste deel van de 1,6 miljoen stemmen geteld, heeft PAS een grote voorsprong op het pro-Russische Patriottische Electorale Blok, dat minder dan 25% behaalde.

De stemming werd gekenmerkt door verhoogde veiligheidsrisico's, beschuldigingen van Russische inmenging en oproepen tot protesten van oppositiegroepen, die het fragiele evenwicht tussen Europese integratie en Russische invloed onderstreepten.

Resultaten bevestigen meerderheid voor PAS

Volgens de eerste resultaten zal PAS naar verwachting 55 van de 101 parlementszetels behalen, genoeg om te regeren zonder allianties te vormen.

Vier jaar eerder won de partij 52,8% van de stemmen en deze keer versterkte ze haar positie verder.

De opkomst bereikte 52%, hoger dan bij recente verkiezingen. Het pro-Russische blok onder leiding van Igor Dodon bleef ver achter, zelfs toen Dodon de overwinning claimde voordat de resultaten officieel bekend werden gemaakt.

Dodon riep op tot protesten buiten het parlement in de hoofdstad Chisinau en drong er bij aanhangers van de oppositie op aan om maandagmiddag te demonstreren.

Hij beweerde dat de PAS-regering onmiddellijk de macht zou moeten verlaten, ook al hadden geen exitpolls zijn beweringen ondersteund.

Veiligheidsincidenten en bommeldingen

De gespannen sfeer van de verkiezingen werd onderstreept door meerdere bommeldingen in stembureaus, niet alleen in Moldavië, maar ook in Italië, Roemenië, Spanje en de VS, waar Moldaviërs in het buitenland stemden.

Volgens een BBC-rapport werden in Moldavië drie mensen gearresteerd omdat ze de dag na het sluiten van de stembussen onrust zouden hebben beraamd.

De politie meldde ook arrestaties in verband met vermeende door Rusland gesteunde desinformatie en pogingen om het land te destabiliseren.

Sommige personen werden ervan beschuldigd vuurwapentraining te hebben gevolgd in Servië om onrust te coördineren.

Een onderzoek bracht bewijs aan het licht dat betalingen werden aangeboden voor het verspreiden van pro-Russische propaganda en nepnieuws.

In de stembureaus werden camera's geïnstalleerd met uitzicht op de stembussen om transparantie te garanderen.

Verkiezingswaarnemers bevestigden dat de beelden zouden worden bekeken als er overtredingen werden gemeld.

Transnistrië opkomst en uitdagingen

De afgescheiden regio Transnistrië in Moldavië, waar Russische troepen gestationeerd blijven, speelde ook een rol bij de verkiezingen.

Inwoners van de enclave hebben Moldavische paspoorten, maar de opkomst was aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren, met iets meer dan 12.000 mensen die hun stem uitbrachten.

Velen moesten meer dan 20 km afleggen om de stembureaus over de administratieve grens te bereiken.

In de verte stonden rijen auto's, terwijl de Moldavische politie documenten en voertuigen controleerde voordat ze binnenkwamen.

Sommige kiezers uit de regio klaagden over vertragingen veroorzaakt door bommeldingen, waardoor ze gedwongen waren van stembureau te veranderen.

Anderen beschuldigden de autoriteiten ervan het hen opzettelijk moeilijker te maken om te stemmen.

De toekomst van de EU staat op het spel

Sandu, die afgelopen november herkozen werd, had gewaarschuwd voor "massale Russische inmenging" voordat de peilingen werden geopend, en beschreef de stemming als cruciaal voor de Moldavische democratie en haar toekomst in de EU.

Moldavië kreeg in 2022 de status van kandidaat-lidstaat van de EU, kort nadat Rusland zijn grootschalige invasie van Oekraïne had gelanceerd.

Terwijl PAS-aanhangers het resultaat zien als een bevestiging van een pro-Europees pad, houden oppositiestemmen in Transnistrië en het Patriottische Electorale Blok vol dat de regering zijn beloften niet is nagekomen.