De ineenstorting van de economie van Gaza uitgelegd: hoe oorlog 2,3 miljoen mensen in armoede dreef

Gaza heeft een van de snelste en meest ernstige economische ineenstortingen in de moderne geschiedenis doorgemaakt.

Nieuwe gegevens van het VN-agentschap voor Handel en Ontwikkeling (UNCTAD) tonen aan dat twee jaar oorlog, gecombineerd met langdurige beperkingen, decennia van ontwikkeling hebben uitgewist en iedereen in Gaza in armoede hebben geduwd.

De omvang van de vernietiging heeft het gebied zonder functionerende infrastructuur achtergelaten, de staatsfinanciën verzwakt en vrijwel alle inkomstenbronnen weggenomen.

Wat is er gebeurd met de economie van Gaza

De economie van Gaza kromp in 2024 met ongeveer 83% en daalde tot een jaarlijks BBP van ongeveer 362 miljoen dollar.

Met een BBP per hoofd van de bevolking die daalt tot $161 per jaar, heeft de economische activiteit een van de laagste niveaus bereikt die er wereldwijd zijn gezien.

Volgens UNCTAD heeft de ineenstorting alle 2,3 miljoen inwoners van Gaza onder de armoedegrens gebracht.

De fysieke verwoesting is enorm. In april 2025 was ongeveer 70% van alle gebouwen in Gaza beschadigd. Dit omvat woningen, scholen, ziekenhuizen, watersystemen, elektriciteitsnetwerken, fabrieken, wegen en openbare gebouwen.

Satellietgebaseerde nachtlichtgegevens tonen een daling van de economische activiteit met 73% tussen oktober 2023 en mei 2025.

Waarom de instorting plaatsvond

De tweejarige oorlog is de centrale oorzaak, maar trof een systeem dat al fragiel was.

De economie van Gaza was afhankelijk van beperkte industriële activiteit, kleinschalige productie en beperkte handelsroutes.

Toen het conflict escaleerde, sloten fabrieken de deur, braken de toeleveringsketens, werd elektriciteit onbetrouwbaar en werden de bewegingscontroles verder aangescherpt.

Bedrijven verloren de toegang tot grondstoffen. Werknemers konden hun baan niet bereiken. Boerderijen, werkplaatsen en pakhuizen werden verwoest.

Belangrijke infrastructuursystemen zoals telecommunicatie, watervoorziening en transportcorridors functioneerden niet meer normaal.

Langdurige beperkingen op beweging, handel en investeringen verergerden de schade en beperkten de mogelijkheid tot snel herstel.

De overheidsfinanciën verslechterden tegelijkertijd.

De publieke schuld bereikte 4,2 miljard dollar, terwijl onbetaalde rekeningen en achterstallige rekeningen stegen tot 1,38 miljard dollar.

Dit verminderde het vermogen van de autoriteiten om diensten te verlenen of vroege herstelwerkzaamheden te ondersteunen.

Impact op het bezette Palestijnse gebied

De economische schok strekt zich uit buiten Gaza.

In het bezette Palestijnse gebied is het BBP teruggekeerd naar het niveau van 2010, en het BBP per hoofd van de bevolking is teruggevallen tot het niveau van 2003, waardoor meer dan twintig jaar ontwikkelingsvooruitgang is weggenomen.

UNCTAD voorspelt ook een daling van de human development index van 0,716 naar 0,643.

Dit keert een kwart eeuw aan vooruitgang in gezondheid, onderwijs en inkomen terug.

De Westelijke Jordaanoever is ook getroffen door verminderde beweging, afnemende economische kansen en toenemende druk op bedrijven.

Deze omstandigheden hebben de handel vertraagd en de arbeidsmarkten verzwakt, waardoor huishoudens die al risico liepen extra onder druk kwamen.

Hoe herstel eruit zal zien

De heropbouw van Gaza zal een langetermijnuitdaging zijn. UNCTAD schat dat de wederopbouw meer dan 70 miljard dollar nodig heeft.

Dit weerspiegelt de omvang van de schade aan woningen, openbare gebouwen, infrastructuurnetwerken en productieve sectoren.

Zelfs onder stabiele omstandigheden met aanhoudende internationale steun kan het decennia duren om terug te keren naar het productieniveau van voor de oorlog.

De ineenstorting heeft ook ernstige humanitaire gevolgen veroorzaakt.

De werkloosheid in Gaza is gestegen tot ongeveer 80%, de inflatie is opgelopen tot ongeveer 238% en huishoudens kampen met kritieke tekorten aan essentiële goederen en diensten.