Kan Saoedi-Arabië de wereld echt ondermijnen op het gebied van AI?

De ambities van Saoedi-Arabië op het gebied van AI zijn als een schok voor het Westen gekomen.

In minder dan een jaar is het koninkrijk overgegaan van brede verklaringen over diversificatie naar het ondertekenen van miljardencontracten met datacenters, het veiligstellen van toegang tot geavanceerde chips en het uiteenzetten van een plan om AI-diensten goedkoper te verkopen dan bijna ergens anders ter wereld.

Saoedi-Arabië is nu van plan een uniek model te creëren dat gemakkelijk kan overtreffen wat de rest van de wereld tot nu toe heeft gedaan.

Dat is om goedkope elektriciteit om te zetten in goedkope AI en de resultaten te exporteren.

Eerst stroom, alles daarna

Elektriciteit staat centraal in de AI-strategie van Saoedi-Arabië. Niet talent, niet software, zelfs niet chips. Kracht.

Grote zonneprojecten aan de Rode Zeekust produceren elektriciteit voor bijna $0,01 per kilowattuur. Dat is een fractie van de kosten in Europa of delen van de Verenigde Staten.

Voor kunstmatige intelligentie is dit het belangrijkst in de inferentiefase, omdat het trainen van grote modellen duur en sporadisch is.

Ze elke dag draaien, het beantwoorden van miljarden prompts, is waar de langetermijnkosten liggen.

Inferentiekosten worden door twee dingen bepaald. Hardware-efficiëntie en elektriciteitsprijzen. En omdat Saoedi-Arabië geen geavanceerde chips kan produceren, kan het ze laten draaien op een van de goedkoopste betrouwbare stroombronnen die beschikbaar zijn.

Deze strategie is uitgegroeid tot nationaal beleid. Volgens een rapport van PwC zou AI het BBP van Saoedi-Arabië tegen 2030 met meer dan 12% kunnen verhogen.

Daarom heeft de overheid prioriteit gegeven aan AI-infrastructuur onder Vision 2030 en de uitvoering onder één voertuig, HUMAIN, geplaatst.

Het doel is niet om een paar datacenters te huisvesten. Het is bedoeld om de kostenbasis van AI-diensten te resetten door te rekenen waar stroom overvloedig en goedkoop is, en vervolgens de output digitaal te exporteren.

HUMAIN en de full-stack gok

HUMAIN is eigendom van het Public Investment Fund en wordt geleid door Tareq Amin, een telecom- en infrastructuurdirecteur in plaats van een traditionele softwareoprichter.

HUMAIN is gestructureerd als een operationeel bedrijf, niet als een holding. Het bouwt datacenters, cloudplatforms, grote taalmodellen en applicaties onder één dak.

De plannen van het bedrijf zijn groot, ongeacht de maatstaf. Publieke verklaringen wijzen op een doel van maximaal zes gigawatt datacentercapaciteit halverwege de jaren 2030.

Vroege locatieonderzoeken identificeerden naar verluidt meer dan 200 potentiële locaties met toegang tot stroom, grond en vergunningen. In de meeste landen is stroombeschikbaarheid de bottleneck. In Saoedi-Arabië is het het verkoopargument.

HUMAIN gaat ook verder dan infrastructuur. Het heeft een AI-gestuurd besturingssysteem gelanceerd dat gericht is op ondernemingen, waarbij taken worden uitgevoerd via natuurlijke taal in plaats van menu's en iconen.

Intern zegt het bedrijf dat het al AI-agenten gebruikt om loonadministratie, juridische en administratieve processen uit te voeren.

Dit geeft aan dat Saoedi-Arabië niet alleen gezien wil worden als een plek om servers te parkeren.

Het wil laten zien wat er gebeurt wanneer AI op grote schaal binnen organisaties wordt ingezet.

De partners vertellen het verhaal

De AI-strategie van Saoedi-Arabië wordt duidelijker wanneer men naar zijn partners kijkt. HUMAIN heeft Amazon Web Services aangetrokken als haar favoriete wereldwijde cloudpartner en werkt samen met Nvidia om de accelerators te leveren die moderne AI aandrijven.

Samen plannen ze een speciale AI-zone in Riyad, ontworpen om zowel trainings- als inferentieworkloads aan te kunnen en klanten directe toegang te geven tot basismodellen via AWS-diensten.

Fysiek gezien werkt HUMAIN samen met AirTrunk, gesteund door Blackstone en de Canada Pension Plan Investment Board.

De initiële toezegging bedraagt ongeveer drie miljard dollar voor een datacentercampus.

Dit is geen durfkapitaal. Het is langetermijninfrastructuurgeld dat op zoek is naar stabiele rendementen.

Chiptoegang is politiek gevoeliger geworden. Vroege deals richtten zich op inferentie-specifieke architecturen van bedrijven als Groq.

Meer recent heeft Saoedi-Arabië licenties verkregen om tienduizenden topklasse Nvidia-chips te importeren, die naar verluidt ongeveer een miljard dollar kosten.

Dat volume zou niet meerdere hyperscale-campussen vullen, maar het betekende wel een verschuiving. Het koninkrijk is niet langer buitengesloten van frontier computing.

Tokens verkopen, geen elektriciteit

Het commerciële model van Saoedi-Arabië is ongebruikelijk. Het is niet van plan elektriciteit in het buitenland te verkopen. Stroom is moeilijk te verplaatsen en duur om te vervoeren. Data is goedkoop om te verplaatsen.

De pitch van HUMAIN aan AI-ontwikkelaars is rechttoe rechtaan. Voer je modellen uit op Saoedische infrastructuur. Gebruik Saoedische elektriciteit. Genereer outputtokens tegen lagere kosten dan waar dan ook.

In praktische termen zou dit kunnen betekenen dat AI-inferentie-output wordt verkocht tegen prijzen die ruim onder de huidige marktprijzen liggen.

Branchebronnen die in recente rapportages worden geciteerd, suggereren dat outputtokens ongeveer tegen de helft van het heersende niveau geprijsd kunnen worden, terwijl eindgebruikers de standaardkosten blijven betalen.

De margekloof wordt vastgelegd door degene die de compute beheert.

Als dit zo blijft, zou dat druk leggen op cloudproviders en AI-applicatiebedrijven met hoge inferentiekosten.

Het zou ook een natuurlijke splitsing in de markt creëren. Taken met hoge latentie blijven dicht bij gebruikers. Bulkinferentie verplaatst zich naar waar stroom het goedkoopst is.

Wat zou de wereldwijde AI-economie kunnen veranderen?

De aanpak van Saoedi-Arabië brengt risico's met zich mee. Datacenters draaien heet. Afkoeling in een woestijnklimaat roept water- en efficiëntievragen op die nog steeds onopgelost zijn.

Talenttekorten zijn reëel en kunnen niet alleen met kapitaal worden opgelost. Toegang tot geavanceerde chips hangt af van geopolitieke beslissingen buiten de controle van Riyad.

Maar de strategie is intern consistent. Het behandelt AI als een industrieel handelswaar.

Het richt zich op het deel van de waardeketen waar nationale voordelen het meest van belang zijn. En het wordt gedekt door kapitaal dat lange terugverdientijden kan absorberen.

Voor de wereldmarkten is de belangrijkste implicatie de prijsstelling. Als Saoedi-Arabië erin slaagt een lagere wereldwijde referentieprijs voor AI-inferentie vast te stellen, zullen de marges elders worden samengeduwd.

Bedrijven die afhankelijk zijn van dure energiemarkten zullen voor een keuze staan. Bereken kosten, accepteer lagere winsten of schuif de werklast door.

Er is ook een verandering in de onderhandelingsmacht. Door multi-gigawatt vraag en soeverein kapitaal te bundelen, wordt Saoedi-Arabië een koper die chipfabrikanten en cloudbedrijven niet kunnen negeren.

Die hefboomwerking reikt verder dan prijsstelling en omvat ook lokalisatie, databeheer en langdurige samenwerkingen.

Saoedi-Arabië is niet gegarandeerd het AI-centrum van de wereld te worden. Maar het probeert iets wat maar weinigen kunnen.

Het zet elektronen om in intelligentie op grote schaal en verkoopt het resultaat.