IMF dringt aan op afschaffing van brandstofsubsidies te midden van energieschok

Het Internationaal Monetair Fonds waarschuwt dat het escalerende conflict in het Midden-Oosten extra druk zet op een al kwetsbare mondiale fiscale omgeving.

In its latest Fiscal Monitor-rapport dat woensdag is gepubliceerd, zei het IMF dat hogere rentetarieven en stijgende energieprijzen, verergerd door de oorlog, de druk op opkomende markten en ontwikkelingslanden vergroten.

Deze landen kampen al met verkrappende financiële omstandigheden en stijgende rentelasten.

Het rapport merkte op dat het aanhoudende conflict bestaande kwetsbaarheden heeft versterkt, wat zorgen oproept over de fiscale houdbaarheid wereldwijd.

IMF raadt brandstofsubsidies af

Rodrigo Valdes, hoofd fiscaal beleid van het IMF, drong er bij regeringen op aan brandstofsubsidies te vermijden ondanks de stijgende energieprijzen.

In plaats daarvan raadde hij gerichte en tijdelijke contante overdrachten aan om kwetsbare groepen te ondersteunen.

"We don't have oil. We don't have energy. Energy needs to be more expensive for everybody, so that the adjustment happens and we consume less," Valdes told Reuters in an interview.

Valdes benadrukte dat het onderdrukken van energieprijzen via subsidies marktsignalen kan verstoren en wereldwijde onevenwichtigheden kan verergeren.

Het IMF heeft eerder deze week zijn wereldwijde groeivooruitzichten neerwaarts bijgesteld, en noemde oorlogsgedreven energieprijsstijgingen en verstoringen in de bevoorrading als oorzaak.

De instelling waarschuwde dat de wereldeconomie op de rand van een recessie kan worden geduwd als het conflict verergert en de olieprijzen door 2027 boven $100 per vat blijven.

Valdes zei dat verschillende factoren de langetermijneconomische impact van de oorlog zullen bepalen, waaronder exportbeperkingen, schade aan energie-infrastructuur en het vermogen van andere producenten om de olieproductie te verhogen.

Wereldwijde schuldenniveaus blijven stijgen

Het Fiscal Monitor-rapport benadrukte een sterke stijging van de wereldwijde overheidsschuld, die in 2025 93.9% van het bbp bereikte, tegenover 92% een jaar eerder, aldus een Reuters-reportage.

Het IMF verwacht dat de schuldniveaus tegen 2029 100% van het bbp zullen bereiken, eerder dan eerder voorspeld, en zal doorgroeien tot 102.3% in 2031.

Dit zou de hoogste schuldenlast sinds de nasleep van de Tweede Wereldoorlog betekenen.

Stijgende rentelasten verergeren het probleem.

De wereldwijde rentekosten stegen tot bijna 3% van het bbp in 2025, vergeleken met 2% vier jaar eerder.

Structurele risico's en marktverschuivingen

Valdes waarschuwde ook voor structurele veranderingen op de schuldmarkten.

Hij wees op de groeiende rol van beleggers zoals hedgefondsen, die hij omschreef als "minder stabiele handen om schuld voor de lange termijn vast te houden".

Het IMF merkte op dat kortere looptijden van schuld de kwetsbaarheid vergroten, omdat hogere rentetarieven sneller worden doorgegeven aan de overheidsfinanciën.

Extra drukbronnen zijn onder meer stijgende defensie-uitgaven, kosten van de energietransitie en klimaatgerelateerde investeringen.

Het IMF wees ook op risico's door handelsfragmentatie, politieke instabiliteit en plotselinge marktverschuivingen, inclusief volatiliteit in AI-gerelateerde aandelen, die de financiële condities snel kunnen verscherpen.

Ondanks de toenemende risico's benadrukte Valdes dat landen nog niet op een crisispunt staan, maar waarschuwde hij voor vertragingen bij fiscale hervormingen.