Wyjaśnienie „Efektu września”: dlaczego jest to trudny miesiąc dla rynków akcji

Wraz z nadejściem września inwestorzy przygotowują się na miesiąc, który często uważa się za najtrudniejszy dla rynków akcji.

Historycznie wrzesień zyskał reputację słabego wyniku giełdowego, zjawisko to znane jest jako „Efekt września”.

Pomimo oczekiwań i spekulacji na temat możliwych obniżek stóp procentowych przez Rezerwę Federalną oraz obaw o potencjalną recesję, dane historyczne wskazują, że wrzesień jest często trudnym okresem dla światowych rynków akcji.

Czym jest Efekt Września?

„Efekt września” odnosi się do tendencji rynków akcji, szczególnie indeksu S&P 500, do osiągania gorszych wyników we wrześniu.

Dane z lat 1928–2023 pokazują, że w tym miesiącu indeks S&P 500 zazwyczaj odnotowywał spadek.

Według CME Group, w ciągu ostatniego stulecia indeks S&P 500 tracił na wartości w 55% przypadków we wrześniu, co czyni go jedynym miesiącem ze średnią ujemną stopą zwrotu na poziomie -0,78%.

We wrześniu odnotowano także największe spadki na rynku, jak na przykład spadek o 29,6% w 1931 r., podczas Wielkiego Kryzysu.

Chociaż wrzesień nie jest najgorszym miesiącem w roku, to w ostatnich latach był szczególnie trudny – indeks S&P 500 notował spadki przez cztery kolejne wrześnie.

Warto zauważyć, że trend ten nie ogranicza się wyłącznie do Stanów Zjednoczonych, wpływa również na rynki globalne.

Jak wyjaśnić efekt września?

Istnieje kilka teorii próbujących wyjaśnić „efekt września”, ale żadna z nich nie daje jednoznacznej odpowiedzi.

Tom Stevenson, dyrektor inwestycyjny w Fidelity International, sugeruje, że inwestorzy powracający z wakacji letnich w sierpniu często dokonują ponownej oceny swoich portfeli, co skutkuje sprzedażą akcji przynoszących słabe wyniki.

To nastawienie na „nowy rok szkolny” może mieć wpływ na słabe wyniki we wrześniu.

Inna teoria zakłada, że duże fundusze inwestycyjne stosują „dekorację” przed końcem swojego roku obrotowego, zwykle pod koniec września.

Ponadto niektórzy uważają, że indywidualni inwestorzy likwidują akcje, aby pokryć wydatki związane z powrotem do szkoły.

Ważną rolę odgrywa również psychologia rynku, gdyż inwestorzy przewidują „efekt września”, co powoduje samospełniającą się przepowiednię negatywnych nastrojów.

Źródło: Summit Financial Solutions

Steve James, dyrektor zarządzający Summit Financial Solutions, zauważa, że wrzesień zwykle oznacza początek cyklu wyborów w USA, co skłania inwestorów do zmiany pozycji swoich portfeli w oczekiwaniu na potencjalne zmiany polityczne.

Jest to szczególnie istotne w tym roku, gdy w listopadzie odbędą się wybory prezydenckie w USA.

Czynniki rynkowe na wrzesień i perspektywy na przyszłość

We wrześniu inwestorzy uważnie śledzą posiedzenie Rezerwy Federalnej, które odbędzie się 18 września. Oczekuje się, że Rezerwa Federalna obniży stopy procentowe, co zwykle jest posunięciem korzystnym dla rynków.

Adam Turnquist z LPL Financial ostrzega jednak, że zbliżający się raport o zatrudnieniu w sierpniu, którego premiera odbędzie się 6 września, może mieć wpływ na decyzję Rezerwy Federalnej.

Słabszy od oczekiwanego raport o zatrudnieniu może skłonić Fed do głębszych obniżek stóp procentowych, co będzie sygnałem osłabienia gospodarki.

„Jeśli dane ekonomiczne poprawią się w przyszłym tygodniu, narracja o „miękkim lądowaniu” może nabrać rozpędu, potencjalnie przerywając passę porażek, którą obserwowaliśmy we wrześniu” – powiedział Turnquist portalowi Markets Insider.

Ostrzegł jednak, że ryzyko spadku nadal jest prawdopodobne.

Czy inwestorzy powinni obawiać się „efektu września”?

Choć anomalie sezonowe obserwowane są od dziesięcioleci, nie oznacza to koniecznie, że inwestorzy powinni obawiać się września.

Według Fisher Investments,

Jednakże jeśli chcemy pozwolić, aby konwencjonalne poglądy kierowały ruchami rynku, analitycy twierdzą, że inwestorzy zazwyczaj zwracają się w stronę akcji przynoszących dywidendę w czasach spodziewanej zmienności i niepewności.

Eksperci sugerują również kupowanie produktów przeznaczonych na sezonowe spadki, aby przybrać na wadze w trakcie sezonu.