Fitch Ratings prognozuje straty Eurosystemu w wysokości 160 mld euro w latach 2024–2028

Od września 2024 r. banki centralne strefy euro, zwane zbiorczo Eurosystemem, zmagają się ze znacznymi stratami finansowymi.

Niedawny raport agencji ratingowej Fitch Ratings podkreśla, że zarówno krajowe banki centralne (KBC), jak i Europejski Bank Centralny (EBC) ponoszą rosnące straty z powodu zwiększonych kosztów odsetkowych od rezerw banków komercyjnych.

Te rozwijające się napięcia finansowe rodzą pytania o przyszłość polityki pieniężnej i stabilność banków centralnych w całej strefie euro.

W ciągu ostatniej dekady Eurosystem wdrożył szeroko zakrojone działania luzowania ilościowego (QE) w celu pobudzenia gospodarki po kryzysie finansowym.

Banki centralne zwiększyły płynność poprzez zakup znacznych ilości obligacji rządowych i innych papierów wartościowych, co znacznie zwiększyło rezerwy bankowe.

Jednakże zmieniający się krajobraz gospodarczy zwiększył koszty odsetek związanych z tymi rezerwami, co stworzyło znaczne obciążenie finansowe.

Agencja ratingowa Fitch Ratings prognozuje, że w latach 2024–2028 Eurosystem poniesie łączne straty przekraczające 160 mld euro.

Stanowi to około 0,2% PKB rocznie, co pokazuje, że skutki QE będą odczuwalne przez wiele lat.

Obciążenie finansowe banków centralnych państw

Rosnące straty ujawniane przez krajowe banki centralne budzą obawy o ich adekwatność kapitałową.

Wyczerpanie się rezerw i środków może ograniczyć zdolność tych banków centralnych do udzielania wsparcia finansowego swoim rządom.

Sytuacja ta wywiera dodatkową presję na finanse publiczne w wielu krajach strefy euro, pogłębiając istniejące problemy fiskalne.

Spośród największych banków centralnych analizowanych przez agencję Fitch, Bundesbank i Banque de France są szczególnie narażone, gdyż wyczerpały już swoje strategie ograniczania ryzyka.

Instytucje te zmagają się ze zwiększonym obciążeniem finansowym i potencjalnymi ograniczeniami elastyczności operacyjnej.

Czy straty wpłyną na decyzje dotyczące polityki pieniężnej?

Mimo pogarszającej się sytuacji finansowej, Fitch Ratings nie przewiduje, aby straty te miały bezpośredni wpływ na decyzje dotyczące polityki pieniężnej.

Wiarygodność banków centralnych pozostaje nienaruszona, gdyż mało prawdopodobne jest, aby rządy zostały zmuszone do ich dokapitalizowania.

Oczekuje się, że banki centralne utrzymają dodatni kapitał własny netto i będą zarządzać stratami za pomocą transferów terminowych, co pozwoli im kontynuować działalność bez większych konsekwencji politycznych.

Podstawowe zadanie tych instytucji — kontrola inflacji i wspieranie stabilności gospodarczej — pozostaje niezmienione pod wpływem obecnej presji budżetowej.

W związku z tym, mimo utrzymujących się wyzwań finansowych, nie należy się spodziewać, że podważą one nadrzędne cele polityki pieniężnej.

Straty „papierowe”

Oprócz kosztów operacyjnych banki centralne Eurosystemu zmagają się ze stratami wynikającymi z „papierowej” wyceny obligacji nabytych w ramach luzowania ilościowego, które potencjalnie mogą wynieść nawet 3% PKB strefy euro.

Straty te zostaną zrealizowane jedynie wówczas, gdy banki zdecydują się sprzedać obligacje przed terminem ich zapadalności.

W rezultacie, chociaż liczby te mogą wydawać się alarmujące, nie muszą one mieć natychmiastowego wpływu na kondycję finansową banków centralnych, o ile nie zostaną wywołane sprzedażą obligacji.

Perspektywy banków centralnych strefy euro mogą się poprawić, gdy EBC dostosuje swoją politykę stóp procentowych i zmniejszy swój bilans, co potencjalnie doprowadzi do zmniejszenia kosztów odsetkowych.

Pomimo utrzymujących się obaw gospodarczych i rosnących stóp procentowych, strategiczne zarządzanie pieniędzmi pozostaje kluczowe.

Chociaż straty te stanowią problem dla kapitału i finansów publicznych, mało prawdopodobne jest, aby znacząco zakłóciły politykę pieniężną lub ogólną stabilność Eurosystemu. Ewoluujący krajobraz gospodarczy i zmiany polityki EBC odegrają kluczową rolę w kształtowaniu przyszłego ożywienia gospodarczego i stabilności.